II SA/Kr 1701/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. P. od postanowienia Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 1701/03 oddalającego wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich postanawia: oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę W. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. Wraz ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku W. P. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych. We wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że wraz z żoną prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe, utrzymują się z emerytury skarżącego w kwocie 2100 zł miesięcznie i emerytury jego żony w kwocie 700 zł miesięcznie. Każdego miesiąca ponoszą wydatki na mieszkanie w kwocie 700 zł, na które składa się czynsz (280 zł), opłata za energię elektryczną (40 zł), opłata za gaz (300 zł), opłata za telefon (80 zł). Skarżący i jego żona są osobami starszymi i schorowanymi, skarżący na lekarstwa wydaje 600 - 700 zł miesięcznie, a jego żona 250 zł miesięcznie, na zabiegi lekarskie każde z nich wydaje po 400 zł miesięcznie. Ponadto skarżący niedawno kupił aparat słuchowy, za który zapłacił 2500 zł. Skarżący wraz z żoną zajmują mieszkanie o powierzchni 35,2 m2, nie posiadają żadnych oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 30 listopada 2007 r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący jest bowiem ciężko chory, a cała jego emerytura idzie na pokrycie kosztów leczenia. Rozpatrując sprzeciw Sąd uznał, że oświadczenie strony zawarte we wniosku o zwolnienie od kosztów jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego i dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wezwał skarżącego o wykazanie okoliczności podnoszonych we wniosku o zwolnienie od kosztów - tj. uzyskiwanych przez skarżącego i jego żonę dochodów oraz ponoszonych przez nich wydatków -poprzez nadesłanie kserokopii odcinków emerytury skarżącego i jego żony, dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania (czynsz, opłata za światło, gaz i telefon) oraz dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie kosztów leczenia skarżącego i jego żony (lekarstwa i koszty zabiegów). W zakreślonym przez Sąd terminie skarżący nadesłał do akt sprawy odcinki emerytury z miesiąc luty 2008, z których wynika, że miesięczny dochód skarżącego netto wynosi 2793,99 zł, a miesięczny dochód netto jego żony - 822,91 zł, co łącznie daje kwotę 3615,20 zł. Odnośnie wydatków skarżący nadesłał kserokopie potwierdzeń zapłaty: a) czynszu za luty 2008 r. - 269,86 zł, b) prądu za luty 2008 r. - 34,23 zł, c) gazu za okres od 10 listopada 2007 r. do 10 stycznia 2008 r. (2 miesiące) - 101,70 zł, d) telefonu za luty 2008 r. - 35,86 zł. Z powyższych dokumentów wynika, że stałe comiesięczne wydatki na opłacenie mieszkania i mediów wynoszą ok. 390 zł, a nie 700 zł, jak skarżący wskazywał we wniosku. Ponadto skarżący przesłał: - dowód wpłaty kwoty 108 zł w dniu [...] grudnia 2007 r. (składka ubezpieczeniowa na kasę zapomogowo - pożyczkową "[...]" S.A. - z adnotacji skarżącego wynika, że jest to składka roczna), - dowód wpłaty kwoty 55,18 zł na rzecz [...] w dniu [...] stycznia 2008 r. - z adnotacji skarżącego wynika, że jest to składka kwartalna, - faktury na łączną kwotę 57,12 zł za baterie do aparatu słuchowego, - faktury za lekarstwa wystawione w miesiącu lutym 2008 r. na łączną kwotę 769,42 zł, Skarżący przesłał również liczne zaświadczenia lekarskie, wyniki badań, skierowanie na hospitalizację, kartę leczenia szpitalnego itp. z lat 1987 - 2007. Oceniając wniosek skarżącego Sąd doszedł do wniosku, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Wniosek ten dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych, a więc przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może ono zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy przez to rozumieć sytuację, w której zapłata kosztów sądowych będzie pociągała za sobą niemożliwość zaspokojenia najbardziej podstawowych potrzeb życiowych ("utrzymanie konieczne"). Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe, które obciążają skarżącego to kwota 100 zł wpisu od skargi kasacyjnej. Sytuacja skarżącego nie uzasadnia twierdzenia, że obowiązek zapłaty takiej kwoty spowoduje dla skarżącego i jego żony uszczerbek utrzymania koniecznego. Skarżący każdego miesiąca dysponują kwotą 3615,20 zł netto. Jeżeli od kwoty tej odliczyć wykazane przez skarżącego wydatki na mieszkanie (ok. 390 zł) oraz na lekarstwa (769,42 zł), to pozostaje do dyspozycji dwuosobowej rodziny W. P. pozostaje kwota 2455,78 zł. Oczywiście z tej sumy należy pokryć koszty wyżywienia oraz innych koniecznych wydatków, takich jak ubezpieczenie, środki czystości, baterie do aparatu słuchowego. Nadal jednak nie sposób uznać, by przy opisanym wcześniej dochodzie kwota 100 zł stanowiła uszczerbek w utrzymaniu koniecznym - nawet dla dwojga starszych i schorowanych osób. Podkreślenia wymaga, że skarżący nie wykazał podnoszonych we wniosku wysokich kosztów zabiegów, przez co wydatki te nie mogły być przez Sąd uwzględnione. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie powołanego wyżej przepisu oraz art. 243, art. 260 w zw. z art. 151 i 166 p.op.p.s.a.