II SA/Kr 1674/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska ( spr.) Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski AWSA Anna Znamiec Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2004r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej T. P. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II S A/Kr 1674/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2001r., wydaną na podstawie art.105 § 1 kpa, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. umorzył postępowanie w sprawie rozbudowy tarasu przy wybudowanym budynku mieszkalnym szeregowym na działce nr 293/3 położonej w B. na os.[...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu [...] 1999r. zostało , na wniosek T. P. wszczęte postępowanie w sprawie rozbudowy istniejącego tarasu przy budynku mieszkalnym-szeregowym położonym na os. [...], wykonanej przez T. K. Przedstawił następnie historię postępowania , począwszy od wydanej w dniu [...] 1999r. decyzji o nakazaniu rozbiórki części samowolnie wybudowanego tarasu. Organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu ustalił , że budynki były wybudowane przez Spółdzielnię Mieszkaniową na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] 1994r , że ostatni wpis w dzienniku budowy pochodził z dnia [...] 1995r , że po wybudowaniu stanu surowego budynki zostały przekazane członkom spółdzielni do dalszych prac , którzy winni wykonać roboty wykończeniowe , instalacyjne , elewacyjne , zagospodarowanie terenu oraz uzyskać niezbędne protokoły odbiorcze w zakresie wykonanych prac. Na podstawie oświadczenia złożonego przez T. K. organ przyjął , że nie użytkuje on przedmiotowego segmentu , przebywając w nim jedynie podczas wykonywania prac wykończeniowych. Na podstawie przedstawionego przez inwestorów zeszytu z wpisami dotyczącymi wykonywanych prac organ ustalił , że między wpisami w dzienniku nie było przerwy dłuższej niż 2 lata. Dlatego też nie zachodzi przesłanka wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę /art.37 prawa budowlanego z 1995r/. W dalszej części organ podał, że w dniu [...] 2000r , po stwierdzeniu, że roboty budowlane nie naruszają ustawy prawo budowlane i wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną , wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Po kolejnym uchyleniu decyzji organu I instancji , po uzupełnieniu materiału dowodowego o opinię architektoniczną /stwierdzającą , że rozbudowa tarasu nie wpływa niekorzystnie na konstrukcję budynku ani na jego formę architektoniczną i nie narusza uprawnień osób trzecich -w zakresie dostępu do drogi publicznej , korzystania w wody , kanalizacji , energii dopływu światła / , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję o umorzeniu postępowania. W odwołaniu od tej decyzji T. P. zarzuciła, że wybudowany taras, jako usytuowany w granicy działek, narusza jej prywatność, gdyż umożliwia wgląd do jej mieszkania. Podała, iż nie podnosiła zarzutów związanych z dostępem do drogi publicznej, korzystaniem z wody i kanalizacji, energii, dopływem światła. Decyzją z dnia [...] 2001r znak : [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał , że istota sprawy sprowadzała się do ustalenia czy zachodzi konieczność ingerencji ze strony organów nadzoru budowlanego mając na uwadze konieczność rozbiórki bądź doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem w drodze przeróbek. Organ odwoławczy ocenił , że dokonane odstępstwa nie można uznać za istotnie naruszające warunki techniczne w taki sposób , aby obligowały nadzór budowlany do władczego wkroczenia w sprawę. Opinia przedłożona przez spółdzielnię dowodzi , że przez wykonanie tarasu nie zostały naruszone interesy osób trzecich /art.5 ust. l pkt 6 prawa budowlanego/. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję T. P. wniosła o jej uchylenie , jak i o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzuciła, że narusza ona art.5 ust. 1 pkt 6 i art.48 prawa budowlanego przez odmówienie nakazania rozbiórki tarasu mimo popełnienia oczywistej samowoli budowlanej oraz art. 7 , 77 § 1 kpa przez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podała, że w dacie wykonania spornego tarasu budowa osiedla mieszkaniowego jeszcze trwała, żaden z segmentów nie został oddany do użytkowania, inwestorem domów szeregowych była spółdzielnia. Fakt, że spółdzielnia w dniu [...] 1995r spisała "Protokół odbioru stanu surowego obiektu", nie wywołuje żadnych skutków prawnych z punktu widzenia prawa budowlanego. Skoro zgodnie z zatwierdzonym projektem przedmiotowy segment miał posiadać taras , a jedynie mniejszy , nie można mówić o wybudowaniu samowolnie części obiektu budowlanego. Dlatego art. 48 prawa budowlanego nie mógł znaleźć zastosowania. Wykonanie tarasu stanowiło odstępstwo od projektu budowlanego, nie wywołało jednakże obowiązku dokonania przeróbek tarasu w myśl art.51 prawa budowlanego ze względu na pozytywną treść opinii. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/. W wyniku dokonanej oceny stwierdzić należy , że kwestionowana decyzja jest niezgodna z prawem. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, narusza przepisy postępowania /art.7 , 77 i 107 kpa/ w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenia dokonane przez organ były nie wystarczające, co powoduje, że wydanie decyzji w sprawie było przedwczesne. Jak się wydaje, podstawą faktyczną decyzji było ustalenie organu , że /stosownie do treści art. 50 ust. l pkt 3 prawa budowlanego/ wykonane przez T. K. roboty budowlane przy rozbudowie tarasu nie stanowiły istotnych odstępstw od zatwierdzonego pozwolenia na budowę , co skutkowało umorzeniem postępowania w sprawie. Organy nie dostrzegły jednak innego problemu. Pozwolenie na dokończenie budowy osiedla domów jednorodzinnych szeregowych na os.[...] w B. uzyskała Spółdzielnia Mieszkaniowa w B. /k I-137. Jak wynika z wpisu do dziennika budowy z dnia [...] 1995r w tym dniu rozpoczęto wykonywanie ścianek działowych segmentu A. Ostatni wpis w dzienniku budowy pochodzi z dnia [...] 1995r . Podano w nim informację, że w tym dniu zakończono roboty budowlane na segmencie B i zgłoszono budynek do odbioru. Pismem z dnia [...] 1999r. Spółdzielnia zwróciła się do E. K. o wstrzymanie rozpoczętych prac związanych z rozbudową tarasu , informując , że potrzebna jest na to jej zgoda i uzyskanie pozwolenia na budowę. Na marginesie należy zauważyć, że dołączony w kserokopii zeszyt -książka budowy nr działki 293/3 nie jest dziennikiem budowy o jakim mowa w prawie budowlanym Jest zupełnie nieczytelny, można się jedynie domyślać , że pod datą [...] 1999r wpisano w nim wykonanie tarasu. Następnie pismem z dnia 17.12.1999r Spółdzielnia poinformowała Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że domy zostały wykonane w stanie surowym w oparciu o dokumentację techniczną, w tym również przedmiotowy balkon. Domy zostały przekazane do dalszych prac członkom spółdzielni , którzy winni wykonać roboty wykończeniowe , instalacyjne i elewacyjne. W dniu [...] 1999r spółdzielnia wyraziła zgodę na rozbudowę budynku mieszkalnego o taras na działce nr 293/3 w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Nr[...]. W związku z powyższym należało odpowiedzieć na pytanie , czy na prace , które mieli wykonać członkowie spółdzielni potrzebne było uzyskanie nowego pozwolenia na budowę , oraz ewentualnie , czy członkowie spółdzielni, w świetle art.40 prawa budowlanego , winni uzyskać przeniesienie pozwolenia na budowę. Bezspornym w sprawie było , że rozbudowy tarasu dokonała nie spółdzielnia , legitymująca się pozwoleniem na budowę , lecz inny podmiot. Dlatego też dywagacje organu , że skoro budowa nie została przerwana na dłużej niż 2 lata , decyzja o pozwoleniu na budowę udzielona spółdzielni nie wygasła , i sprawa może być rozpatrywana jako odstępstwo od udzielonego pozwolenia na budowę , były przedwczesne. Inwestorowi tylko wtedy nie można uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną na jego rzecz. Dopiero realizowanie obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w wydanym mu pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego wypełnia dyspozycję przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. W związku z tym podnieść należy, że w pierwszej kolejności organy winny ustalić, czy na rozbudowę tarasu, zgodnie z art. 28 prawa budowlanego, było konieczne uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej na rzecz E. i T. K. Następnie organ winien się wypowiedzieć , czy w sprawie nie zachodzi przypadek z art. 48 prawa budowlanego. Dopiero po wykluczeniu tych przesłanek , organ nadzoru budowlanego winien ewentualnie prowadzić postępowanie w trybie art. 50 i 51 prawa budowlanego. Zauważyć zresztą należy , że prowadząc już w tym trybie postępowanie , organ nie wyjaśnił szczegółowo okoliczności, czy w wyniku dokonania rozbudowy tarasu nastąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organ nie ustalił na czym dokładnie polegają dokonane odstępstwa. Nie ustalił na czym polegała zmiana usytuowania schodów prowadzących na taras i zmiana ich wymiarów i jakiej w związku z tym zmianie uległo usytuowanie tarasu wraz ze schodami w stosunku do sąsiedniej działki. Teza, iż stwierdzone odstępstwa nie były istotne, nie została uzasadniona. Nadto, organy administracji nie wyjaśniły też dlaczego uznały, że dokonana rozbudowa nie narusza interesów odwołującej się - w aspekcie przez nią zgłaszanym. Nie jest zrozumiała również konkluzja organów , że skoro pomiędzy wpisami w dzienniku budowy wydanym Spółdzielni , a wpisami dokonanymi w zeszycie prac prowadzonych przez T. K. , nie ma przerwy większej niż 2 lata , to nie zachodzi przesłanka wygaśnięcia decyzji z art.37 prawa budowlanego. Organ I instancji ograniczył się bowiem wyłącznie do postawienia takiej tezy, nawet nie dokonując próby jej uzasadnienia. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, na podstawie powołanego wcześniej przepisu ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.