II SA/Kr 1674/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 28 września 2012 r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego J.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek J.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia 31 stycznia 2013 r. w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2012 r. We wniosku tym wnioskodawca oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód z tytułu pobieranego świadczenia rentowego wynosi 882 zł brutto. W składa majątku wnioskodawcy wchodzi mieszkanie o pow. 54 m2 oraz trzy boksy garażowe odpowiednio o pow. 18 m2, 19 m2 i 19 m2. Innego majątku ruchomego ani nieruchomości wnioskodawca nie wykazał. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, iż nie możliwości finansowych na poniesienie kosztów sądowych i adwokackich z powodu niskiego miesięcznego dochodu. W ocenie referendarza informacje przedstawione przez wnioskodawcę we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 24 września 2012 r. wezwano go do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania następujących informacji : - przedłożenia zaświadczenia z właściwego Wydziału Komunikacji o pojazdach mechanicznych; - udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, w tym kserokopii rachunków i faktur za media za ostatni okres rozliczeniowy oraz innych potwierdzających wydatki konieczne; - przedstawienie zeznania podatkowego za rok 2011; - przedstawienie historii rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące; - oświadczenie czy skarżąca korzysta z pomocy opieki społecznej, jeśli tak to w jakim zakresie; - wyjaśnienie czy z wykazanych boksów garażowych uzyskuje jakikolwiek dochody. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca w piśmie z dnia 31 stycznia 2013 r. oświadczył, iż nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Przedstawił kserokopię zeznania podatkowego za rok 2011 r. oraz informację ze spółdzielni mieszkaniowej o wysokości czynszu za mieszkanie przy ul. [...] w K> , który od stycznia 2013 r. wynosi 474.82 zł i składają się na niego opłaty za centralne ogrzewanie, wodę i ścieki, windę, wywóz śmieci, opłaty na rzecz gminy. Wnioskodawca dołączył także wyciągi z konta bankowego za okres od listopada 2012 r. do stycznia 2013 r. Co do boksów garażowych wnioskodawca wyjaśnił, iż nie przynoszą one żadnego dochodu. Natomiast roczny koszt ich utrzymania wynosi 325,49 zł. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz zważył co następuje: Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń wnioskodawcy jak i przekazanych przez niego dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. pozwalające na skuteczne ubieganie o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca wykazał, iż osiąga w miesiącu stały dochód w postaci świadczenia rentowego w wysokości 758,31 zł netto. Wykazane miesięczne obciążenia z tytułu opłata za mieszkanie tj. czynsz i media wynosi 474,82 zł. Pozostaje do zagospodarowania kwota 283,49 zł. Kwota ta starczyć ma wnioskodawcy na zakup żywności, środków czystości, leków w razie potrzeby i innych nieprzewidzianych wydatków. Jak wynika z oświadczenia wnioskodawca nie korzysta on z pomocy opieki społecznej ani też dofinansowania do opłat czynszu ze strony gminy. Mając na względzie przedstawioną sytuację finansową wnioskodawcy oczywistym wydaje się, iż mógłby on w celu poprawienia swojej sytuacji finansowej skorzystać z możliwości pozyskania dodatkowego dochodu w postaci czynszu najmu ze stanowiących jego własność trzech boksów garażowych. Tego typu miejsca parkingowe cieszą się dużym popytem i nie byłoby żadnego problemu w znalezieniu potencjalnych najemców. Szczególnie, iż nieruchomości te położone są na obszarze miasta gdzie obowiązuje strefa parkowania. Dawałoby to wnioskodawcy w miesiącu zysk rzędu 900 zł. Tymczasem wnioskodawca twierdzi, że garaży nie wynajmuje i nie czerpie z tego tytułu żadnego zysku. Orzekający nie dał wiary tym wyjaśnieniom. Nawet gdyby przyjąć, że wnioskodawca istotnie nie wynajmuje garaży to świadomie wyzbywa się możliwości uzyskania stałego dochodu, z sobie tylko znanych względów. Takie działanie nie może zostać sankcjonowane na płaszczyźnie rozważań dotyczących przesłanek przyznania prawa pomocy. Trudno bowiem oczekiwać od podatników, iż będą finansować osoby, które świadomie wyzbywają się możliwości uzyskania dochodu ze sprzedaży bądź najmu i oczekują, że będą traktowane na równi z osobami bezrobotnymi, pobawionymi środków do życia, sierotami. Reasumując należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, iż ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowo - administracyjnego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to, sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego może być stosowane tylko w tych przypadkach, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pieniężnych pochodzą dochody budżetu państwa, z którego pokrywane są koszty postępowania sądowego w razie zwalniania strony od obowiązku ich ponoszenia. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).