II SA/Kr 1706/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2005 r sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 16 czerwca 2003 r Nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala Decyzją z dnia 16 czerwca 2003 r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z p. zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz.U. z 2001 r. Nr 87, póz. 960 z p. zm.) po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez K. K. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] orzekającej o odmowie wymeldowania J. S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w [...] -utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zaskarżoną decyzją Prezydent Miasta [...] odmówił wymeldowania J. S. z pobytu stałego po ustaleniu, iż nie opuścił przedmiotowego budynku lecz w nim przebywa, posiada klucze od tego budynku oraz ma do niego swobodny dostęp. W odwołaniu K. K. - współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości zarzucał, iż nie zgadza się z wydaną decyzją wnosząc o jej uchylenie w całości dlatego, że zameldowanie J. S. nastąpiło bez zgody najemcy lokalu M. P. a więc nie posiada on uprawnień do przebywania w tym lokalu. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania stwierdził, że podstawą prawną wymeldowania jest przepis art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi, iż organ obowiązany jest na wniosek strony lub z urzędu wymeldować osobę, jeśli utraciła uprawnienia wymienione w art. 9 ust. 2 cyt. ustawy i opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim, co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. orzekł, że art. 9 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, co oznacza, że orzekając zarówno o zameldowaniu jak i o wymeldowaniu organy administracji państwowej nie badają kwestii uprawnień strony do lokalu. Ewidencja ludności ma jedynie charakter rejestracyjny, zameldowanie jest konsekwencją zamieszkiwania w danym lokalu i rejestracją pobytu. Postępowanie administracyjne o wymeldowanie J. S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w [...] zostało wszczęte po złożeniu do organu meldunkowego przez Zrzeszenie Właścicieli Nieruchomości w [...], administratora przedmiotowego budynku pisma, w którym zawarto wniosek o wymeldowanie J.S.. Wniosek uzasadniano tym, że najemca lokalu M. P. zgłosiła, iż opuszcza i opróżnia powyższy lokal i zamieszka pod innym adresem a klucze odda w pierwszych dniach stycznia 2003 r. Ponieważ J.S. nie ma uprawnień do lokalu winien być niezwłocznie wymeldowany. Przeprowadzone postępowanie przez organ meldunkowy wykazało, że J. S. nie opuścił przedmiotowego lokalu i w dalszym ciągu w nim zamieszkuje. Przesłuchany w dniu [...] marca 2003 r. J. S. wyjaśnił, iż w lokalu mieszka sam albowiem M. P. mieszka obecnie u swojej córki pod innym adresem. Przyznał, że opuszcza mieszkanie w związku z nauką na kilka godzin dziennie oraz, że jeździ do [...] na egzaminy ale mieszka w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] i ma zamiar dalej w tym budynku mieszkać. W dniu [...] marca 2003 r. przed organem meldunkowym odbyła się rozprawa administracyjna i przeprowadzone bezpośrednio po rozprawie oględziny przedmiotowego lokalu przez pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta [...] wykazały, iż lokal jest zamieszkały przez J. S.. O zamieszkaniu świadczyły znajdujące tam rzeczy osobiste, sprzęt gospodarstwa domowego oraz umeblowanie i fakt zamieszkiwania potwierdziła również przeprowadzona przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w [...] kontrola dyscypliny meldunkowej. Podniesione w odwołaniu zarzuty nie mogły być przez organ odwoławczy uwzględnione skoro zostało wykazane, że J. S. nie opuścił budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] i zamieszkuje w nim. Organ odwoławczy stwierdził, że jak długo J. S. będzie mieszkał w przedmiotowym budynku tak długo wymeldowanie na podstawie decyzji administracyjnej w oparciu przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie będzie mogło nastąpić. Okoliczności towarzyszące zameldowaniu na pobyt stały J. S. w przedmiotowym lokalu nie miały wpływu na ocenę zgodności decyzji organu I instancji z prawem albowiem instytucja wymeldowania nie może służyć do likwidowania wadliwego zameldowania. Ponadto postępowanie dotyczyło wyłącznie kwestii wymeldowania J.S.. Wydając decyzję w przedmiocie wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego bierze się pod uwagę stan faktyczny, jaki istnieje w dacie jej wydania a instytucja wymeldowania nie jest środkiem eksmisyjnym i wymeldować osobę można wtedy, gdy opuści lokal i z niego nie korzysta. Na decyzję organu odwoławczego skargę złożył K. K.. Wnosząc o uznanie decyzji za nieważną zarzucił, że stwierdzenie organu odwoławczego, iż instytucja wymeldowania nie może likwidować wadliwego zameldowania pozostaje w rażącej sprzeczności z poczuciem sprawiedliwości, ponieważ samo zameldowanie J. S. w przedmiotowym lokalu a ściślej przemeldowanie z mieszkania jego ojca przy sąsiedniej ulicy w dniu [...].12.2002 r. było bezprawne. W uzasadnieniu zarzutów skarżący podniósł, że w dacie zameldowania J. S. nie mieszkał pod wskazanym adresem natomiast datę pamiętają dokładnie obie córki M. P., gdyż w dniu tym ich matka, osoba całkowicie niepełnosprawna, poczuła się gorzej i była przewożona do szpitala Na zamieszkanie zainteresowanego M. P. nie wyraziła i nie wyraża zgody. Do skargi zostały dołączone: kopia pisemnego oświadczenia podpisanego przez M. P., że upoważnia córki do przekazania mieszkania po wcześniejszym jej wymeldowaniu i uporządkowania lokalu, kopia pisma podpisanego przez M. P. skierowanego do Zrzeszenia Właścicieli Nieruchomości w [...] , że nie będzie zamieszkiwała w spornym mieszkaniu natomiast zamieszkuje u córki M. S. w [...] , że lokal zostanie opróżniony i przekazany administracji oraz, że jej rentę pobierał zięć J. S. który był zobowiązany do płacenia wszelkich należności związanych z utrzymywaniem zajmowanego lokalu., poświadczenie zameldowania stwierdzające, że M. P. zamieszkuje w [...] od dnia [...] .01.2003 r. Skarżący powołał się także na uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji, w którym organ potwierdził brak zgody najemcy na zameldowanie J. S. w przedmiotowym lokalu. Wskazał, że mieszkanie jest zadłużone z winy J. S., że w niejasnych okolicznościach J. S. zabrał M. P. wbrew jej woli klucze do mieszkania i dowód osobisty, który zwrócił po uzyskaniu informacji, że rodzina wystąpiła do Rzecznika Praw Obywatelskich. Zarzucił też pogwałcenie prawa własności prywatnej załączając kopię odpisu z księgi wieczystej Kw. Nr [...][...]. Podniósł także, iż w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05.2002 r. decyzję należy uznać za nieważną od momentu wydania oraz, że Urząd Miasta [...] z udziałem policjantów -kolegów ojca J. S. dokonał kontroli meldunkowej osób przebywających w przedmiotowym mieszkaniu 3 miesiące po wymeldowaniu się najemcy zarzucając, że kontrola taka powinna być przeprowadzona w dacie zameldowania J.S.. Skarżący przesłał do sądu ponadto kopię pisma skierowanego do Prokuratury Okręgowej w [...] określonym jako zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia sygn.Ko [...] kopię pisma do Prokuratora Rejonowego w [...] zawiadamiającego o dokonaniu przez J. S. przestępstwa wdarcia się do przedmiotowego mieszkania i zameldowaniu wbrew woli najemcy, kopię postanowienia [...] o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie przekroczenia uprawnień przez pracownika Urzędu Miejskiego w [...] dot. zameldowania J. S. w przedmiotowym lokalu, poświadczenia nieprawdy w sprawie zameldowania zainteresowanego, naruszenia miru domowego przez zainteresowanego w czasie przebywania w przedmiotowym lokalu. Skarżący przesłał także wycinki z gazet dotyczące kwestii meldunkowych oraz szereg kopii pism dotyczących postępowania prokuratorskiego. Po doręczeniu odpowiedzi organu odwoławczego na skargę, skarżący nadesłał kolejne pismo stwierdzając w nim, że decyzja Urzędu Miasta [...] o zameldowaniu J. S. w przedmiotowym lokalu była wydana z rażącym naruszeniem obowiązującego prawa i wyroku Trybunału Konstytucyjnego ponieważ decyzja o zameldowaniu jest jedynie administracyjnym potwierdzeniem zamieszkiwania w danym lokalu a w dacie zameldowania J.S. z całą pewnością nie mieszkał w przedmiotowym lokalu. Zameldowanie było urzędniczym przestępstwem a kontrolę meldunkową przeprowadzili kilka miesięcy po zameldowaniu zainteresowanego urzędnicy odpowiedzialni za bezprawne zameldowanie i policjanci -koledzy J. S. - ojca J. S.. Reasumując skarżący ponownie stwierdził, że domaga się uznania decyzji Urzędu Miasta [...] o zameldowaniu J. S. w przedmiotowym lokalu za nieważną od momenty jej wydania jako wydaną z rażącym naruszeniem prawa W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie wskazując na motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a w szczególności, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka dobrowolnego opuszczenia lokalu albowiem J. S. nie opuścił mieszkania i w dalszym ciągu w nim zamieszkuje, co potwierdzają oświadczenie zainteresowanego, przeprowadzona wizja lokalna w mieszkaniu oraz wyniki kontroli meldunkowej. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, zgodnie z art.97 §1 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegaj ą rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r.,Nr 153,poz.1270). Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r.,Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga K. K. nie jest zasadna. Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji oczywiście słusznie stwierdził, że podstawą prawną wymeldowania jest przepis art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi, iż organ obowiązany jest na wniosek strony lub z urzędu wymeldować osobę, jeśli utraciła uprawnienia wymienione w art. 9 ust. 2 cyt. ustawy i opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim, co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu można ustalić. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. orzekł, że art. 9 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, co oznacza, że orzekając zarówno o zameldowaniu jak i o wymeldowaniu organy administracji państwowej nie badają kwestii uprawnień strony do lokalu. Dlatego też, słusznie organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji uznał, że podnoszone w odwołaniu zarzuty wskazujące na brak uprawnień J. S. do zajmowania przedmiotowego lokalu w toku postępowania o wymeldowanie są oczywiście nietrafne. Ewidencja ludności ma jedynie charakter rejestracyjny, z czego wynika, iż zameldowanie jest konsekwencją zamieszkiwania w danym lokalu i rejestracją pobytu Art. 47 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym, natomiast, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Przepis ten jednoznacznie rozróżnia czynność materialno- techniczną zameldowania od wymeldowania. Jednakże nie czynność materialno-techniczna zameldowania była przedmiotem sprawy administracyjnej, która toczyła się przed organem meldunkowym i zakończyła się decyzją organu I instancji oraz zaskarżoną decyzją organu odwoławczego. Przedmiot tych sprawy zakreślony został przez organ meldunkowy który wszczął postępowanie administracyjne o wymeldowanie J. S. z miejsca pobytu stałego i dlatego zarówno organ meldunkowy oraz organ odwoławczy, badały wyłącznie czy zachodzą przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu określone w art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W toku postępowania o wymeldowanie przeprowadzone zostały dowody w oparciu o które ustalono, że J. S. zamieszkuje w spornym lokalu i po rozważeniu całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego w ramach dokonanej w oparciu o art.80 kpa swobodnej oceny dowodów, stwierdzając, że takie przesłanki nie zachodzą wobec zamieszkiwania przez zainteresowanego w przedmiotowym lokalu, organ meldunkowy wydał decyzję rozstrzygającą sprawę o wymeldowanie a organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Brak było również jakichkolwiek podstaw do uznania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji za nieważne jak tego domagał się skarżący albowiem nie zostały przez skarżącego wskazane ani też przez sad administracyjny nie zostały dostrzeżone jakiejkolwiek uchybienia, o których mowa w art.156 kpa, który stanowi, że stwierdza się nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, w razie wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Treść zarówno odwołania, skargi oraz treść pism kierowanych przez skarżącego do sądu i przesłanych załączników wskazują, że skarżący nie podważając faktu zamieszkiwania J.S. w spornym lokalu kwestionuje czynność materialno-techniczną zameldowania J.S. jak i uprawnienie do przebywania w nim. Nie był to jednak przedmiot sprawy administracyjnej jak wyżej wskazano, nie w odniesieniu do tej czynności prowadzone było postępowanie i wydane zostały decyzje. Należy zauważyć, że rozstrzygnięcie opisanymi powyżej decyzjami sprawy o wymeldowanie J.S, nie stoi na przeszkodzie w zainicjowaniu postępowania administracyjnego o jednoznacznie zakreślonym zakresie postępowania do zbadania przesłanek czynności materialno-technicznej zameldowania, a więc okoliczności faktycznego zamieszkiwania konkretnej osoby, w konkretnym lokalu, w chwili zameldowania. Decyzję organu odwoławczego w świetle powyższych rozważań jak i decyzję organu I instancji należało uznać za zgodne z prawem, co nie daje podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego przez sad administracyjny w trybie art.145 wskazanej ustawy procesowej. Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.