II SA/Kr 1709/98

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ireny i Edwarda S. na decyzję Wojewody K. z dnia 3 lipca 1989 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu - uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; (...). Decyzją z dnia 9 kwietnia 1998 r. (...) Prezydent Miasta K. działając m.in. na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ udzielił Józefowi Cz. pozwolenia na użytkowanie ubojni bydła w części budynku położonego na dz.ewid. 98 obr. 95 w K. przy ul. O. 50. W uzasadnieniu podniesiono, że Józef Cz. przedłożył inwentaryzację architektoniczno-budowlaną, postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, postanowienie Państwowego Inspektora Ochrony Środowiska oraz pismo Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego, pozytywnie ustosunkowywujące się do zmiany sposobu użytkowania. Zmiana jest zgodna z zapisem ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego dlatego też należało udzielić pozwolenia o którym mowa w decyzji. Odwołanie Ireny i Edwarda S. nie zostało uwzględniona i Wojewoda K. decyzją z dnia 3 lipca 1998 r. (...) podjętą m.in. na podstawie art. 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję w całości i udzielił pozwolenia na użytkowanie ubojni bydła o wydajności 30 ton/rok w części budynku opisanego decyzją organu I instancji. Organ II instancji wywiódł, że wcześniejszą decyzją nakazano inwestorowi doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a nadto nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Inwestor przedłożył, inwentaryzację pomieszczeń ubojni, inwentaryzację geodezyjną oraz opinie i uzgodnienia rzeczoznawców ds. zabezpieczeń pożarowych, ds. higieniczno-zdrowotnych oraz postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, Państwowego Inspektora Ochrony Środowiska oraz pismo Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego. Przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczona do tzw. inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. W związku z tym nie ma podstaw do nakazania inwestorowi wykonania "Oceny oddziaływania na środowisko". Fakt nie zaliczenia inwestycji do mogących pogorszyć stan środowiska oznacza, że działalność na którą udzielono pozwolenia nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 3 i 4 Prawa Budowlanego. W niniejszym postępowaniu istotne było tylko ustalenie, zdatności obiektu do użytkowania go na określony cel. Podniesiono także, że Prawo Budowlane nie uzależnia wydania pozwolenia na użytkowanie od tytułu prawnego do działki czy dostępu do niej. Organ bada jedynie czy dojazd do działki istnieje oraz czy inwestycja nie spowoduje ograniczenia dostępu do drogi publicznej. Fakt powołania przez organ I instancji wadliwego przepisu jako podstawy decyzji, nie stanowi przesłanki do uznania, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym, skoro z okoliczności sprawy wynika, że można było wydać decyzję mając do tego podstawę w innym przepisie ustawy. Zarzut nieprawidłowego zbiornika na nieczystości nie mógł być uwzględniony bowiem jak wynika z opinii technicznej zbiornik ten jest szczelny, a ścieki odprowadzane są okresowo. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli Irena i Edward małż. S. i zarzucili, że przedmiotowa decyzja narusza art. 59, 32 ust. 4 pkt 2 Prawa Budowlanego, jak również par. 14 i par. 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i w związku z tym wnieśli o jej uchylenie i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. Skarżący m.in. podnieśli, że brak jest przepisu prawa materialnego, upoważniającego organ II instancji do wskazania wielkości przerobu ubojni. Art. 59 Prawa Budowlanego daje podstawę do wydania decyzji wyłącznie w sytuacji gdy proces budowlany prowadzony jest zgodnie z obowiązującymi przepisami tj. zgodnie z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę. W sprawie bezspornym jest, że inwestor dokonał samowolnie zmiany przeznaczenia pomieszczeń w budynku zlokalizowanym na dz. ewid. 98. Jeżeli tak, to sprawa winna być rozstrzygnięta w trybie art. 71 Prawa Budowlanego, który nakazuje odpowiednie stosowanie art. 32 tegoż prawa. Również według skarżących zaskarżona decyzja nie ustosunkowuje się do kwestii dojazdu inwestora do nieruchomości, a w praktyce Józef Cz. takiego dojazdu nie posiada, czego dowodem ma być przedłożony przy piśmie z dnia 18 stycznia 2000 r. wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 października 1999 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest uzasadniona. Z akt sprawy wynika, że w dniu 15 kwietnia 1997 r. dokonano oględzin obiektu, ustalając, że wybudowany on został zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia 18 czerwca 1986 r. wydanym na rzecz Doroty i Andrzeja B. Decyzją z dnia 27 stycznia 1993 r. zmieniono inwestora. Budynek został zrealizowany zgodnie z dokumentacją projektową. Przedmiotowy budynek jest budynkiem mieszkalnym z częścią gospodarczą, która adaptowana została "na ubojnię dla celów własnych". Inwestor nie posiada decyzji o zmianie sposobu użytkowania. Właścicielem hipotecznym nieruchomości jest Józef Cz., który pomieszczenia na ubojnie użyczył Maciejowi Cz. W sprawie dostępu do nieruchomości toczy się postępowanie sądowe. (...). Trafnie skarga podnosi, że przedmiotem postępowania jest samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a więc sprawa winna być rozstrzygnięta w oparciu o przepis art. 71 Prawa Budowlanego, który nakazuje do tego rodzaju spraw odpowiednio stosować przepisy art. 32 Prawa Budowlanego, zaś ust. 4 pkt 2 tego przepisu stanowi, że pozwolenie na budowę /w omawianym przypadku pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego/ wymaga od inwestora wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. O dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane można mówić tylko wtedy gdy nieruchomość ma odpowiedni dostęp do sieci dróg publicznych, przy czym nie chodzi tu o dostęp faktyczny ale prawnie usankcjonowany. W tej sytuacji pogląd zaskarżonej decyzji jakoby Prawo Budowlane nie uzależniało wydanie pozwolenia na użytkowanie od tytułu prawnego do działki czy dostępu do niej jest błędny, gdyż w sprawie chodzi o zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Zawiadomieniem (...), którego daty nie można odczytać - jest to odbitka kserograficzna (...) Wydział Architektury Urzędu Miasta K. przyjął do wiadomości zgłoszenie o przystąpieniu do użytkowania domu mieszkalnego jednorodzinnego. W zawiadomieniu tym, jest adnotacja "pom. gosp. tylko dla obsługi budynku mieszkal.". Jest zasadnicza różnica między wykorzystywaniem pomieszczenia gospodarczego dla obsługi budynku mieszkalnego, a wykorzystywaniem go na cele ubojni. Co więcej żaden z orzekających organów nie rozważał kwestii, czy zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego a więc jego przeznaczenia nie spowoduje zmiany sposobu zagospodarowania terenu - co w konsekwencji mogłoby powodować konieczność zastosowania art. 39 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1 /zmiana przeznaczenia budynku lub jego części nie wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie powoduje zmiany sposobu zagospodarowania terenu, a więc, a contrario - gdy taką zmianę powoduje, ustalenie takich warunków jest konieczne/ w związku z art. 71 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa Budowlanego. Powyższe stwierdzenie, nie oznacza, że w omawianej sprawie tak być musi, ale powoduje konieczność ustosunkowania się orzekających w sprawie organów, do tej kwestii. W końcu organy winny także zwrócić uwagę, na treść planu zagospodarowania przestrzennego. Z wypisu (...) ustaleń miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego, wynika, że par. 16 ust. 2 pkt 6 dopuszcza lokalizację obiektów produkcyjnych nieuciążliwych dla otoczenia. Nieuciążliwości dla otoczenia nie można utożsamiać z pojęciem inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. Inwestycja nie pogarszająca środowiska może być uciążliwa dla otoczenia, co zresztą skarżący podnosili w toku postępowania. Ale czy tak jest rzeczywiście nie można się wypowiedzieć, a ustalenia organu w tym zakresie muszą się ograniczyć tylko do interpretacji zapisu planu z pominięciem zagadnień prawa sąsiedzkiego /art. 144 Kc/, co należy do kognicji sądów powszechnych. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, naruszają dyspozycje art. 7, art. 77 par. 1 i art. 107 par. 3 Kpa, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym należało orzec jak w sentencji.