II SA/Kr 1672/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat i wydatków w całości oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31 grudnia 2013 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) oddalić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31 grudnia 2013 roku w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skarżący A. B., reprezentowany przez pełnomocnika adw. E. B., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie skarżącego w całości od opłat i wydatków. We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód z tytułu emerytury wynosi 1.500 zł netto. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom jednorodzinny o powierzchni 140 m². Nie dysponuje on zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy A. B. uzasadnił trudną sytuacją materialną, nie pozwalającą na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla jego utrzymania. Skarżący podniósł, iż utrzymuje się jedynie z emerytury, a stan jego zdrowia generuje znaczne koszty związane z leczeniem. W związku z tym, że dane zawarte w urzędowym formularzu "PPF" okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, reprezentujący stronę pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez przesłanie stosownych dokumentów źródłowych oraz oświadczeń na okoliczność wykazania stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych A. B.. W dniu 16 grudnia 2014 roku do tut. sądu wpłynęło pismo skarżącego z prośbą o przedłużenie terminu uzupełnienia wniosku do 1 stycznia 2015 roku. Wnioskodawca zaakcentował, iż jako osoba samotna po udarze mózgu i paraliżu nie jest w stanie dopełnić obowiązku w wyznaczonym terminie. Zarządzeniem z dnia 19 grudnia 2014 roku referendarz sądowy przedłużył o 10 dni termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dniu 5 stycznia 2015 roku wpłynęło kolejne pismo skarżącego, w którym rozszerzył on zakres swojego żądania w przedmiocie przyznania prawa pomocy o ustanowienie adwokata z urzędu. A. B. oświadczył, iż liczy [...] lat i jest po zawale mózgu z czasową utratą świadomości z poważną cukrzycą oraz paraliżem nóg. Jest emerytem, osobą samotną. Mieszka przy ul. S. w Z. z psem – [...]. Skarżący oświadczył, iż nie otrzymuje żadnej pomocy finansowej (rodzina strony pomarła). Oprócz emerytury nie uzyskuje żadnych dochodów. Od trzech lat nie prowadzi działalności gospodarczej (Szkoła [...]), gdyż jest sparaliżowany. Skarżący jest właścicielem domku o powierzchni 140 m², który musi opalać zimą. Korzysta z pomocy p. M. P. w formie codziennej rehabilitacji nóg, za użyczenie działki wielkości ok. 150 m. Na lekarstwa skarżący wydaje kwotę ok. 200 zł. Do pisma załączone zostało wyliczenie wydatków na lekarstwa i życie, z którego wynika, że podatek od nieruchomości wynosi 137 zł kwartalnie, węgiel z dowozem 1.942 zł, prąd 338,56 zł, woda i śmieci 20,77 zł, gaz 60 zł, telefon komórkowy 24,60 zł, telefon stacjonarny od 130 do 150 zł, obiady 25 zł x 30 dni to kwota 750 zł, produkty 1 litr mleka, dwa chleby, kasza, pasztetowa i kiełbasa 15 zł x 30 dni daje 450 zł, lekarstwa 150 – 200 zł. Na pokrycie wydatków skarżący musi ograniczać jedzenie oraz lekarstwa, a na wynagrodzenie adwokata zmuszony był zapożyczyć się u znajomych. Do pisma wnioskodawca załączył kopie następujących dokumentów: karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 8 marca 2013 roku, zaświadczenia lekarskiego z dnia 4 czerwca 2014 roku, decyzji z dnia 23 stycznia 2014 roku w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2014, decyzji ZUS z dnia 1 marca 2014 roku o waloryzacji emerytury, decyzji Starosty Zakopanego z dnia 15 kwietnia 2011 roku o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę pod firmą "A" A. B., faktury za węgiel opiewającej na kwotę 1.917 zł, odcinków płatności za telefon kwoty 48,49 zł oraz kwoty 24,60 zł, trzech faktur za leki: z dnia 23 grudnia 2014 roku na kwotę 81,59 zł, z dnia 14 listopada 2014 roku na kwotę 82,76 zł i z dnia 20 września 2014 roku na kwotę 100,64 zł, paragonu za lekarstwa na kwotę 70,96 zł, paragonu za artykuły spożywcze na kwotę 44,18 zł i paragonu za obiad na kwotę 25 zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. A. B. dysponuje wprawdzie stałym miesięcznym dochodem z emerytury w wysokości 1.600,23 zł miesięcznie (dane na podstawie decyzji ZUS z dnia 1 marca 2014 roku o waloryzacji emerytury), jednakże nie są to dochody wysokie zważywszy na wysokość ponoszonych przez stronę wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem. Skarżący jest osobą schorowaną, dlatego znaczna część domowego budżetu przeznaczona jest na zakup leków, konieczne leczenie i rehabilitację. Strona nie posiada przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych. Biorąc powyższe pod uwagę orzekający przychylił się do wniosku skarżącego w zakresie zwolnienia go od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Koszty sądowe, zgodnie z art. 211 p.p.s.a. obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Odnosząc się natomiast do żądania zawartego w piśmie z dnia 15 grudnia 2014 roku o ustanowienie na rzecz skarżącego adwokata z urzędu należy stwierdzić, że zgodnie z art. 246 § 3 p.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia takiego pełnomocnika lub nie pozostaje z nim w innym stosunku prawnym, chyba że został on ustanowiony na podstawie przepisów o prawie pomocy. Jak wynika z akt sprawy w dniu 3 listopada 2014 roku A. B. udzielił pełnomocnictwa adwokat E. B. z Kancelarii Adwokackiej w K. przy ul. F. do zastępstwa przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie oraz w instancjach i przed organami właściwymi w sprawie, jak również w postępowaniu egzekucyjnym wykonawczym. Skarżący korzysta zatem z fachowej pomocy adwokata z wyboru, którego sam wybrał i któremu udzielił stosownego pełnomocnictwa. Okoliczność ta wyklucza ustanowienie na rzecz strony pełnomocnika z urzędu, byłoby to bowiem sprzeczne z celem instytucji prawa pomocy. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1-3, art. 246 § 1 i § 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.