II SA/Kr 1720/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia 27 września 2011 r., Nr: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości p o s t a n a w i a zwolnić W. C. od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł od skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 27 września 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżąca W. C. złożyła wniosek o "całkowite umorzenie kosztów sądowych" w sprawie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, dlatego skarżącej został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W zakreślonym terminie skarżąca uzupełniła braki. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem S. C.. Ich miesięczny dochód netto wynosi 2.647,80 zł i stanowi go świadczenie emerytalne skarżącej wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej wysokości 1.145,96 zł oraz świadczenie emerytalne jej męża wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej wysokości 1.321,84 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o powierzchni 50 m², mieszkanie o powierzchni 50 m² oraz nieruchomość rolna o areale 083,23 ha i 076,28 ha. Skarżąca nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, jak również cennych przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy W. C. podniosła, iż jest osobą schorowaną, po zawale móżdżku i urazie kręgosłupa. Ma niewydolność krążeniową, cukrzycę insulinową, niedoczynność tarczycy, arytmię serca. Wnioskodawczyni liczy 7.. lat i jest niepełnosprawna. Mąż skarżącej S. liczący 7.. lat jest osobą niepełnosprawną po amputacji kończyny dolnej, ma chore stawy biodrowe. Małżonkowie C. utrzymują się tylko z emerytur. Ich miesięczne wydatki przedstawiają się następująco: leki 1.700 zł, gaz 180 zł, prąd 600 zł, woda 60 zł, olej opałowy 8.000 zł (rocznie), ubezpieczenie 113 zł (skarżąca) i 117 zł (jej mąż), ubezpieczenie od nieszczęśliwych wypadków 220 zł, podatek rolny 70 zł kwartalnie, telefon stacjonarny 200 zł, telefon komórkowy 25 zł, drobne remonty 800 zł, wywóz śmieci 20 zł, wywóz nieczystości płynnych 150 zł, rehabilitacja skarżącej 400 zł, a jej męża 600 zł, opłata za opiekę w soboty, niedziele i święta 640 zł, rata kredytu 293,20 zł + opłata, środki czystości 500 zł, prywatne pożyczki od znajomych na bieżące wydatki 1.300 (?) zł, zioła (100 zł) i spirytus (150 zł) do robienia mikstur do smarowania nóg, stawów biodrowych, odleżyn. Ze względu na stan zdrowia wnioskodawczyni zmuszona jest stosować specjalistyczną dietę cukrzycową. Skarżąca podała, iż brakuje im środków do życia i wykupienia wszystkich lekarstw. Każdego miesiąca zapożyczają się u osób prywatnych. Wraz z mężem są całkowicie bezradni w codziennym funkcjonowaniu. Wykonując wezwanie Referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca przesłała kopie następujących dokumentów: rachunku za zakup oleju opałowego z [...] lutego 2011 roku opiewającego na kwotę 3.100 zł, dowodu wpłaty raty kredytowej w wysokości 293,24 zł, dowodu wpłaty kwoty 18,17 zł na rzecz MPO K., faktury z dnia [...] stycznia 2012 roku za zakup pieluchomajtek opiewającej na kwotę 45 zł, faktury z [...] grudnia 2011 roku za wodę na kwotę 49,35 zł, trzech faktur za zakup lekarstw: z dnia [...] grudnia 2011 roku na kwotę 744,69 zł, z dnia [...] grudnia 2011 r. na kwotę 272,64 zł, z dnia [...] lipca 2011 r. na kwotę 1.484,93 zł, dwóch faktur za zakup środków czystości: z dnia 21 marca 2011 r. na kwotę 1.036,04 zł i z dnia 29 listopada 2011 r. na kwotę 787,40 zł, faktury z dnia 10 czerwca 2011 r. za zakup oleju opałowego opiewającej na kwotę 4.492,30 zł wraz z orzeczeniem laboratoryjnym badania oleju, dwóch polis ubezpieczeniowych, dwóch legitymacji osoby niepełnosprawnej (skarżącej oraz jej męża), umowy kredytowej z dnia [...] lutego 2007 r., kosztorysu zakupu aparatu słuchowego, czterech faktur za energię elektryczną: z [...] października 2011 r. na kwotę 113,02 zł, z dnia [...] października 2011 r. na kwotę 103,58 zł, z dnia [...] czerwca 2011 r. na kwotę 78,02 zł i z dnia [...] czerwca 2011 r. na kwotę 35,71 zł, potwierdzenia wypłaty świadczeń emerytalnych za grudzień 2011 r. S. C. w kwocie 1.321,84 zł i W. C. w kwocie 1.145,96 zł, decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. w sprawie wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości oraz dwóch zaświadczeń lekarskich z dnia [...] stycznia 2012 r. o stanie zdrowia skarżącej oraz jej męża. Skarżąca oświadczyła ponadto, iż ponosi inne wydatki, na które nie posiada rachunków, m. in. na gaz 195 zł (3 x 65 zł) remonty w domu 400 zł, zioła i spirytus do sporządzania mikstur 240 zł, zakup insuliny oraz pasków do glukometra 450 zł (5 x 90 zł), zakup ziół 87 zł, opiekę w soboty, niedziele i święta 500 zł, rehabilitację 3 razy w tygodniu po 50 zł, tj. miesięcznie 600 zł. Podatek rolny opłacany jest z emerytur. Grunt nie jest uprawiany. Skarżąca oświadczyła, że nie pobiera dopłat unijnych do gruntów, nie może znaleźć dzierżawcy gruntów, ani osoby chętnej do jego zakupu, pomimo dawanych ogłoszeń. Małżonkowie C. korzystają z pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych 5 razy w tygodniu 6 godzin dziennie odpłatnie. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów zainicjowanego przez nią postępowania sądowego. Zarówno skarżąca, jak i jej mąż otrzymują wprawdzie stałe miesięczne dochody w postaci świadczeń emerytalnych, jednakże ponoszone miesięcznie wydatki są bardzo wysokie w stosunku do wysokości tych dochodów. Skarżąca i jej mąż są osobami starszymi, schorowanymi o orzeczonej niepełnosprawności, wymagającymi opieki osób drugich. Ponoszą znaczne wydatki na zakup lekarstw, konieczne leczenie i rehabilitację. Opłacają także pomoc innych osób, gdyż ze względu na stan zdrowia nie są w stanie sami funkcjonować. Duża cześć dochodów przeznaczana jest na utrzymanie domu i jego ogrzanie (ogrzewanie olejowe). Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności, należy stwierdzić, iż strona skarżąca nie posiada możliwości poczynienia oszczędności na pokrycie kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i męża. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).