II SA/Kr 168/22

WyrokWSA w Krakowie2022-05-06

Skład orzekający: Piotr Fronc, Paweł Darmoń, Joanna Człowiekowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Wójta nakazującą przywrócenie stanu poprzedniego wodnicy poprzez udrożnienie przepustu, wydana na podstawie przepisów Prawa wodnego, jest zgodna z prawem, uwzględniając długotrwały przebieg postępowania i zarzuty dotyczące nieuwzględnienia wcześniejszych zmian stosunków wodnych oraz opinii biegłych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając zaskarżoną decyzję za prawidłową. Rozstrzygnięcie opiera się na wiążącej ocenie prawnej wyrażonej w poprzednich orzeczeniach sądów administracyjnych, które zakreśliły przedmiot postępowania i wskazały, że kluczowe dla sprawy jest ustalenie wpływu likwidacji przepustu przez W. R. na stosunki wodne oraz czy spowodowało to szkodę dla gruntów sąsiednich. Opinia biegłej R. Ł. jednoznacznie potwierdziła spełnienie przesłanek z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, a zarzuty skarżących dotyczące wcześniejszych zmian i innych opinii biegłych uznano za nieistotne w świetle wiążących wskazań sądowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego wodnicy poprzez udrożnienie przepustu pod drogą dojazdową, wydanej po wieloletnim postępowaniu administracyjnym. Wójt Gminy I. pierwotnie nakazał szereg działań, które następnie zostały uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Po kolejnych postępowaniach i orzeczeniach sądów administracyjnych, ostatecznie SKO utrzymało w mocy decyzję Wójta nakazującą W. R. udrożnienie przepustu, uznając, że zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Skarżący S. R. i H. K. zarzucili m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym nieuwzględnienie wcześniejszych zmian stosunków wodnych i opinii biegłego M. K.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Fronc SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2022 r. sprawy ze skarg S. R. i H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 r , [...] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych skargi oddala Wójt Gminy I. decyzją z dnia 15 grudnia 2014r.: 1) nakazał W. R., zam. [...] przywrócenie stanu poprzedniego wodnicy poprzez udrożnienie przepustu pod nowo wyremontowaną drogą dojazdową do swojego gospodarstwa, o długości około 10mb, średnicy 200mm w obrębie własnej nieruchomości na działce nr [...] w miejscowości I. i skierowanie wody pochodzącej z wodnicy do studzienki betonowej, usytuowanej na gruncie H. K., działka nr [...], z której to woda rurą znajdującą się w ziemi odprowadzana jest do rzeki B. 2) nakazał R. i M. M. oraz E. i K. G. przywrócenie stanu poprzedniego wodnicy poprzez wykonanie wodnicy po stronie północnej działki nr [...] należącej do E. i K. G., na odcinku od ogrodzenia R. i M. M., a dalej po stronie północnej działki nr [...] i działki nr [...] należącej do R. i M. M. o szerokości około 50 cm, wysokości około 40-50 cm w obrębie własnych nieruchomości i odprowadzenie wód gruntowych i opadowych do rzeki Beli w celu uniknięcia zalewania gruntów, 3) ustalił termin wykonania obowiązków do dnia 15 maja 2015 r. Po rozpoznaniu odwołań wniesionych od tej decyzji, decyzją z dnia 9 lutego 2015 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze 1) uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy I. z dnia 15 grudnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązków związanych ze zmianą stanu wody na gruncie, 2) odmówiło nakazania W. R. udrożnienia przepustu pod drogą dojazdową na działce nr [...] w I. w celu kierowania wody opadowej, pochodzącej z wodnicy do studzienki betonowej, usytuowanej na działce nr [...] w I. . Po rozpoznaniu skargi M. M. i R. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. II SA/Kr 407/15 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Wójt Gminy I., decyzją z dnia 9 sierpnia 2016r, (znak: [...]) odmówił nakazania W. R. udrożnienia przepustu pod drogą dojazdową, znajdującą się na działce nr [...] w miejscowości I. w celu kierowania wody opadowej, pochodzącej z wodnicy do studzienki betonowej, usytuowanej na działce nr [...] w miejscowości I.. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli R. M., M. M., i E. G., K. G.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia 29 września 2016r., (sygn. akt [...]) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. II SA/Kr 1456/16 oddalił skargę H. K. i W. R. na powyższą decyzję Kolegium. Od wyroku WSA w Krakowie złożona została przez H. R. skarga kasacyjna, którą Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt: II OSK 2170/17 oddalił. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 28 czerwca 2019r., znak: [...] Wójt Gminy I. nakazał H. R., W. R., S. R., J. R. przywrócenie stanu poprzedniego wodnicy poprzez udrożnienie przepustu pod nowo wyremontowaną drogą dojazdową do swojego gospodarstwa o długości ok. 10 mb, średnicy 200 mm w obrębie własnej nieruchomości na działce nr [...] w miejscowości I.. Z powyższą decyzją nie zgodzili się H. K. i H. R. składając odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 sierpnia 2019 r., sygn. akt: [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Wójt Gminy I. decyzją z dnia 26 marca 2021 r., znak: [...] nakazał H. R., W. R., S. R., J. R. przywrócenie stanu poprzedniego wodnicy poprzez udrożnienie przepustu pod nowo wyremontowaną drogą dojazdową do swojego gospodarstwa o długości ok. 10 mb, średnicy 300 mm w obrębie własnej nieruchomości na działce nr [...] w miejscowości I.. Odwołanie od tej decyzji wnieśli H. R., S. R. i J. R.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt: [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę organowi do ponownego rozpatrzenia z uwagi na braki w opinii biegłego. Po uzupełnieniu dowodu z opinii biegłego Wójt Gminy I. decyzją z dnia 14 października 2021 r., znak: [...] Wójt Gminy I. nakazał współwłaścicielom działki ew. nr [...], położonej w miejscowości I.: H. R., W. R., S. R., J. R. przywrócenie stanu poprzedniego wodnicy poprzez udrożnienie przepustu pod nowo wyremontowaną drogą dojazdową do swojego gospodarstwa o długości ok. 10 mb, średnicy 300 mm w obrębie własnej nieruchomości na działce nr [...] w miejscowości I.. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli H. R., S. R., J. R.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 8 grudnia 2021 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566), art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 624) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgodnie z dyspozycją art. 29 ust.1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust. 3). Przepis ten znajduje w sprawie zastosowanie z uwagi na regulację zawartą w art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566), który to przepis stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3, stosuje się przepisy dotychczasowe. W dalszej części uzasadnienia SKO przytoczyło szerokie fragmenty opinii biegłej R. Ł. z września 2020 r., uzupełnionej następnie w pismem z dnia 7 lipca 2021 r., która potwierdziła zaistnienie przesłanek z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Odwoływanie się do opinii biegłego M. K., czego domaga się pełnomocnik H. K., jest bezzasadne. Opinia ta w cytowanym wyżej wyroku z dnia 13 kwietnia 2017 r. została uznana za nieprzydatną dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd stwierdził: "Dokonane przez biegłego ustalenia w żaden sposób nie wyjaśniają bowiem rzeczywistych powodów zalewania drogi dojazdowej, a tylko zaciemniają stan faktyczny sprawy." Przedmiotem sprawy jest zmiana stanu wody dokonana przez W. R. nie zaś ustalanie, czy i kto dokonał takiej zmiany w latach 90-tych poprzedniego wieku. W tym zakresie Sąd również zawarł wiążące wskazania, zatem argumenty zawarte w odwołaniach nie mogą odnieść oczekiwanego rezultatu. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji. Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S. R. (sygn. akt II SA/Kr 168/22) i H. K. (sygn. II SA/Kr 169/22). S. R. zarzucił zaskarżonej decyzji błędne uzasadnienie faktyczne i prawne, w tym: I. Naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art.10, art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego przez pominięcie przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, w tym analizę stanu wód przed zgłaszaną zmianą w nawiązaniu do sprawy zawisłej przed Wójtem Gminy, a wskazanej w piśmie PINB w B. z dnia 10.11. 1999 r. znak [...] dotyczącej tożsamego terenu objętego niniejszym postępowaniem, którego genezą jest zalewanie drogi i działki w związku zmianą stosunków wodnych poprzez zasypanie wodnicy na działkach wnioskodawców, a którą wskazał na szkicu zawartym w aktach sprawy. b) art. 7 w związku z art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego i naruszenie tym samym zasady słusznego interesu obywateli oraz nie przeprowadzenie postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym pominięcie sprzecznie z art. 29 ust. 1 starego prawa wodnego, a tym samym uznanie braku wpływu nie zakończonego postępowania w sprawie przywrócenia wodnicy na gruntach sąsiednich, które winno skutkować nakazaniem likwidacji celowych immisji wód opadowych z tych nieruchomości na grunty skarżących trwającej od 1999 i z kolejnych lat aż do dnia dzisiejszego, zwłaszcza na działkę stanowiącą obecnie własność spadkobierców W. R., czyli również skarżącego, a także wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom, które obejmowałoby także wniosek R. M., M. M., E. G. i K. G. będący niesłusznie wyłącznie rozpoznawanym w niniejszej sprawie . II. Naruszenie prawa materialnego, a to art. 29 Prawa wodnego z 2001 r. obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania w związku z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. -Prawo wodne wobec nie wzięcia po uwagę analizy stosunków wodnych zawartej w opinii i jej uzupełnieniu sporządzonej przez biegłego M. K., w tym wykazywaną przez skarżącego permanentną zmianę stosunków wodnych co najmniej od 1999 roku przez wnioskodawców, która to winna stanowić podstawę do wydania decyzji odmownej przez Wójta Gminy I. jak i przez organ II instancji wobec braku szkody na gruncie wnioskodawców kierujących, co wykazały oględziny w dniu [...].2016 r. wody płynące i opadowe na nieruchomość spadkową po ojcu W. R.. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w postępowaniu tym w ogóle nie wzięto pod uwagę dokumentów źródłowych z lat wcześniejszych - między innymi: < [...] z dnia 1999-10-26 podpisanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego J. C., < [...] z dnia 1999-11-10 < Pisma Urzędu Gminy I. [...] < Pisma do Urzędu Gminy I. z dnia 21-05-2012 złożonego przez W. R. < Zawiadomienia [...] z dnia 2013-03-18 podpisanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego mgr inż. W. M., < Zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego [...] podpisane przez Zastępca Wójta Gminy I. z dnia 29-04-2013 < Pisma W. R. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 25-03-2014 r. Zdaniem skarżącego dokumenty powyższe wyraźnie wskazują że Państwo M. oraz Państwo G. zmienili kierunek przepływu wód ze swoich nieruchomości naruszając art.29 Prawa Wodnego obecnie po podziale działki [...],[...],[...], [...] na działkę [...] i działkę [...] W. R. co potwierdził PINB w B. jako urząd do tego powołany pismem [...] w 2013 roku. Droga i działki [...] i [...] W. R. były bez przerwy zalewane. H. R. musiała zakupić garaż blaszak bo brak było możliwości dojazdu do domu gdzie jest garaż murowany. W. R. nigdy nie wyraził zgody na puszczenie wód z gruntów sąsiednich i nakazał odprowadzenie wód po swoim gruncie do rzeki B. . Droga wyremontowana w 2014 roku przez te lata była nieprzejezdna w okresie wiosennym i jesiennym w ogóle. Obecnie zalewana jest droga której część należy do spadkobierców W. R. oraz H. K. wodami z gruntów p. G. i p. M. , zatem szkody dotyczą skarzącego, a nie wnioskodawców. Zalewana też jest działka [...], która obecnie jest własnością H. K. od strony północnej działek [...],[...],[...] gdzie brak jest odwodnienia. Dlatego H. K. nie pozwala włączyć się do studzienki rewizyjnej - bo droga i działka [...] będzie dalej zalewana. H. K. zarzucił w skardze: I. Naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy : a) art. 10, art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego przez pominięcie przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, w tym analizę stanu wód przed zgłaszaną zmianą w nawiązaniu do sprawy zawisłej przed Wójtem Gminy, a wskazanej w piśmie PINB w B. z dnia 10.11. 1999 r. znak [...] dotyczącej tożsamego terenu objętego niniejszym postępowaniem, którego genezą jest zalewanie drogi i działki w związku zmianą stosunków wodnych poprzez zasypanie wodnicy na działkach wnioskodawców, a którą wskazałem na szkicu zawartym w aktach sprawy. b) art. 7 w związku z art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego i naruszenie tym samym zasady słusznego interesu obywateli oraz nie przeprowadzenie postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym pominięcie sprzecznie z art. 29 ust. 1 starego prawa wodnego, a tym samym uznanie braku wpływu nie zakończonego postępowania w sprawie przywrócenia wodnicy na gruntach sąsiednich, które winno skutkować nakazaniem likwidacji celowych immisji wód opadowych z tych nieruchomości na grunty skarżących trwającej od 1999 i z kolejnych lat aż do dnia dzisiejszego, zwłaszcza na działkę stanowiącą obecnie własność spadkobierców W. R., a także wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom, które obejmowałoby także wniosek R. M., M. M., E. G. i K. G. będący niesłusznie wyłącznie rozpoznawanym w niniejszej sprawie. II. Naruszenie prawa materialnego, a to art. 29 Prawa wodnego z 2001 r. wobec nie wzięcia po uwagę analizy stosunków wodnych zawartej w opinii i jej uzupełnieniu sporządzonej przez biegłego M. K. stanowiącej w oparciu o całokształt materiału dowodowego, w tym wykazywaną przez skarżącego permanentną zmianę stosunków wodnych co najmniej od 1999 roku przez wnioskodawców, która to winna stanowić podstawę do wydania decyzji odmownej przez Wójta Gminy I. jak i przez organ II instancji wobec braku szkody na gruncie wnioskodawców kierujących, co wykazały oględziny w dniu [...]. 2016 r. wody płynące i opadowe na nieruchomość spadkową po ojcu W. R., III. Naruszenie przepisów postępowania poprzez przyjęcie, że stanowisko zawarte w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 czerwca 2015 r. oraz z dnia 13 września 2017 r. dotyczące ustaleń faktycznych i prawnych wiąże organy w obecnym postępowaniu nie rozważając wnikliwie tego zagadnienia w sprawie, a w szczególności bez uwzględnienia całokształtu jej okoliczności, w tym wynikających z powinności ustalania całokształtu stanu faktycznego i prawnego uzupełnionego nie tylko o wskazywane fakty z przeszłości, to jest zmiany stosunków wodnych przed wszczęciem obecnego postępowania administracyjnego, a także okoliczności zaistniałe po wydaniu powyższych orzeczeń Sądu Administracyjnego . W odpowiedzi na obie skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 6 maja 2022 r. sygn. II SA/Kr 169/22 obie te sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Kr 168/22. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Aktualnie stan epidemii został zastąpiony przez stan zagrożenia epidemicznego. Zgodnie z art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. (Dz.U.2021.1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Ponieważ nie wszystkie strony wykonały powyższe wezwanie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty obu skarg nie mogą odnieść skutku. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że kontrolowane postępowanie administracyjne zostało wszczęte w 2014 roku, a sprawa była przedmiotem pięciokrotnego rozstrzygania przez organy administracji publicznej obu instancji, a także podlegała dwukrotnie kontroli sądowej. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W prawomocnym wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. II SA/Kr 407/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał na potrzebę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Zaznaczył też, że w przypadku postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 29 P.w. na wniosek strony, wniosek ten zakreśla przedmiot postępowania, w związku z czym nałożenie obowiązków przez organ I instancji w pkt 2 sentencji decyzji organu I instancji na p. M. i p. G. było niezgodne z prawem. Obowiązek, o którym stanowi art. 29 ust. 3 P.w. może być nałożony jedynie na właściciela lub odpowiednio współwłaściciela, względnie użytkownika wieczystego nieruchomości, na której dokonano zmian stanu wód, które doprowadziły do powstania danej szkody, i to niezależnie od ich winy, czy też stopnia przyczynienia się do tych zmian. Sąd podkreślił, że dokładnego ustalenia wymaga stan faktyczny w sprawie. Z kolei w wyroku z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. II SA/Kr 1456/16 Sąd oddalając skargę W. R. na decyzję kasatoryjną SKO w T. zakreślił przedmiot postępowania jako "ocena działań podjętych przez W. R. polegających na zlikwidowaniu przepustu w drodze dojazdowej (na dz. [...]) umożliwiającego spływ wód z działek R. M. i M. M. oraz E. G. i K. G. do studzienki betonowej usytuowanej na działce nr [...], w kontekście przesłanek z art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2011r. Prawo wodne". Sporządzona w sprawie opinia biegłego M. K. została przez WSA w Krakowie oceniona negatywnie. W tym zakresie stwierdzono: "Rację ma organ odwoławczy, że dokonany przez biegłego opis zaszłości historycznych, zawarty we wnioskach opinii, chociaż obrazujący całokształt zmian stosunków wodnych na tym terenie na przestrzeni ostatnich lat, czyni ten dowód nieprzydatny dla rozstrzygnięcia sprawy. Dokonane przez biegłego ustalenia w żaden sposób nie wyjaśniają bowiem rzeczywistych powodów zalewania drogi dojazdowej, a tylko zaciemniają stan faktyczny sprawy. Zadaniem biegłego nie jest także sugerowanie rozstrzygnięcia organowi administracyjnemu jak ma to miejsce w niniejszej sprawie w pkt VI Wnioski podpkt 7 – str.52 Opinii mgr inż. M.. K.. Podsumowując, ten obszar postępowania zakreślony wnioskiem R. M. i E. G. wymaga przeprowadzenia postępowania w całości, tak w zakresie dowodowym, jak i następnie ustaleń faktycznych, wobec tego nie podlegał on w żadnym wypadku uzupełnieniu w trybie art. 136 k.p.a.". W uzasadnieniu wyroku podkreślono też: "Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji powinien zatem – zgodnie ze wskazaniami SKO w T. zawartymi w zaskarżonej decyzji oraz uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z dnia 18 czerwca 2015r. – wezwać biegłego do uzupełnienia Opinii z maja 2016r. poprzez jednoznaczne stwierdzenie w kontekście dyspozycji art. 29 Prawa wodnego, czy W. R. wskutek zasypania fosy oraz przepustu drogowego znajdującego się między granicami działek nr [...] oraz [...] dokonał zmiany stanu wody na gruncie (kierunku jej spływu, intensywności spływu itp.) oraz czy nastąpiło to ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Do odpowiedzi na te dwa kluczowe pytania oraz od oceny czy wystarczy przywrócenie gruntu do stanu poprzedniego, czy też niezbędne będzie wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, mają się ograniczać konkluzje sporządzonej w tym postępowaniu opinii biegłego. Pozostałe kwestie podnoszone przez biegłego w opinii z maja 2016r., także przez obie strony w tym postępowaniu administracyjnym dotyczące zmian stosunków wodnych na przestrzeni ostatnich lat są dla tego postępowania prawnie irrelewantne i mogą być co najwyżej impulsem do wspólnego działania wszystkich zainteresowanych i zawarcia ugody administracyjnej w tym postępowaniu, albo skierowania do sądu powszechnego stosownego pozwu o zaniechanie w trybie art.144, albo też wszczęcia z odrębnego wniosku innego postępowania na podstawie art. 29 prawa wodnego w stosunku do podmiotów, które swoimi działaniami rzekomo naruszyły stosunki wodne". Oddalając skargę kasacyjną wniesioną od tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 marca 2017 r., sygn. II OSK 2170/17 zaznaczył: "nie jest uprawnione podnoszenie na obecnym etapie przez skarżącego kasacyjnie okoliczności związanych z uprzednimi zmianami stosunków wodnych na sąsiednich nieruchomościach i upatrywanie w tego rodzaju ustaleniach biegłego okoliczności umożliwiających odstąpienie od wiążącej oceny prawnej wyrażonej w wyroku o sygn. akt II SA/Kr 407/15. Trafnie zatem stwierdził Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, że przedmiotem opinii biegłego powinno być określenie wpływu, jaki na stosunki wodne wywarło zasypanie przepustu i czy wywołało ono szkodę na gruntach sąsiednich". Już tylko w świetle tych wiążących wskazań sądów administracyjnych za bezzasadne należy uznać zarzuty niewzięcia pod uwagę analizy stosunków wodnych zawartych w opinii sporządzonej przez biegłego M. K., ani powoływanej przez skarżącego S. R. "permanentnej zmiany stosunków wodnych, co najmniej od 1999 r. przez wnioskodawców". To samo należy odnieść do wymienionych w skardze dokumentów z lat 1999 – 2014. Także zarzuty H. K. dotyczące pominięcia okoliczności związanych z "celowymi immisjami wód opadowych na grunty skarżących, trwające od 1999 r. aż do dnia dzisiejszego" pozostają poza granicami sprawy. Pominięcie tych kwestii nie stanowi naruszenia przepisów postępowania nakazujących dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i ustalenie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. Wbrew zarzutom obu skarżących – podnoszone przez nich okoliczności nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, co wynika wprost z wiążących prawomocnych wyroków sądów administracyjnych. Nie doszło do zmiany stanu prawnego ani istotnych okoliczności faktycznych sprawy, po wydaniu przez sądy administracyjne wskazanych wyroków. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania było dokonanie oceny, czy fakt zlikwidowania przez W. R. przepustu w drodze dojazdowej (na dz. [...]) umożliwiającego spływ wód z działek R. M. i M. M. oraz E. G. i K. G. do studzienki betonowej usytuowanej na działce nr [...] pociągał za sobą zmianę stosunków wodnych, a jeżeli tak, to czy nastąpiło to ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Takie bowiem są przesłanki wydania decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne z 2001 r. Na pytania te w sposób jasny i jednoznaczny odpowiada sporządzona w sprawie opinia biegłej mgr inż. R. Ł. z września 2020 r., uzupełniona w lipcu 2021 r. Dowód ten nie budzi wątpliwości, a wnioski z niego płynące pozwalają na dokonanie oceny stanu faktycznego pod kątem spełnienia przesłanek z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Zarzuty obydwu skarżących odnośnie tego dowodu są gołosłowne i nie znajdują potwierdzenia w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy. Organy obu instancji prawidłowo zleciły wykonanie nowej opinii innemu biegłemu, w sytuacji gdy biegły M.. K. nie uzupełnił złożonej wcześniej opinii, a stanowisko Sądu w piśmie z 22 lipca 2018 r. określił jako : "niesłuszne i krzywdzące". Kontrolowane postępowanie – po niemal ośmiu latach doprowadziło do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, co pozwoliło wydać prawidłową decyzję kończącą je w sposób prawidłowy i niebudzący wątpliwości Sądu. Zarzuty obu skarg okazały się nieuzasadnione. Wobec powyższego Sądu oddalił skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło