II SA/Kr 1699/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie : WSA Magda Froncisz WSA Paweł Darmoń Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 września 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] decyzją nr [...] z dnia 28 marca 2014r. znak: [...] , odmówił zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. Nr [...] znak: [...] z dnia 29.11.2011r., zmieniającej w zakresie terminu ostateczną decyzję PINB Nr [...] znak: [...] z dnia 18.11.2010 r., nakazującą inwestorom: A. i K.S. wykonanie rozbiórki niewykończonego budynku mieszkalnego, który nie nadaje się do remontu ani odbudowy, położonego na działce nr [...] w B. , gmina M. oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce. W uzasadnieniu organ I instancji odniósł się do postępowań prowadzonych w stosunku do przedmiotowego obiektu budowlanego, a następnie opisał przebieg postępowania w sprawie. Następnie PINB powołał się na przepis art. 155 kpa i wskazał, że decyzja wydawana na jego podstawie zapada po rozważeniu przesłanek interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. W ocenie PINB brak było podstaw do stwierdzenia, że istnieją okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku i wyznaczeniem dłuższego terminu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Organ wskazał, że odmowa zmiany ostatecznej decyzji PINB jest spowodowana brakiem podjęcia jakichkolwiek działań przez Państwo S. w zakresie wykonania rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Ponadto teren działki nie jest zabezpieczony przed dostępem osób niepowołanych, a czynne osuwisko stwarza realne zagrożenie dla użytkowników działki nr [...] w B. , co powoduje, iż kolejne przedłużenie terminu jest sprzeczne z interesem społecznym i konieczne jest wydanie decyzji o odmowie zamiany decyzji w zakresie terminu wykonania nałożonego obowiązku. Od tej decyzji odwołanie złożyli A.S. i K.S. wskazując, że zmiana terminu rozbiórki na dzień 31.12.2014 byłaby istotna ze względu na przedłużające się postępowanie o wypłatę odszkodowania. Odwołujący podkreślili, że jakiekolwiek działania zmierzające do zmiany stanu faktycznego budynku mogą uniemożliwić dalsze postępowanie oraz dochodzenie ich praw przed sądem. W trakcie postępowania są przeprowadzane oględziny rzeczoznawców w celu wyceny poniesionych kosztów. Zachowanie obecnego stanu budynku jest warunkiem dalszego postępowania sądowego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 26 września 2014r. nr [...] , w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013, poz. 1409 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego objęta wnioskiem o zmianę decyzja została wydana na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym to przepisem jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego został wydany ponieważ - jak wynika z materiału dowodowego zawartego w aktach organu I instancji - wskutek ruchów osuwiskowych został uszkodzony w takim stopniu, że brak było możliwości doprowadzenia go do stanu niezagrażającego życiu i zdrowiu ludzi. Niezależnie od powyższego organ II instancji stwierdził ponadto - opierając się na karcie informacyjnej osuwiska - że budynek ten ze względu na położenie na osuwisku czynnym nie nadaje się do odbudowy, remontu i wykończenia, a dalsze prowadzenie robót budowlanych na tym terenie stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa zdrowia oraz mienia właścicieli i użytkowników. Stabilizacja cząstkowa wg opinii nie da pożądanych i pozytywnych rezultatów ze względu na wysoki koszt robót stabilizujących osuwisko o charakterze aktywnym. Budynki, które uległy uszkodzeniu powinny zostać rozebrane, ponieważ po pewnym czasie mogą ponownie poddane być naprężeniom związanym z ruchami grawitacyjnymi. Powyższe potwierdziły częściowo ustalenia przeprowadzonej w niniejszym postępowaniu w dniu 26.06.2013 kontroli, w trakcie której stwierdzono na gruncie liczne spękania ziemi oraz miejscowe jej osunięcia po opadach deszczu. WINB podkreślił, że zwłaszcza to ustalenie powoduje brak podstaw do uwzględnienia przedłożonej przez R.J. (obecnego właściciela nieruchomości) "Ekspertyzy dotyczącej posadowienia budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] w B. " z grudnia 2012 roku. W w/w ekspertyzie stwierdzono, że "lokalne obsunięcie się obrębie przylegającego do budynku nasypu w roku 2010 nastąpiło najprawdopodobniej na skutek jego niedostatecznego zagęszczenia oraz dużej zawartości frakcji pylastych, niezależnie od stwierdzonego osuwiska, natomiast obecnie wizja lokalna przeprowadzona w dniu 12.05.2012 nie wykazała uszkodzeń budynku (rys, pęknięć) spowodowanych zachodzącymi w jego bliskości procesami osuwiskowymi. Powyższe stoi w sprzeczności z cytowanymi ustaleniami zawartymi w protokole kontroli z dnia 26.06.2013 roku oraz kontroli z dnia 19.10.2010 roku (w jej wyniku ustalono, że obiekt posiada od strony południowo-zachodniej uszkodzoną ścianę oporową przed wjazdem do garażu zlokalizowanym w podpiwniczeniu budynku — oderwaną od konstrukcji ściany fundamentowej na całej wysokości oraz od strony północno-zachodniej uszkodzoną płytę żelbetową tarasu pękniętą i oderwaną w połowie rozpiętości konstrukcji, na linii filarów podpierających taras na poddaszu. Schody zewnętrzne prowadzące na płytę tarasu z terenu zostały zniszczone, oderwane i przesunięte w kierunku skarpy. Teren wokół elewacji zachodniej mocno zawodniony i spękany. Na ścianach fundamentowych od strony północnej drobne pęknięcia o przebiegu skośnym i pionowym). Zdaniem organu, materiał dowodowy zawarty w aktach postępowania nie daje podstaw do przyjęcia, że przywoływane przez organ I instancji okoliczności, które nie pozwalają na przedłużenie terminu rozbiórki, uległy dezaktualizacji. Opisana powyżej ekspertyza z grudnia 2012 roku w ocenie MWINB nie podważa faktu, że nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego został wydany ponieważ - jak wynika z materiału dowodowego zawartego w aktach organu I instancji - wskutek ruchów osuwiskowych został uszkodzony w takim stopniu, że brak było możliwości doprowadzenia go do stanu niezagrażającego życiu i zdrowiu ludzi, a ponadto że w czerwcu 2013 roku (a zatem po sporządzeniu opisywanej ekspertyzy) "Na gruncie stwierdzono liczne spękania ziemi oraz miejscowe jej osunięcia po opadach deszczu. W trakcie dwukrotnie przeprowadzonych czynności kontrolnych (w dniach 06.11.2012 oraz 26.06.2013), organ stwierdził, że teren działki nie był ogrodzony ani zabezpieczony przed dostępem osób trzecich. Co również istotne, zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy wskazuje, że inwestorzy wykonali dodatkowe prace przy obiekcie, stojące w sprzeczności z celem nakazu rozbiórki z uwagi na zagrożenie płynące ze strony obiektu - stwierdzono zmianę niwelacji terenu działki nr [...] w B. poprzez wykonanie nasypu pełniącego funkcję tarasu ziemnego w miejscu rozebranego tarasu betonowego. Ponadto podczas kontroli stwierdzono, iż właściciele nieruchomości korzystają z obiektu w celach rekreacyjnych, zamiast przystąpić do jego rozbiórki. Co również istotne, uzasadnieniem dla poprzedniego wniosku o zmianę decyzji w zakresie terminu były okoliczności związane z sytuacją finansową skarżących. W uzasadnieniu wniosku, wszczynającego niniejsze postępowanie, nie powołano się na żadne nowe, dodatkowe okoliczności mające świadczyć o istnieniu słusznego interesu przemawiającego za ponowną zmianą objętej wnioskiem decyzji. Od dnia wydania decyzji rozbiórkowej upłynęło łącznie ponad trzy lata. Skarżącym umożliwiono zatem uzyskanie odpowiedniego okresu czasu, zapewniającego możliwość wykonania objętej wnioskiem decyzji. A. i K.S. zbyli zaś w toku postępowania odwoławczego przedmiotową nieruchomość, a zatem podnoszone argumenty są prawnie irrelewantne dla oceny przez organ odwoławczy kwestii istnienia słusznego strony w zmianie terminu wykonania rozbiórki w istniejącym stanie faktycznym i prawnym. W ocenie MWINB, fakt zbycia nieruchomości, na której posadowiony jest budynek objęty ostateczną decyzją o nakazie rozbiórki nie może powodować, że nowi właściciele z tytułu samego faktu nabycia nieruchomości posiadają słuszny interes strony uzasadniający kolejną zmianę terminu rozbiórki (zwłaszcza że z odpisu aktu notarialnego umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości wynika, że R.J. oświadczył, że znany jest mu stan prawny przedmiotowej nieruchomości w tym stan toczącego się postępowania administracyjnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył R.J. , zarzucając naruszenie: - art. 155 kpa poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji organu l instancji, - art. 7 kpa nakazującego wyważyć słuszny interes strony w sprawie nie dając bezwzględnego pierwszeństwa interesowi społecznemu, - art. 107 w zw. z art. 140 kpa poprzez brak przekonującego uzasadnienia co do ustalonego przez organ braku istnienia uzasadnionego interesu strony; - art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie wnioskowanej zmiany, braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego potrzebnego do rozpoznania sprawy i dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego, w szczególności nie wyjaśnienie czy postępowanie sądowe, na które powoływała się strona dalej trwa, ani czy na terenie, na którym położona jest nieruchomość wnioskodawców i obiekt podlegający rozbiórce, zaszły zmiany powodujące ustabilizowanie się osuwiska; - art. 8 kpa zawierającego postulat pogłębiania zaufania obywateli do organów prowadzących postępowanie - zasada ta została naruszona poprzez arbitralną odmowę przedłużenia terminu wykonania rozbiórki pomimo, iż te same powody w 2011 roku stanowiły wystarczającą przesłankę zmiany terminu. W uzasadnieniu zarzutów podano, iż organy nie uwzględniły, iż brak wypłaty odszkodowania uniemożliwił wykonanie rozbiórki z powodu braku środków na jej przeprowadzenie. Zachowanie zaś niezmienionego (nierozebranego) obiektu ma wpływ na wysokość i wypłatę odszkodowania. Nadto w interesie społecznym nie leży szybkie rozebranie obiektu nadającego się do wykończenia i zamieszkania. Skarżący wskazał na opinię dr hab. inż. A.U. oraz dr inż. M.G. z grudnia 2012 na temat posadowienia ww. budynku, jak również dokumentację badań podłoża wykonaną przez inż. P.T. . Z dokumentów tych wynika, iż budynek nie jest narażony na negatywny wpływ zjawisk osuwiskowych. Natomiast organy jedynie w oparciu o wiedzę swoich pracowników stwierdzały zaobserwowane naocznie popękania gliniastej gleby po opadach, co jest stanem naturalnym. Organy nie dokonały aktualnej dogłębnej analizy w oparciu o nowe badania, co stanowiłoby nowe okoliczności w sprawie. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że przedmiotem kontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego, była wyłącznie kwestia kolejnego przesunięcia terminu rozbiórki określonego w ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki. Okolicznościami, które inwestorzy wskazali na uzasadnienie tego wniosku tj. zmiany terminu rozbiórki na podstawie art. 155 k.p.a., był brak środków finansowych na dokonanie rozbiórki z uwagi na niezakończony proces cywilny z ubezpieczycielem. Następnie należy wskazać, że zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. jest możliwa, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W przedmiotowym wypadku organ odmówił zmiany decyzji w zakresie terminu, uznając w świetle wszystkich ustalonych okoliczności, że nie przemawia za taką zmianą ani interes społeczny, ani słuszny interes strony. Motywy takiego rozstrzygnięcia, które szczególnie obszernie zostały przedstawione w uzasadnieniu decyzji organu II instancji i w zasadniczej części przytoczone w części historycznej uzasadnienia, w zasadniczym zakresie należy uznać za trafne. Za zbędne w niniejszym postępowaniu uznać należy wywody organu, co do ekspertyzy przedłożonej przez skarżącego, przy czym okoliczność ta nie miała wpływu na wynik niniejszego postępowania. Przechodząc do zarzutów skargi należy wskazać, że skarżący nabył przedmiotową nieruchomość od inwestorów w trakcie trwania postępowania odwoławczego. Jak słusznie zauważył organ II instancji, z aktu notarialnego sprzedaży wynika, że znany jest mu stan prawny przedmiotowej nieruchomości w tym stan toczącego się postępowania administracyjnego. Z chwilą przeniesienia własności tj zmiany podmiotowej w postępowaniu, okoliczności mające uzasadniać wniosek o przedłużenie terminu rozbiórki stały się irrelewantne dla oceny istnienia słusznego interesu strony w zmianie terminu wykonania rozbiórki w istniejącym stanie faktycznym i prawnym. Brak środków finansowych na rozbiórkę, związany był bowiem wyłącznie z poprzednimi właścicielami nieruchomości. Sam fakt zbycia nieruchomości, na której posadowiony jest budynek objęty ostateczną decyzją o nakazie rozbiórki nie może powodować, że nowi właściciele z tytułu samego faktu nabycia nieruchomości posiadają słuszny interes strony uzasadniający kolejną zmianę terminu rozbiórki. Dlatego zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki, w zakresie przesunięcia terminu rozbiórki. Powołane w skardze opinie i ekspertyzy mogą mieć natomiast znaczenie, na płaszczyźnie postępowania zainicjowanego pismem skarżącego z dnia 7.07.2014 roku, którego kopia znajduje się na k [...] akt adm. II instancji. Wniosek ten jest dalej idący, niż zmiana terminu wykonania rozbiórki uzasadniana brakiem środków finansowych, albowiem dotyczy podstawowego obowiązku określonego w decyzji PINB Nr [...] znak: [...] z dnia 18.11.2010 r., tj. obowiązku rozbiórki i uzasadniany jest brakiem podstaw do jej orzeczenia. Rozstrzygnięcie organu w związku z tym wnioskiem nie jest jednak przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego. Natomiast złożenie tego wniosku zaadresowanego do organu I instancji winno skutkować wszczęciem stosownego postępowania, które podlegać może sądowej kontroli w odrębnym postępowaniu sądowo administracyjnym. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.