II SA/Kr 169/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łoboz ASR WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie nr 1039/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 7 grudnia 2023 r. znak: WOB.7722.71.2023.JNOW w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia skargę oddala Postanowieniem nr 72/2023 z 20 stycznia 2023 r., znak: PINB-I-5160.206.22.48 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie wstrzymał D. sp. z o.o. - inwestorowi robót - prowadzenie robót budowlanych z powodu realizacji robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę w sprawie obiektu budowlanego zlokalizowanego na dz. nr [...] w miejscowości M., gmina L.. Odpis postanowienia doręczono stronom postępowania - D. sp. z o.o. oraz M. P. w dniu 26 stycznia 2023 r. W dniu 23 lutego 2023 r. D. sp. z o.o. oraz M. P. złożyli, za pośrednictwem organu I instancji, zażalenie do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2023 r. nr 1038/2023 Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie odmówił D. sp. z o.o. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 20 stycznia 2023 r. Postanowieniem nr 1039/2023 z 7 grudnia 2023 r., działając na podstawie art. 134 w związku z art. 123 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.) Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie stwierdził, że zażalenie D. sp. z. o. o. z siedzibą w M. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 141 §2 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowi stronie, o czym pouczono w treści zaskarżonego postanowienia. W niniejszej sprawie przesyłka, zawierająca postanowienie PINB nr 72/2023 z 20 stycznia 2023 r. została doręczona D. sp. z o.o. z siedzibą w M. w dniu 26 stycznia 2023 r. Zatem zażalenie na ww. postanowienie spółka mogła złożyć najpóźniej w dniu 2 lutego 2023 r. Tymczasem zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia zostały złożone na dziennik podawczy organu w dniu 23 lutego 2023 r. Tym samym uchybiono terminowi, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy zauważył nadto, że postanowieniem z dnia 7 grudnia 2023 Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie odmówił D. sp. z o.o. przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia z powodu nieuprawdopodobnienia przez stronę braku winy w uchybieniu terminu. W zaistniałej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, mając na uwadze treść art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art.141 §2 k.p.a. należało stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. MWINB w Krakowie podkreślił nadto, że rozpatrzenie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu drugoinstancyjnym postanowienia ostatecznego, czyli postanowienia, które korzysta z wynikającej z art. 16 k.p.a. zasady trwałości. Złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (odwołania) ma bowiem ten skutek, że do czasu rozstrzygnięcia tego wniosku organ odwoławczy nie może wydać postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia (odwołania). Jednakże po negatywnym rozstrzygnięciu wniosku o przywrócenie terminu wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia jest obligatoryjne. Na poparcie powyższego stanowiska organ odwoławczy powołał orzecznictwo sądów administracyjnych. Na powyższe postanowienie D. sp. z o.o. z siedzibą w M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: - art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego przez art. 141 § 2 k.p.a., co wynikało z wcześniejszego wadliwego wydania przez organ postanowienia w niniejszej sprawie o numerze [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, - art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia przez skarżącego zażalenia, pomimo iż skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jej winy; wykazała, że z uwagi na znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów, z którymi należało się zapoznać, jak również konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który podjąłby się zajęcia sprawą bez swojej winy nie dochowała terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto równocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu złożył on zażalenie, czym spełnił przesłanki do przywrócenia terminu; - art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący wszechstronny całości materiału dowodowego, którym dysponował, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez skarżącego w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały przez nią uprawdopodobnione; - art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu skarżącego, przejawiające się w zignorowaniu okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowymi terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a. kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ono prawidłowe, a skarga musiała zostać oddalona. W niniejszej sprawie organ I instancji wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych skierowane do inwestora tych robót - D. sp. z o.o. Postanowienie to zostało doręczone także M. P., jako stronie postępowania, współwłaścicielowi jednej z działek na których posadowiony jest samowolnie wybudowany obiekt objęty postępowaniem tj. działki nr [...]. Spóźnione zażalenie na postanowienie PINB wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła zarówno spółka z o.o. D. t jak i M. P.. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wydał w dniu 7 grudnia 2023 r. dwa postanowienia o stwierdzeniu, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia - osobno dla każdej ze stron postępowania: M. P. (postanowienie nr 1041/2023) i spółki D. -(postanowienie nr 1039/2023 - będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie). Badając legalność postanowienia skierowanego do D. sp. z o.o., wskazać należy, że zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Zgodnie natomiast z art. 144 k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Na podstawie art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Treść art. 134 k.p.a. wskazuje wyraźnie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Rozstrzygnięcie to nie jest zależne od uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. A zatem każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania przez organ postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Bezsporne jest, że skarżącej spółce postanowienie organu I instancji doręczono 26 stycznia 2023 r. W postanowieniu tym zawarto pouczenie o terminie i sposobie wniesienia zażalenia. Postanowienie to zawiera również pełne brzmienie art. 48 oraz 48a ustawy prawo budowlane oraz pouczenie o możliwości złożenia wniosku o legalizację samowolnie wzniesionego obiektu. Bezsporne jest również, że termin do wniesienia zażalenia upływał 2 lutego 2023 r., a zażalenie wniesione zostało 23 lutego 2023 r., a zatem trzy tygodnie po upływie terminu do jego wniesienia. Wraz z zażaleniem, skarżąca złożyła także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, jednak nie został on przez organ uwzględniony. W tej sytuacji organ odwoławczy prawidłowo stwierdził w zaskarżonym postanowieniu obiektywną okoliczność, że zażalenie zostało złożone przez skarżącą spółkę po terminie, który nie został przywrócony. Sąd podkreśla przy tym, że nie mogły być w tej sprawie przedmiotem oceny zarzuty skarżącej odnoszące się do postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Na postanowienie to przysługuje osobna skarga. W świetle powyższego, skargę D. sp. z o.o. należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a., jak orzeczono w sentencji.