II SA/Kr 1690/01

WyrokWSA w Krakowie2005-10-19

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Renata Czeluśniak, Grażyna Firek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich osobę, która uzyskała je wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, nie badając jednocześnie, czy osoba ta mogła posiadać uprawnienia z innych tytułów wskazanych w ustawie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, pozbawiając uprawnień kombatanckich osobę, która uzyskała je wyłącznie z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej, ma obowiązek zbadać, czy osoba ta nie posiada uprawnień z innych tytułów wskazanych w ustawie. Twierdzenie, że organ nie jest zobowiązany do wyjaśniania istnienia innych przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnień, jest błędne. Wniosek o zachowanie uprawnień z innych tytułów powinien być rozpoznany w postępowaniu weryfikacyjnym.
Stan faktyczny
Skarżący A. C. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ uzyskał je wyłącznie z tytułu służby w Wojsku Polskim w okresie utrwalania władzy ludowej. Skarżący podniósł, że w czasie służby walczył z bandami niemieckimi. Organ utrzymał w mocy swoją decyzję, uznając, że nie ma obowiązku badania innych tytułów do uprawnień. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 października 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie WSA Renata Czeluśniak Grażyna Firek Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2005r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] 2000r. 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego A. C. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania II S.A./Kr 1690/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2000r Nr. [...], wydaną na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił A. C. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w N. decyzją z dnia [...] 1988r z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" w okresie od [...] 1948r. do [...] 1948r., łącznie 2 miesiące. W uzasadnieniu decyzji wskazał , że A. C. w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim. Jak wynika z akt sprawy, podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust.2 pkt 6 cytowanej ustawy. W związku z tym stwierdził , że A. C. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" W myśl art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy , osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich. Wyjaśnił jednocześnie , że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust.2 , art.2 i 4 ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. C. podniósł , że służył w 11 pułku KBW . Po ponownym rozpatrzeniu sprawy , decyzją z dnia [...] 2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art.138 § l pkt l, art. 127 § 3 i art. 129 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] 2000r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że A. C. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby pełnionej po [...] 1947r w Wojsku Polskim. W myśl art. 25 ust.2 pkt 2 cytowanej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w latach 1944-1956. Dlatego też nie znaleziono podstaw do zmiany bądź uchylenia dotychczasowej decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję A. C. podtrzymał wcześniejsze zarzuty. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie , powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Skarga jest uzasadniona. Stosownie do przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji (tekst jedn. Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 ze zmianą -Dz.U.00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby , które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności \v latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. l ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Jednym z tytułów określonych w ustawie jest wymienione w art. 1 ust.2 pkt 6 ustawy uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. W piśmie skierowanym do Kierownika Urzędu jeszcze w dniu [...] 2000r., skarżący wskazał, że w czasie służby wojskowej walczył w Sudetach z bandami niemieckimi. O walkach z bandami wspominał także w życiorysie z dnia [...] 1988r znajdującym się w aktach sprawy. Rzeczą organu było zatem dokładne ustalenie, na podstawie wszystkich zgromadzonych dowodów, z zachowaniem reguł określonych w art. 7 i 77 kpa, czy 11 Pułk KB W w okresie, w jakim służył w nim skarżący, walczył z bandami UPA lub Wehrwolfem. Ustalenia te winny być dokładnie przedstawione w uzasadnieniu decyzji , zgodnie z dyrektywami przepisu art. 107 § 3 kpa. Organ musi ocenić całokształt materiału dowodowego i podać na podstawie jakich dowodów dokonał ustaleń faktycznych Jakim dowodom odmówił wiarygodności i dlaczego. Ustosunkowując się do twierdzenia organu zawartego w decyzji z dnia [...] 2000r., że "Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2 , art. 2 i 4 ustawy" , podnieść należy , że zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 4.03.2002r (ONSA 2002/4/132), wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich. Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy można zrekonstruować normę prawną, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w tej ustawie. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez taką osobę na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 omawianej ustawy. Stosownie do treści art. 145 § l c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też , na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło