II SA/Kr 1696/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 września 2014 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odrzucić skargę Radca prawny M. T., wskazując, że działa jako pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej Budynków [...] w K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 września 2014 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Do skargi dołączył pełnomocnictwo podpisane przez J. J. i T. K., którzy – jak wynikało z treści ww. dokumentu – są członkami zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej Inwestycja z siedzibą w K., która to spółdzielnia została ustanowiona zarządcą strony skarżącej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 5 grudnia 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do złożenia dokumentu określającego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie pełnomocnik przedłożył: odpis uchwały ustanawiającej [...] Spółdzielnię Mieszkaniową Inwestycja z siedzibą w K. zarządcą skarżącej wspólnoty mieszkaniowej w trybie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, odpis z KRS-u ww. spółdzielni, z którego wynika, że J. J. i T. K. są uprawnieni do jej reprezentacji oraz ponownie pełnomocnictwo udzielone przez nich radcy prawemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Braki skargi w zakresie umocowania radcy prawnego M. T. do występowania w imieniu skarżącej wspólnoty nie zostały uzupełnione prawidłowo, co obliguje Sąd do odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, a obowiązek określony w art. 29 p.p.s.a. stanowi czynność procesową osoby występującej w imieniu strony postępowania sądowoadministracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko zgodnie z którym, złożenie pełnomocnictwa - bez wykazania stosownym dokumentem, że udzieliła go osoba umocowana do reprezentowania strony - nie wypełnia warunków formalnych umożliwiających nadanie skardze prawidłowego biegu. Ponadto wykazanie przez pełnomocnika procesowego umocowania do reprezentowania strony będącej osobą prawną, czy też jednostką organizacyjną mającą zdolność sądową (art. 25 § 3 p.p.s.a.) - w tym przypadku wspólnotą mieszkaniową, wymagało złożenia nie tylko dokumentu pełnomocnictwa podpisanego przez osoby działające w imieniu wspólnoty, ale także dokumentu potwierdzającego umocowanie tych osób do działania w jej imieniu. Z kolei zgodnie z art. 18 ust. 1 z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. W przypadkach, gdy lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Zgodnie z art. 21 ust. 1 tej ustawy zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Wspólnotę na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali reprezentuje zarząd m.in. występuje w sądzie w sprawach wytoczonych przeciwko wspólnocie i pozywa do sądu w imieniu wspólnoty mieszkaniowej. Składa też oświadczenia woli w imieniu wspólnoty mieszkaniowej. Przy czym zarząd samodzielnie działa w sprawach mieszczących się w zakresie zwykłego zarządu, ewentualnie występuje w imieniu wspólnoty mieszkaniowej w sądzie w sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu, jeżeli wynika to z upoważnienia ustawowego. W pozostałych sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebuje on zgody właścicieli lokali wyrażonej w uchwale, a do wytoczenia powództwa w takich sprawach potrzebuje pełnomocnictwa wyrażonego w uchwale właścicieli lokali (por. postanowienie SA w Katowicach z dnia 15 lutego 2008 r., I ACa 898/07). O ile jednak wybrany przez właścicieli lokali zarząd jest w tym zakresie umocowany ustawowo, to zarządca, jako podmiot zewnętrzny (odrębny od wspólnoty mieszkaniowej) ustanowiony w trybie art. 18 ust. 1 cyt. ustawy, wymaga osobnego umocowania do występowania w sądzie. Umocowanie takie może ewentualnie stanowić element umowy o powierzeniu mu zarządu nieruchomością wspólną. W takiej sytuacji zakres upoważnienia zarządcy do działania w imieniu właścicieli lokali wynika z treści postanowień umowy lub uchwały właścicieli przewidzianych w art. 18 ust. 1 i 2a ustawy o własności lokali. Inaczej mówiąc zarządca nie może reprezentować wspólnoty mieszkaniowej przed sądem, jeżeli nie legitymuje się odpowiednim pełnomocnictwem albo też stosowne upoważnienie nie znalazło się w umowie o określeniu zarządu bądź uchwale o zmianie tej umowy. Powyższe stanowisko jest powszechnie prezentowane w orzecznictwie sądowym (por. postanowienie NSA z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 949/14, WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2007 r., VI SA/Wa 1792/07, uchwała SN z dnia 21 stycznia 2009 r., III CZP 129/08, wyrok SN z dnia 14 stycznia 2004 r., I CK 108/03, w wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 lutego 2010 r., II SA/Kr 1517/09). Na gruncie ustawy o własności lokali ustawodawca odróżnił więc zarząd powoływany na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy, który jest organem wspólnoty, kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją od zarządcy ustanowionego w trybie art. 18 ustawy, a który jest osobą trzecią (odrębnym podmiotem) w stosunku do wspólnoty mieszkaniowej. Jak trafnie wskazał Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I ACa 824/12: nie ma podstaw do stosowania art. 21 ust. 1 do określenia kompetencji zarządcy, któremu powierzono zarząd na podstawie art. 18 ustawy. Uprawnienie zarządu w znaczeniu podmiotowym do reprezentowania wspólnoty płynie z samej uchwały powołującej ten organ i znajduje uzasadnienie w teorii organów osoby prawnej (art. 38 w związku z art. 331 k.c.), podczas gdy zarządca w rozumieniu art. 18 jest tylko przedstawicielem wspólnoty i dla umocowania do działania w jej imieniu potrzebuje pełnomocnictwa (art. 96 k.c. oraz art. 86 i 87 k.p.c.). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że radca prawny M. T., mimo wezwania, nie uzupełnił braków formalnych skargi tj. nie przedłożył dokumentów, na podstawie których Sąd mógł ustalić jaki jest sposób reprezentacji wspólnoty na zewnątrz. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, aby powołany w trybie art. 18 ustawy o własności lokali zarządca był umocowany do reprezentowania wspólnoty w postępowaniu sądowym. Być może takie uprawnienie wynika z treści umowy o sprawowanie zarządu, jednakże nie została ona przedstawiona do oceny sądowi. Ze względu na niewykazanie przez pełnomocnika umocowania do wniesienia skargi w imieniu wspólnoty skarga, stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 podlega odrzuceniu. Niezależnie jednak od powyższego należy wskazać, że skarga na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 września 2014 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania została uwzględniona przez ten organ w trybie autokontroli, zatem nawet gdyby skarga została wniesiona skutecznie, sprawa podlegałaby umorzeniu jako bezprzedmiotowa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów, należało orzec jak w sentencji postanowienia.