II SA/Kr 1711/03
WyrokWSA w Krakowie2006-11-22
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Krystyna Daniel, Joanna Tuszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich wdowę po kombatancie, nie przeprowadzając wnioskowanych przez nią dowodów, w tym przesłuchania świadka i uzyskania odpisu wyroku skazującego jej męża?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez stronę dowodów (przesłuchanie świadka, uzyskanie odpisu wyroku) i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Skutkowało to naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o pozbawieniu J. K. uprawnień wdowy po kombatancie. Organ I instancji stwierdził, że mąż J. K. pełnił służbę w organach bezpieczeństwa publicznego w latach 1946-1951, co zgodnie z ustawą o kombatantach wykluczało przyznanie uprawnień. J. K. podnosiła, że jej mąż został skierowany do służby przez Armię Krajową i został skazany przez sąd wojskowy, a także wnioskowała o przesłuchanie świadka i uzyskanie odpisu wyroku. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że skarżąca nie przedstawiła dowodów na swoje twierdzenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie WSA Krystyna Daniel NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 6 czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] grudnia 2000 r.; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
wyroku z dnia 22 listopada 2006 roku
Decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 20 ust. 3 w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a), art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.), pozbawił J. K. uprawnień przysługujących wdowie pozostałej po kombatancie, przyznanych jej przez Zarząd Wojewódzki Związek Bojowników o Wolność i Demokrację w K. dnia [...] lutego 1988 r.
W uzasadnieniu organ podał, że mąż J. K. posiadał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności jako "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" od [...] grudnia 1946 r. do [...] grudnia 1951 r. - na podstawie zaświadczenia z Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w K. z dnia [...] listopada 1973 r. Stwierdzało ono, że zmarły mąż wnioskodawczyni, pełnił służbę w organach Bezpieczeństwa Publicznego w wyżej określonym okresie. Zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a) cytowanej ustawy, uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Na tej podstawie w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a) ustawy pozbawiono te osoby uprawnień kombatanckich. Uprawnienia wnioskodawczyni jako wdowy po kombatancie miały charakter pochodny w stosunku do uprawnień współmałżonka. Ponieważ była ona wdową po osobie, której nie przysługiwały uprawnienia kombatanckie, także jej one się nie należały.
J. K. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i o zażądanie z Komendy Wojewódzkiej Policji w K. dokumentów dotyczących przebiegu służby jej męża w okresie od [...] grudnia 1946 r. do [...] grudnia 1951 w organach bezpieczeństwa publicznego, wykonywanych przez niego czynności oraz dotyczących represji, jakich doznał ze strony organów bezpieczeństwa i organów sądowych w K. - z tytułu jego przynależności w czasie okupacji niemieckiej do Ruchu Oporu - Armii Krajowej, której to przynależności nie ujawnił organom bezpieczeństwa celowo i świadomie. J. K. podała, że jej mąż po wyzwoleniu Polski nadal utrzymywał kontakty z członkami Armii Krajowej i został przez nich namówiony do wstąpienia do organów bezpieczeństwa. W czasie pracy w tych organach, członkowie Armii Krajowej często odwiedzali męża wnioskodawczyni i prowadzili z nim rozmowy na temat jego pracy i działalności organów bezpieczeństwa. Po ujawnieniu tego faktu oraz przynależności do Ruchu Oporu - Armii Krajowej, mąż J. K. został wydalony z pracy, dyscyplinarnie osądzony i skazany na karę jednego roku pozbawienia wolności. Karę odbył w okresie od [...] grudnia 1951 r. do listopada 1952 r. - częściowo objęła go amnestia. Na potwierdzenie powyższych okoliczności odwołująca powołała się na dowód z zeznań świadka S. B.. Wskazała ponadto, że jej mąż był już dwukrotnie weryfikowany, za życia nie został pozbawiony uprawnień kombatanckich, a ponieważ zmarł, nie mógł się bronić, zaś wnioskodawczyni nie była w stanie wykazać, czy jej mąż mógłby zachować uprawnienia. Zdaniem J. K., ustawa nie przewidywała podstawy do pozbawienia, czy też nabycia uprawnień przez wdowy po kombatantach, "których nie zweryfikowano i to po raz kolejny za życia". Poza tym nie było podstawy do ponownej weryfikacji męża wnioskodawczyni, skoro nie było konkretnych dowodów na to, że działał on przeciwko organizacjom wolnościowym - niepodległościowym. Zresztą, nie było też dowodów na to że nie działał, ale w tej sytuacji "obowiązywało domniemanie niewinności". Wnioskodawczyni wskazała także na swoją trudną sytuację życiową, liczne schorzenia, brak środków finansowych. W tej sytuacji, pozbawienie jej uprawnień kombatanckich wpłynęłoby ujemnie na dalszą jej egzystencję.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2003 r., podtrzymując wniosek i podnoszone zarzuty, J. K. dodała, że materiał dowodowy nie był pełny i nie stanowił podstawy do wyjaśnienia wszystkich okoliczności. W związku z powyższym wniosła o przesłuchanie świadka S. B. na okoliczność działalności męża wnioskodawczyni w Armii Krajowej oraz o zażądanie od władz sądowych odpisu wyroku skazującego W. K. na rok pozbawienia wolności w latach 1951-1952.
Decyzją z dnia 6 czerwca 2003 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 20 ust. 3, art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42 poz. 371 ), utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2000 r.
W uzasadnieniu organ powtórzył wcześniejsze ustalenia i dodatkowo stwierdził, że W. K. uzyskał uprawnienia kombatanckie w ZBoWID na podstawie zaświadczenia z dnia [...] listopada 1973 r. oraz oświadczeń świadków W. D. i J. K., którzy razem z nim pełnili służbę w UB w O.. Organ podał, że zgodnie z orzecznictwem (szczegółowo określonym w uzasadnieniu decyzji), "osobą zatrudnioną" w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r., jest także osoba zatrudniona w aparacie bezpieczeństwa publicznego w ramach stosunku pracy, jak i na innych podstawach (mianowanie, powołanie). Współpraca z organami represji nastawionymi na zwalczanie polskich ruchów niepodległościowych musi być bowiem oceniona negatywnie i to bez względu na to o jakie stanowiska i o jaki charakter zatrudnienia w tych organach chodzi. Dla oceny uprawnień kombatanckich nie miało znaczenia kiedy i w jakich okolicznościach osoba znalazła się w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa, ani jakie wykonywała tam zadania. Krąg bowiem osób z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a) powołanej ustawy, nie mógł być sprowadzany wyłącznie do funkcjonariuszy, lecz dotyczył wszystkich osób związanych ze strukturami aparatu represji nastawionego na zwalczanie ruchów niepodległościowych - bez względu na charakter zatrudnienia. Jednoznacznie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 21 października 2002 r. (sygn. akt OPS 2/02) stwierdził, że "przepis art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) ma zastosowanie także do osoby, która w latach 1944-1956 była zatrudniona w Urzędzie Bezpieczeństwa i nie pełniła w strukturach tego Urzędu służby lub funkcji". Organ stwierdził także, że zgodnie z przepisami powołanej ustawy oraz orzecznictwem (szczegółowo opisanym w uzasadnieniu), uprawnienia wdów po kombatantach nie miały charakteru pierwotnego, lecz pochodny i zależały od istnienia uprawnień pierwotnych. Prawo pochodne nie mogło istnieć, jeżeli istniały przesłanki do pozbawienia prawa pierwotnego. W ocenie organu, postępowanie nie wykazało, aby zaistniały przesłanki z art. 21 ust. 3 pkt 1 cytowanej ustawy, zgodnie z którym, nie stosuje się art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a) i b) wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy. Odwołująca takich dowodów dotyczących W. K. nie przedstawiła. Nie można było uznać za wiarygodny faktu skierowania męża wnioskodawczyni do Urzędu Bezpieczeństwa przez Armię Krajową, gdyż nie został udokumentowany i pozostawał w sprzeczności z zapisem w deklaracji ZBoWID z 1988 r., gdzie J. K. podała, że małżonek, jako funkcjonariusz Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w O., "brał czynny udział w walce z reakcyjnym podziemiem na terenie powiatu opatowskiego i województwa kieleckiego". W ocenie organu także fakt skazania W. K. w 1951 r. nie został udokumentowany, gdyż odwołująca nie przedstawiła potwierdzenia prezesa sądu okręgowego, o czym stanowił art. 8 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy. Potwierdzenie to wydawano na wniosek i dotyczyło bycia osobą represjonowaną, gdzie "represje" stanowił okres przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku - za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję J. K. wniosła o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, z uwzględnieniem postanowień zawartych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz.U. z 1997 r. Nr 116 poz. 745), "w szczególności zasięgnięcie opinii stosownej Komisji" oraz z uwzględnieniem wyjaśnień skarżącej zawartych w piśmie z dnia [...] kwietnia 2003 r. Skarżąca zarzuciła nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, w szczególności wynikających z art. 21 ust. 3 pkt 1 powoływanej ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r., a dotyczących przynależności W. K. do organizacji niepodległościowej Armii Krajowej, z ramienia której został skierowany do pracy w organach bezpieczeństwa. Ponadto zarzuciła, że nie przesłuchano powołanego przez skarżącą świadka S. B., nie wyjaśniono kwestii skazania męża skarżącej przez Sąd Wojskowy za czyny związane z działalnością w Armii Krajowej. W tym zakresie organ nie zwrócił się do władz sądowych o przesłanie odpisu wyroku, a skarżąca go nie posiadała, stąd nie dołączyła do akt. Ze względów zdrowotnych nie była zaś w stanie poczynić starań o uzyskanie tego odpisu.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Powtarzając ustalenia zaskarżonej decyzji, wskazał, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających fakt skierowania W. K. przez Armię Krajową do pracy w organach Bezpieczeństwa Publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W wyniku dokonanej oceny stwierdzić należy, że skarga jest zasadna, a kwestionowana decyzja jest niezgodna z prawem.
Stosownie do treści art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a) w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (tekst jednolity Dz.U. z 2002 r. Nr 42 poz. 371; dalej w skrócie "ustawa z 1991 r. o kombatantach"), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które w latach 1944-1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 3 powołanej ustawy, przepisu art.21 ust.2 pkt 4 lit. a) nie stosuje się wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy.
Postępowanie weryfikacyjne prowadzone na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy z 1991 r. o kombatantach w zw. z § 2 i § 17 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz.U. z 1997 r. Nr 116 poz. 745), następuje w ramach postępowania administracyjnego, które toczy się zasadniczo według reguł określonych w k.p.a. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 1994 r. V SA 397/93; ONSA 1995/3 poz. 143). Niemniej powołany art. 21 ust. 3 ustawy z 1991 r. o kombatantach, stanowi wyjątek od uregulowanej przepisem art. 77 § 1 k.p.a. zasady rozłożenia ciężaru dowodu, zgodnie z którą, na organie administracji spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przepis ten obciąża udowodnieniem okoliczności wskazanych w przepisie osobę, która ma być pozbawiona uprawnień kombatanckich, ewentualnie osobę z uprawnieniami pochodnymi (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2002 r. V SA 3140/2001). Wynika to także z treści § 6 powołanego rozporządzenia, który stanowi, że "jeżeli w toku postępowania weryfikacyjnego osoba, której uprawnień dotyczy to postępowanie, przedstawi dowody na okoliczności wymienione w art. 21 ust. 3 ustawy (...)".
Powyższe oznacza, że Kierownik Urzędu ma obowiązek przeprowadzić postępowanie weryfikacyjne zgodnie ze standardami postępowania administracyjnego, wyznaczonymi przez art. 7 i art. 77 k.p.a., a gdy osoba weryfikowana powołuje się na określone w art. 21 ust. 3 ustawy z 1991 r. o kombatantach fakty, na tę osobę przechodzi ciężar ich udowodnienia.
W myśl art. 20 ust. 3 ustawy z 1991 r. o kombatantach, uprawnienia kombatanckie przysługują również wdowom lub wdowcom - emerytom i rencistom oraz osobom pobierającym uposażenie w stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne, pozostałym po kombatantach i innych osobach uprawnionych. Prawa te mają charakter pochodny w stosunku do uprawnień zmarłego kombatanta i ich byt jest uzależniony od braku podstaw do pozbawienia pierwotnych uprawnień zmarłego współmałżonka lub istnienia podstaw do ich przyznania (vide: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2002 r. V SA 3140/2001). Istnienie stanu, w którym sam kombatant byłby pozbawiony uprawnień, jest podstawą do pozbawienia uprawnień wdowy po takim kombatancie, jako osoby korzystającej z prawa pochodnego (art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 20 ust. 3 ustawy).
Dodać należy, że postępowanie weryfikacyjne prowadzone na podstawie art. 25 ustawy z 1991 r. o kombatantach i na podstawie powoływanego powyżej rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, może się toczyć także po śmierci osoby, której uprawnień kombatanckich postępowanie dotyczy. W takim przypadku stroną postępowania weryfikacyjnego jest współmałżonek, który uzyskał po zmarłej osobie uprawnienia kombatanckie lub złożył wniosek o ich przyznanie (art. 25 ust. 4-6 ustawy z 1991 r. o kombatantach oraz § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia) (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2002 r. III RN 208/2000; OSNAPiUS 2002/11 poz. 257).
W niniejszym postępowaniu Kierownik Urzędu ustalił, że W. K. pełnił służbę w organach Bezpieczeństwa Publicznego w okresie od [...] grudnia 1946 r. do [...] grudnia 1951 r. Zatem zachodziła podstawa z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a) w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a ustawy z 1991 r. o kombatantach, do pozbawienia W. K. jego uprawnień kombatanckich. Podnoszony przez skarżącą fakt, że jej mąż już nie żył, w świetle powyżej powołanych przepisów, nie wykluczał postępowania weryfikacyjnego z art. 25 powołanej ustawy, a skarżąca stała się jego stroną.
Jednakże już na etapie postępowania administracyjnego, J. K., zgodnie z regułami rozkładu ciężaru dowodowego, określonymi przez art. 20 ust. 3 powoływanej ustawy, wskazała na dowody, z których wynikać miało, że jej mąż do organów Bezpieczeństwa Publicznego został skierowany przez Armię Krajową. Powołała na świadka S. B. wskazując jego adres i okoliczności, o jakich miał zeznawać. W ten sposób zrealizowała swój obowiązek wskazania dowodu w taki sposób, by możliwe było jego przeprowadzenie. Natomiast obowiązkiem Kierownika Urzędu było przeprowadzenie dowodu z zeznań tego świadka, gdyż to organ administracji przeprowadza postępowanie dowodowe. Pomijając ten środek dowodowy Kierownik Urzędu naruszył art. 78 § 1 k.p.a., który stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z odpisu wyroku Sądu Wojskowego skazującego jej męża w 1951 r. na karę jednego roku pozbawienia wolności. Określiła okoliczności, na jakie dowód powołała, i powody, dla których sama tego odpisu przedstawić nie mogła (nie posiadała go, a w związku z chorobą nie mogła go sama uzyskać). Kierownik Urzędu nie podjął jednakże żadnych starań o uzyskanie odpisu tego wyroku. Naruszył w ten sposób art. 7 k.p.a. dający podstawę do działania z urzędu, a stanowiący o tym, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Naruszył także powołany powyżej art. 78 § 1 k.p.a.
Zauważyć należy, że z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że Kierownik Urzędu podjął starania o uzyskanie informacji na temat W. K. i zwrócił się o nie do Komendy Wojewódzkiej Policji w K.. Po uzyskaniu odpowiedzi, że dokumenty dotyczące weryfikowanego zostały zabezpieczone celem przekazania do Instytutu Pamięci Narodowej, zwrócił się o informację do Instytutu. Po otrzymaniu informacji, że w zasobie Instytutu brak jest akt osobowych funkcjonariusza W. K., zaprzestał dalszych starań o ich uzyskanie, mimo , iż w pismach skierowanych do tych instytucji podawał, że akta te "są niezbędne do realizacji postanowień art.21 i 25 ustawy o kombatantach". Działając w powyższy sposób, organ administracji naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, rozstrzygając sprawę mimo nie wyjaśnienia istotnych okoliczności. Naruszył w ten sposób także art. 80 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zgromadzonego w sposób wyczerpujący, czy dana okoliczność została udowodniona.
Kierownik Urzędu, mimo nie przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącą, jednocześnie zarzucił jej, że nie udowodniła okoliczności, na jakie się powoływała. Takie rozumienie obowiązku wskazania dowodów, sprowadza się do zastąpienia organu przez stronę w przeprowadzaniu dowodów, co jest niedopuszczalne.
Odnośnie wniosku skarżącej o zasięgniecie opinii "stosownej Komisji" należy zauważyć, że w dacie wydania decyzji przez organ II instancji nie obowiązywał już przepis art. 21 ust. 4 ustawy z 1991 r. o kombatantach, przewidujący, przy orzekaniu w sprawach osób, o których mowa w art.21 ust. 3, obowiązek zasięgnięcia opinii komisji, składającej się z przedstawicieli stowarzyszeń (związków) kombatanckich i osób represjonowanych, zgłoszonych przez Radę.
Organ zatem nie naruszył tego przepisu.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie, poprzez wydanie decyzji opartej się na niepełnym materiale dowodowym , zachodzi taka sytuacja.
Dlatego, na podstawie powołanego przepisu orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło