II SA/Kr 17/17

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 26 października 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji umarzającej postępowanie w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej S. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej S. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, uzupełniony pismem z dnia 7 marca 2017 r. ( prezentata sądu), w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] z dnia 25 października 2016 r. We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód wynosi z tytułu pobieranego świadczenia rentowe 635 zł. Według oświadczenia w skład majątku skarżącej wchodzi dom o pow. 140 m2. Na uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż z kwoty 635 zł musi utrzymać siebie i dom. W piśmie uzupełniającym z dnia 7 marca 2017 r. skarżąca oświadczyła, iż nie posiada środków na koncie. Przedstawiła zestawienie miesięcznych wydatków i dołączyła kserokopie następujących dokumentów: odcinek opłaty za podatek od nieruchomości rata I – 53 zł, odcinek opłat za energie elektryczną płatny do 7 marca 2017 r. – 254,35 zł i płatny do 18 kwietnia 2017 r. – 57 zł, odcinek pobieranego świadczenia rentowego za lipiec 2016 r. – kwota 720,74 zł - do wypłaty, faktura VAT za dostawę wody z dnia 31 grudnia 2017 r - 58.77 zł, faktura VAT z dnia 13 lutego 2017 r. za wywóz nieczystości płynnych – 211,68 zł (nie został wyszczególniony okres, za który naliczono płatność). Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Zatem wniosek skarżącej należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ( postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącej jak i przekazanych przez nią dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż skarżąca nie wykazała, że zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W pierwszej kolejności orzekający pragnie zwrócić uwagę, iż skarżąca pomija milczeniem ten punkt wezwania o uzupełnienie wniosku, w którym dopytywana jest o to czy prowadzi gospodarstwo domowe sama czy z innymi osobami. W żaden sposób nie odnosi się do tej kwestii. Tymczasem, z uwagi na fakt, iż nie jest to pierwszy wniosek skarżącej przyznanie prawa pomocy z urzędu wiadomym pozostaje fakt, iż skarżąca prowadziła wspólne gospodarstwo domowe z synem G. D.. Wskazywała też jego miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi 2.300 zł ( II SA/ Kr346/16). Obecnie nieśmiało wspomina, iż syn zapewnia jej obiady. Nie potwierdza, ale też nie zaprzecza, że nadal prowadza oni wspólne gospodarstwo domowe. Za potwierdzeniem tego faktu przemawiają przedłożone kserokopie dokumentów potwierdzających miesięczne wydatki konieczne. Wynika z nich ( zużycie i ich wysokość ) jednoznacznie, iż gospodarstwa domowego nie prowadzi sama. Zdaniem orzekającego pominięcie informacji dotyczących syna i jego dochodu miało na celu wzbudzenie przekonania, iż jej jedynym źródłem utrzymania jest renta w wysokości 635 zł i stanowi ona jedyne źródło domowego budżetu. Ponadto poproszona o historie rachunku bankowego wyjaśnia jedynie, iż nie ma środków na koncie. Co do wysokości renty również doszło do nieścisłości co do deklarowanej wysokości we wniosku – 635 zł a wynikającej z dołączonego odcinka pobieranego świadczenia z lipca 2016 r, gdzie widnieje kwota 720,74 zł. Orzekający pragnie jeszcze raz podkreślić, iż w przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy. Wskazuje ona, iż na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postepowania. To strona ma wskazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzającą do uprawdopodobnienia, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy ( por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23 października 2009 r., sygn.. akt II SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnień wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przesz niedostarczenie dokumentów, bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez orzekającego ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy ( por. postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2011 r., sygn.. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn.. akt II GZ 296/10).