II SA/Kr 1686/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA : Aldona Gąsecka-Duda Krystyna Daniel (spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2005 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2000 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z 24 stycznia 1991 o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Z 1997 r. nr 142, poz. 950 z późniejszymi zm.) oraz art. 104 kpa. pozbawił uprawnień kombatanckich E. T. ur. [...] 1927 r. w Ł. k. Ż., przyznanych przez ZBoWiD w K. decyzją z [...] 1976 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od [...] 11.1945 r. do[...].12.1947 r. (łącznie 2 lata i 1 m.). W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że E. T., w okresie, za który zostały mu przyznane uprawnienia kombatanckie, odbywał służbę w organach Milicji Obywatelskiej i uzyskał w/w uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej". W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich. Organ stwierdził, że nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust 2. art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. T. podał, że decyzja ta jest dla niego krzywdząca, że w latach 1945-1947 pełnił służbę m.in w woj. rzeszowskim "wielokrotnie bronił ludność polską przed oddziałami obcego państwa UPA" oraz, że sprzeciwiał się upartyjnieniu MO i prezentował patriotyczne i narodowe poglądy. Ponadto wskazał, że w latach 1942-1945 przebywał, wywieziony na roboty, w niemieckich gospodarstwach rolnych m.in. w Czechosłowacji (Ś.). W dniu [...] 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją Nr [...] utrzymał w mocy swoją, poprzednią decyzję o pozbawieniu praw kombatanckich E. T., wskazując w uzasadnieniu, że w świetle obowiązującego prawa z art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach stanowi, że za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu w Wojsku Polskim lub w zmilitaryzowanych służbach państwowych. Termin zmilitaryzowane służby państwowe określa te służby państwowe, które podlegają Ministerstwu Obrony Narodowej, natomiast MO została powołana dekretem PKWN z 7.10. 1944 r. o Milicji Obywatelskiej (Dz.U. RP Nr 7, poz. 33) jako prawnopubliczna formacja służby Bezpieczeństwa Publicznego a nie MON. Zagadnienie militaryzacji MO było rozpatrywane przez NSA (uchwała NSA z 12.06. 2000 r. sygn. akt sygn. akt OPS 5/00/) W związku z czym nie jest nie jest możliwe uzyskanie uprawnień kombatanckich z tytułu walki z UPA podczas służby w MO. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. T. zakwestionował ustalenia dokonane przez Kierownika Urzędu i wniósł o przywrócenie uprawnień kombatanckich. Ponownie przedstawił okoliczności dotyczące przebiegu służby wskazując że, po powrocie z robót przymusowych został skierowany do służby w MO, oraz że w okresie od 1945-1947 "został oddelegowany do udziału w formacjach militarnych WP na terenie rzeszowskiego do udziału w walkach z UPA", nie pamięta jednak dowódcy oddziału i oznaczeń batalionu w szeregach, którego walczył. Zarzuca Kierownikowi Urzędu, że nie rozpatrzył podniesionych zarzutów w odwołaniu a odwołanie "potraktował szablonowo" W odpowiedzi, na skargę Kierownik Urzędu wnosi o oddalenie skargi powtarzając motywy swoich decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 97 § l ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1270). Stosownie do § l rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04. 2003 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz. U. Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują. Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. l, ust 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach, jednak, stosownie do dyspozycji art. 21 ust. 2 pkt. 4 lit. "a" uprawnienia te nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub była zatrudniona w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, jednakże, stosownie do dyspozycji art. 21 ust 3 nie stosuje się dyspozycji z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit "a" wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy. Niesporne jest, że E. T. nabył uprawnienia kombatanckie decyzją ZBoWiD z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...] 11.1945 r. do [...] 12.1947 r., kiedy pełnił swoją służbą w Milicji Obywatelskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca jednak uwagę, że akt ZBoWiD, w tym z deklaracji członkowskiej ZBoWiD, życiorysu napisanego przez skarżącego w 1975 r. oraz z zaświadczenia KWMO z 1975 r. wynika, że E. T. pełnił służbę w MO od [...] 11.1945 do [...] 12.1952 r. W świetle obowiązującej ustawy i orzecznictwa (uchwała NSA z 12. 06. 2000 r. sygn. akt sygn. akt OPS 5/00/ ) służba w MO, nawet związana z związana z uczestnictwem w walkach z UPA i grupami Wehrwolfu, nie stanowi tytułu do uprawnień kombatanckich o ile nie zajdą szczególne przesłanki z art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach. Sąd stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika aby w stosunku do E. T. można było uznać, że spełnia on przesłanki z art. 21 ust. 3 pkt l ustawy o kombatantach. Sąd nie uznał również za wiarygodne, że E. T. służył w militarnych formacjach Wojska Polskiego, gdzie został skierowany do walki z UPA na terenie rzeszowskiego. Poza raz pierwszy wzmianka o służbie E. T. w WP pojawia się dopiero w skardze do NSA, skarżący nie pamięta też dowódcy oddziału ani oznaczeń batalionu w szeregach którego, jak twierdzi, walczył, nie ma jej natomiast w dokumentach ZBoWiD i w odwołaniu . Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § l ustawy z 30.08. 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).