II SA/Kr 171/17
WyrokWSA w Krakowie2017-04-10
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Agnieszka Nawara-Dubiel, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na instalacji antenowej konstrukcji wsporczej i instalacji radiokomunikacyjnej, nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, z uwagi na potencjalne oddziaływanie pola elektromagnetycznego na tereny sąsiednie i miejsca dostępne dla ludności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy Prawa budowlanego, nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy roboty budowlane polegające na instalacji urządzeń antenowych na obiektach budowlanych, o wysokości powyżej 3 metrów, wymagają jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę. Sąd podkreślił, że tryb zgłoszeniowy jest trybem uproszczonym, a stroną postępowania jest wyłącznie inwestor, a pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, stosowane w postępowaniu o pozwolenie na budowę, nie ma zastosowania w trybie zgłoszeniowym. Organy nie wykazały, że inwestycja narusza przepisy prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym sprzeciw.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Prezydenta Miasta K. wobec zgłoszenia przez A. Spółka z o.o. zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na zainstalowaniu antenowej konstrukcji wsporczej i instalacji radiokomunikacyjnej. Organ I instancji nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, argumentując, że projektowane anteny mogą emitować pola elektromagnetyczne przekraczające normy i obejmujące obszar nad działkami sąsiednimi, co może stanowić ograniczenie lub uciążliwość dla terenów sąsiednich. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Inwestor zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz trybu zgłoszeniowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. i zasądził od Wojewody na rzecz A. Spółka z o.o. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 5 grudnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. Sp. z o.o. w W. kwotę 980 zł (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 4 sierpnia 2016 r., nr [....] znak: [....] Prezydent Miasta K. wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia [....] sp. z o.o. w W. zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na zainstalowaniu urządzeń w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnej na istniejącym obiekcie budowlanym o oznaczeniu KRA9510_B na działce nr [....] obr. [....] jedn. ewid. [....] przy ul. [....] w K. i nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazano art. 30 ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 poz. 290).
Powodem wniesienia sprzeciwu była ocena, że obszar pola elektromagnetycznego emitowany przez projektowane anteny obejmuje obszar nad działkami sąsiednimi na których mogą się znajdować miejsca dostępne dla ludności.
Od decyzji inwestor wniósł odwołanie, w którym zarzucił, że nie zostało udowodnione, że planowane zamierzenie wprowadzi lub zwiększy ograniczenie dla terenów sąsiednich i zasadne było nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Wojewoda [....] decyzją z dnia 5 grudnia 2016 r., znak [....] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W jej uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że w zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na: instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych.
Zgodnie z art. 30 ust 7 ww. ustawy: Właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować:
1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia;
2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków;
3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych;
4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Jak wynika z tego przepisu organ administracji jest zobligowany do podjęcia wskazanych w nim czynności w przypadku uznania, że istnieje potencjalna możliwość wystąpienia powyższych okoliczności.
Inwestor dołączył do odwołania opracowanie pt. "Kwalifikacja przedsięwzięcia zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2010 Nr 213, poz. 1397)" z czerwca 2016 r. dla stacji bazowej telefonii komórkowej [....] KRA9510B. Z tego opracowania wynika, że planowane zamierzenie nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i tym samym nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Przedstawione przez zgłaszającego opracowanie jak i zawarte w nim wnioski, nie mają charakteru wiążącego dla organu. Jest to dowód, który jak każdy inny dowód podlega ocenie organu.
Na rysunkach znajdujących się w tym opracowaniu pokazano przekrój pionowy wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania dla poszczególnych azymutów i przy maksymalnym ich pochyleniu. Jak wynika z tych rysunków środek elektryczny anteny i oś główna wiązki promieniowania znajduje się na wysokości 32,3m, a wysokość osi głównej nad poziomem terenu, w zależności od azymutu, znajduje się nad poziomem terenu na wysokości: 14,0 m dla azymutu 0°, 12,8 m dla azymutu 90°, 13,8 m dla azymutu 185° i 18,3 m dla azymutu 270°. Inwestor ponadto przedłożył opracowanie obejmujące rozkład pół elektromagnetycznych wokół stacji bazowej. Pokazany sumaryczny obszar pola stacji [....] oraz stacji istniejącej, dla azymutu 270°, znajduje się nad terenem, który został oznaczony w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru "[....] " jako MW1 (teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej). W obszarze oddziaływania tego pola elektromagnetycznego znajdują się budynki w tym budynek mieszkalny. Na rysunku obrazującym przekrój pionowy dla azymutu 270°, nie zostały pokazane te budynki. Dodać należy, że na terenie o symbolu MW1 dopuszczalna wysokość budynków wynosi 15 m.
W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie można wykluczyć, że w zasięgu pól elektromagnetycznych (dalej: pem) o ponadnormatywnych poziomach oddziaływań (tj. gęstości mocy pola > 0,1 W/m2) emitowanych za pośrednictwem anten sektorowych o określonych parametrach, nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Zgodnie z art. 124 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r. poz. 1232 ze zmianami): Przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego.
Dodać ponadto należy, że zgłaszający przedstawił na rysunku pt. "Przewidywane maksymalne obszary pola o poziomach wyższych niż 0,1 W/m2 (...)", obszar pola elektromagnetycznego, gdzie gęstość mocy przekracza wartość dopuszczalną (0,1 W/m2), wskazując, że jest to sumaryczny obszar pem. Obszar ten obejmuje teren większy aniżeli ten, co do którego zagaszający wykazał prawo do dysponowania terenem na cele budowlane.
Zauważyć również należy, że pem wyznaczone jest przez sferę, a więc pem o wartości wyższej aniżeli dopuszczalna znajduje się również pod i nad pokazanym tylko w płaszczyźnie poziomej obszarem pem. W ocenie organu odwoławczego sąsiednie nieruchomości objęte oddziaływaniem pem o wartościach wyższych aniżeli dopuszczalne (>0,1 W/m2), winny być uznane jako obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji, bowiem właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy tych nieruchomości winni wiedzieć, że pionowy zasięg ich własności gruntowej zostanie ograniczony.
Zauważyć, również należy, że w przypadku przyjęcia zgłoszenia przez organ administracji poza inwestorem, nikt o inwestycji nie jest informowany, co w sytuacji wprowadzenia ograniczeń na terenach sąsiednich naruszałoby zasady określone w art. 7, 8, a w szczególności art. 9 kpa. Brak możliwości wzięcia udziału w postępowaniu zgłoszeniowym przez inne strony postępowania stanowi bowiem ograniczenie uprawnień tych osób.
Zgłaszający poprzez realizację zamierzeń inwestycyjnych na nieruchomości, co do której posiada prawo do dysponowania na cele budowlane, nie może ograniczać bądź pozbawiać właścicieli nieruchomości sąsiednich możliwości korzystania z przysługującej im własności gruntu, bez ich wiedzy. Dotyczy to tak dotychczasowego korzystania jak i przyszłego korzystania z gruntu, oczywiście w granicach przysługującego prawa własności i obowiązującego systemu prawa.
Powyższego nie zmienia nawet stanowisko (przewodnik) Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska pt: "Przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko - przewodnik po rozporządzeniu Rady Ministrów" (T. Wilżak, W-wa 2011), z którego wynika, że określenie odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny dokonuje się dla istniejącego stanu zagospodarowania terenu. Stanowisko to bowiem winno być uwzględniane przy kwalifikacji przedsięwzięcia i jedynie w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na danym terenie. Nie wpływa natomiast na ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji i tym samym kręgu osób, które winny uczestniczyć w postępowaniu jak strony.
W ocenie Wojewody działki sąsiednie, nad którymi zgodnie z opracowaniem znajduje się pem o wartościach wyższych aniżeli dopuszczalne, winny być objęte obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a osoby, które są umocowane art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, jako strony postępowania, winny w nim uczestniczyć. Uznać bowiem należy, że następuje ograniczenie w zagospodarowaniu ich nieruchomości. Udział tych osób może nastąpić tylko w ramach postępowania o pozwolenie na budowę.
Zgłaszana inwestycja może wprowadzić, utrwalić lub zwiększyć ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich i tym samym zasadne jest nałożenie na zgłaszającego obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Opisaną wyżej decyzję Wojewody [....] zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie [....] sp. z o.o. w W. , zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. z uwagi na zastosowanie go w niniejszej sprawie, podczas gdy sprzeciw do zgłoszonych robót budowlanych wraz z nałożeniem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę został bezzasadnie wniesiony przez organ I instancji, co winno skutkować jego uchyleniem,
2. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. z uwagi na nie odniesienie się przez organ odwoławczy do większości zarzutów Spółki powołanych w odwołaniu od sprzeciwu, nie wyjaśnienie treści przepisów uznanych za podstawę prawną wydanej decyzji przez organy obydwu instancji i nie wyjaśnienie zasadności zastosowania ich w sprawie,
3. art. 7, 8, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z 11 k.p.a. poprzez nie dokonanie istotnych ustaleń i nie wyjaśnienie, a co najmniej nie zawarcie tego w uzasadnieniu decyzji, jakie nieruchomości stanowią tereny sąsiednie, jakie konkretnie ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich może wprowadzić realizacja robót zgłaszanych przez [....], czy ewentualne oddziaływanie inwestycji nad obszarami ponad działkami sąsiednimi będzie przekraczać normy statuowane przez przepisy obowiązującego prawa, a tym samym brak odpowiedzi na pytanie i jednoznacznego ustalenia przez orzekające w sprawie organy, czy będzie występować w miejscach dostępnych dla ludności,
4. art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przedstawionych przez skarżącą w niniejszym postępowaniu i dowolne ustalenie, iż nie można wykluczyć, że w zasięgu pola elektromagnetycznego o gęstości mocy pow. 0,1 W/m2 emitowanego przez anteny inwestycji [....] nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności,
5. art. 6 i 8 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz.U. z 1997 roku nr 78 poz. 483 ze zm.) poprzez nie działanie w postępowaniu administracyjnym przez organ I i II instancji na podstawie i w granicach prawa.
Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
6. art. 30 ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm.), zwanej dalej "P.b." poprzez zastosowanie w sytuacji, gdy realizacja planowanych robót budowlanych nie wprowadzi, nie utrwali bądź zwiększy ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich,
7. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20) P.b. poprzez zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy w procedurze zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych nie ma miejsca ustalanie obszaru oddziaływania obiektu na potrzeby określenia kręgu stron postępowania, gdyż stroną tego postępowania jest jedynie inwestor,
8. art. 29 ust. 2 pkt. 15) P.b. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 b P.b. poprzez niezastosowanie i wniesienie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych, które zwolnione są z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a wymagają jedynie zgłoszenia z uwagi na fakt, iż są realizowane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków,
9. art. 29 ust. 4 pkt 2 P.b. z uwagi na niezastosowanie w sprawie, podczas gdy wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości o wysokości nieprzekraczającej 3 metry na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga dokonania zgłoszenia zamiaru ich wykonania, a nie uzyskania pozwolenia na budowę.
na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody [....] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 4 sierpnia 2016 r. wnoszącej sprzeciw i nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla realizowania robót budowlanych, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącej od Wojewody [....] zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, a to jest na podstawie normy art. 200 p.p.s.a., a tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 z późn. zm.) pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych. Stosownie zaś do przepisu art. 30 ust 1 pkt. 3 lit. b wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych wymaga uprzedniego zgłoszenia.
Z przytoczonych przepisów wynika, że instalowanie urządzeń – w tym urządzeń technicznych stacji bazowej telefonii komórkowej, antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnej - co do zasady nie może być uznane za objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Wyjątek od tej zasady został przewidziany w art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego. Przepis ten jednak dotyczy takich przedsięwzięć, których realizacja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko lub przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że zgłoszone zamierzenie inwestycyjne, polegające na zainstalowaniu urządzenia o wysokości powyżej 3 m na obiekcie budowlanym nie wymaga przeprowadzenia takiej oceny. Należy więc stwierdzić, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia wymagała uprzedniego zgłoszenia, a nie uzyskania pozwolenia na budowę.
Przepis art. 30 Prawa budowlanego reguluje dwa rodzaje przesłanek zgłoszenia sprzeciwu: obligatoryjne i fakultatywne. Pierwsza grupa (art. 30 ust. 6) obejmuje przypadki, w których zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę; budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy; zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje. Organy nie stwierdziły, aby stan faktyczny sprawy odpowiadał któremuś z w/w przypadków.
Jako podstawę rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał przepis regulujący drugą grupę przesłanek. Zgodnie z art. 30 ust. 7 organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji o sprzeciwie, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować:
1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia;
2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków;
3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych;
4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Organ I instancji jako podstawę zgłoszenia sprzeciwu wskazał cytowany pkt 4 twierdząc, że projektowane anteny emitujące pola elektromagnetyczne będą generować oddziaływania mogące znajdować się w miejscach dostępnych dla ludności, wpływają na możliwość zagospodarowania nieruchomości sąsiednich, a w ten sposób inwestycja może spowodować wprowadzenie ograniczeń bądź uciążliwości dla terenów sąsiednich. Zdaniem organu I Instancji obszar oddziaływania inwestycji winien być przedmiotem badania w toku postępowania o pozwolenie na budowę, jeśli obszar ten obejmuje działki sąsiednie w stosunku do działki na której planowana jest inwestycja.
Organ odwoławczy, nie wskazując w ogóle materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia i nie czyniąc żadnych dodatkowych ustaleń, przychylił się do stanowiska organu I instancji i dodatkowo wyraził pogląd, że konieczność przeprowadzenia pełnego postępowania administracyjnego (o udzielenie pozwolenia na budowę) wynika z konieczności zapewnienia w nim udziału także innych, niż sam inwestor, stron, w szczególności zaś właścicieli nieruchomości, nad którymi ma się znajdować pole elektromagnetyczne, gdyż "pionowy zasięg ich własności gruntowej zostanie ograniczony". Organ wskazał też, ze "brak możliwości wzięcia udziału w postępowaniu zgłoszeniowym przez inne strony postępowania stanowi bowiem ograniczenie uprawnień tych osób" .
Poglądy wyrażone przez organy obu instancji są w świetle obowiązującego prawa nieuprawnione.
Tryb "zgłoszeniowy" jest trybem uproszczonym. Stroną postępowania prowadzonego w tym trybie, z woli ustawodawcy, jest tylko inwestor. Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, odnosi się tylko do postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, prowadzonego w "zwykłym" trybie.
Ustalenie więc szerszego kręgu osób zainteresowanych w sprawie nie może stanowić samo w sobie podstawy zgłoszenia sprzeciwu, a może być jedynie następstwem sprzeciwu, któremu towarzyszy nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jeżeli zatem ustawodawca, którego racjonalność należy zakładać, decyduje się wprowadzić dla danej kategorii robót budowlanych możliwość ich realizacji na podstawie zgłoszenia, to trzeba też uznać, że jego wolą jest również ograniczenie kręgu stron w tym trybie wyłącznie do inwestora.
W świetle treści art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, podjęta przez Prezydenta Miasta K. i Wojewodę [....] próba odwołania się do pojęcia obszaru oddziaływania planowanego obiektu, następnie prowadzone na tej podstawie wywody o konieczności rozszerzenia kręgu stron postępowania, a w konsekwencji – o konieczności przeprowadzenia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę w miejsce trybu zgłoszeniowego są całkowicie nieuzasadnione.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela tezy i ich argumentację, zawarte w wyrokach WSA w Krakowie z dnia 7 listopada 2016 r. II SA/Kr 1107/16 oraz z dnia 25 stycznia 2017 r. II SA/Kr 1448/16 (baza: orzeczenia.nsa.gov.pl), wydanych w porównywalnym stanie faktycznym, zgodnie z którymi "tworzenie pozaustawowych przesłanek, skutkujących obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę w przypadku robót budowlanych, które decyzją ustawodawcy wymagają tylko i wyłącznie zgłoszenia, ocenić trzeba jako działanie contra legem. Wojewoda [....] bezpodstawnie i dowolnie stwierdził, że inwestycja tylko wtedy może być objęta zgłoszeniem, jeżeli obszar oddziaływania zamierzenia budowlanego zamyka się na terenie, w odniesieniu do którego inwestor posiada prawo do dysponowania na cele budowlane. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić".
Z przytoczoną właśnie konkluzją kojarzyć można fakt niewskazania przez organ odwoławczy normy prawa materialnego stanowiącego podstawę sprzeciwu; nie ma bowiem przepisu, który upoważniałby organ do zgłoszenia sprzeciwu i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ze względu na przyjętą przesłankę.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I Instancji narusza więc art. 28 ust. 1 oraz art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że sporna inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ze względu na swój obszar oddziaływania, w sytuacji gdy takie pojęcie (obszar oddziaływania) w ogóle nie ma znaczenia dla kwalifikacji robót budowlanych, jako wymagających albo pozwolenia na budowę albo jedynie zgłoszenia.
Skupiając się na kwestii stron postępowania, organ odwoławczy nie wyjaśnił tych okoliczności, które w sprawie mogły mieć znaczenie rozstrzygające.
Przypomnieć trzeba, że organ I instancji zgłosił sprzeciw, ponieważ uznał, że zamierzona inwestycja "wprowadzi, utrwali bądź zwiększy ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich" (art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego), a organ II Instancji do poglądu tego przychylił się.
Organ II Instancji twierdzi, że "nie można wykluczyć", że w zasięgu pół elektromagnetycznych o ponadnormatywnych oddziaływaniach znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Podkreśla przy tym, że dla azymutu 2700 obszar pól elektromagnetycznych znajduje się nad terenem, który został oznaczony w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego "[....] " jako MW1 (zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna), gdzie znajdują się budynki mieszkalne, a ich dopuszczalna wysokość zgodnie z planem wynosi 15 metrów. Jednocześnie organ wskazuje, że wysokość osi głównej wiązki promieniowania znajduje się nad poziomem terenu na poziomie 18,3 metra, czyli o ponad 3 metry wyżej niż dopuszczalna wysokość zabudowy w tym terenie. Tych oczywistych rozbieżności organ w żaden sposób nie wyjaśnia, podobnie jak nie wyjaśnia także -nawet pobieżnie- przeznaczenia czy zagospodarowania terenów pod pozostałymi azymutami wiązki promieniowania tj. azymutami 00, 900, 1800 . Nie jest nawet jasne czy na nieruchomościach położonych pod ww. azymutami również obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a jeśli tak, to jakie są jego ustalenia – również w zakresie dopuszczalnej wysokości zabudowy oraz czy znajduje się tam jakakolwiek zabudowa.
Tak pobieżne twierdzenia (bo trudno je nazwać ustaleniami) nie mogą stanowić podstawy wniesienia sprzeciwu z obowiązkiem nakazania uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 30 ust. 7 pkt. 4 ustawy prawo budowlane.
W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, przez określenie miejsc dostępnych dla ludności, o jakich stanowi norma art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 519 ze zm.). w kontekście oddziaływania na nie pól elektromagnetycznych, należy rozumieć oddziaływanie takich pól zarówno na tereny, na których istnieje legalnie wzniesiona zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi, jak i tereny, na których zabudowa taka może być wznoszona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Jako obowiązujący porządek prawny wskazuje się zarówno obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego, jak również istniejące w obrocie prawnym decyzje o warunkach zabudowy terenu oraz o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2014r. sygn. akt II OSK 419/13, wyrok z dnia 20 listopada 2013r. sygn. akt II OSK 1421/12, wyrok NSA z dnia 25 października 2011r, sygn. akt II OSK 1485/10, z dnia 24 kwietnia 2013r. sygn. akt II OSK 2589/11, z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 832/14).
W kontekście powyższych poglądów, realnego zagrożenia, o którym mowa w art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego, nie można odnosić do bliżej nieokreślonej, istniejącej (lub dopiero ewentualnie mogącej powstać) zabudowy mieszkaniowej, bez uwzględnienia ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o ile oczywiście obowiązuje na całym spornym obszarze. Organy zaś w rozpoznawanej sprawie w tym zakresie nie poczyniły żadnych ustaleń i swe rozstrzygnięcie oparły nie na ustalonym stanie faktycznym, lecz na nieznajdujących potwierdzenia w aktach przypuszczeniach, twierdząc, że "nie można wykluczyć" istnienia miejsc dostępnych dla ludności w zasięgu pół elektromagnetycznych o ponadnormatywnych oddziaływaniach. Organy naruszyły w ten sposób również przepisy postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa.
Zarówno zatem zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I Instancji musiała zostać zatem wyeliminowana z obrotu prawnego, jako naruszająca prawo materialne i procesowe. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c. p.p.s.a. O uchyleniu decyzji organu I Instancji orzeczono na zasadzie art. 135 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło