II SA/Kr 1724/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.A. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W.A. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 13 września 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1724/11 Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2011 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, po rozpoznaniu wniosku W.A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, zwolnił skarżącego od wpisu sądowego należnego od złożonej skargi, natomiast w pozostałym zakresie wniosek o prawo pomocy oddalił. Od tego postanowienia skarżący złożył sprzeciw, który postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2012 roku został odrzucony, jako złożony po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 maja 2012 roku sygn. akt II OZ 409/12 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie sądu I instancji. Pismem z dnia 26 czerwca 2012 roku W.A. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia na jego rzecz adwokata z urzędu. Wnioskodawca podniósł, iż kończy 83 rok życia, jest osobą niepełnosprawną, inwalidą I grupy, ma ograniczone możliwości poruszania się. Po odklejeniu siatkówki i operacji lewego oka jest osobą niewidzącą na jedno oko. Drugim okiem widoczność jest ograniczona. Skarżący zaakcentował, że nie zna prawa i jest nieporadny w prowadzeniu niniejszej sprawy. Ponosi bardzo duże wydatki związane z zakupem leków (ok. 450 zł miesięcznie) i wyjazdami co miesiąc do kliniki w K. na badania i wymianę nefrotomii, a także wyjazdami do szpitala w G. na operacje i badania kontrolne. Za czynsz za mieszkanie płaci 715 zł, pokrywa także koszty mediów oraz wydatki na utrzymanie siebie i rodziny. W związku z tym, że wniosek skarżącego został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, skarżący został wezwany do wypełnienia urzędowego formularza wniosku "PPF" w oparciu o aktualną sytuację majątkową w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący przesłał wypełniony formularz. W rubryce 4 nie dokonano, co prawda, stosownych zakreśleń, jednakże z treści pisma skarżącego z dnia 26 czerwca 2012 roku jednoznacznie wynika, że domaga się on przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. We wniosku skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną E.A. . Ich miesięczny dochód wynosi 3.452,24 zł i stanowi go emerytura wnioskodawcy w wysokości [...] zł i emerytura jego żony w wysokości [...] zł. Małżonkowie zamieszkują w mieszkaniu o powierzchni 68 m², stanowiącym własność ich córki M. Skarżący nie dysponuje żadnym majątkiem nieruchomym. Jest właścicielem 15-letniego samochodu Fiat Cinquecento. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż ma 83 lata, jest inwalidą I grupy i jest niezdolny do samodzielnego życia. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Aktualnie rozpoznawany wniosek jest drugim wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), co do zasady, nie ograniczają strony co do ilości wniosków o prawo pomocy, jakie może składać w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie jednak z art. 170 w zw. z art. 259 § 3 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Dlatego kolejny wniosek W.A. o przyznanie prawa pomocy w tym samym, co uprzednio zakresie, należy potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego WSA z dnia 9 grudnia 2011 roku, w którym dokonano oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy. Rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić z uwzględnieniem art. 165 ustawy p.p.s.a., dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy tym postanowieniem jest postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w określonym zakresie, chodzi o zmianę w postaci pogorszenia się najogólniej rozumianej sytuacji materialnej wnioskodawcy. W uzasadnieniu kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie powołał nowych istotnych okoliczności, które wpłynęłyby na odmienną ocenę przez orzekającego jego sytuacji materialnej. Argumenty dotyczące zdrowia skarżącego i znacznych wydatków ponoszonych na konieczne utrzymanie i leczenie były przez skarżącego podnoszone w uprzednio złożonym wniosku. Aktualne dochody skarżącego i jego małżonki są o 62,17 zł wyższe od deklarowanych poprzednio (3.390,07 zł, zaś obecnie 3.452,24 zł). Z dochodów tych zdaniem orzekającego, skarżący będzie w stanie wygospodarować środki finansowe na pokrycie przyszłych, ewentualnych kosztów sądowych (poza wpisem sądowym od skargi, z którego został zwolniony) oraz wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, jeśli jego udział wnioskodawca uważa za konieczny. Oceniając powyższe orzekający uznał, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, skoro przesłanką uzasadniającą uwzględnienie takiego wniosku, zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest brak jakiegokolwiek dochodu. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem. Do osób takich zaliczyć można m. in. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Skarżący jako osoba dysponująca stałym miesięcznym dochodem z emerytury zdaniem orzekającego za osobę ubogą nie może być uznany. Mając na uwadze powyższe orzekający stwierdza, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, aby nastąpiła taka zmiana okoliczności odnosząca się do jego sytuacji materialnej, która uzasadniałaby zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy w trybie art. 165 p.p.s.a. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 tej ustawy.