II SA/Kr 1725/12

PostanowienieWSA w Krakowie2013-04-25

Skład orzekający: Sędzia WSA Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie pomimo wezwań sądu, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie pomimo wielokrotnych wezwań sądu i przedłużeń, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania. Niewypełnienie kluczowych rubryk wniosku uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy, a działania strony wskazują na próbę przedłużania postępowania, a nie na rzeczywistą potrzebę skorzystania z instytucji prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, który zawierał liczne braki uniemożliwiające jego merytoryczne rozpoznanie. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosku, przedłużał terminy, a mimo to skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów ani oświadczeń. Ostatecznie referendarz pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący wniósł sprzeciw, który został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Pozostawiono wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.F. o przyznanie prawa pomocy wskutek wniesienia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2013r. pozostawiającego wniosek J.F. bez rozpoznania w sprawie ze skargi J.F. na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 8 października 2012r., znak [....] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych postanawia : pozostawić wniosek bez rozpoznania. W dniu 15 stycznia 2013 roku J.F. złożył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sadowych w sprawie swojej skargi na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia z dnia 8 października 2012r., znak [....] wydaną w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych. Wniosek ten w rubrykach od 7 do 11 nie zawiera żadnych danych. W związku z brakami wniosku, uniemożliwiającym jego merytoryczne rozpoznanie, zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2013 roku referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie, gdzie skarżący aktualnie mieszka i czyją własność stanowi ta nieruchomość, kto ponosi koszty jej utrzymania i jaka jest ich wysokość, podanie stanu majątkowego skarżącego oraz osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym; wykazanie nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych o wartości wyższej niż 3000 euro, wyjaśnienie z jakich źródeł i w jakiej wysokości rodzina skarżącego uzyskuje dochody na bieżące utrzymanie, czy korzysta z pomocy społecznej, a także czy żona skarżącego uzyskuje dochody, udokumentowania aktualnymi rachunkami/fakturami wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny (opłaty za prąd, gaz, wodę) i określenia wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubrania, leczenie, telefon, edukacje dzieci itp., przedstawienia zeznania podatkowego za 2010r. i 2011r. oraz przedłożenia wszystkich wykazów posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię z okresu ostatnich trzech miesięcy. Przedmiotowe braki należało uzupełnić w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie uzupełnił wniosku. Natomiast pismem z dnia 07.02.2013 J.F. wniósł o przedłużenie terminu ze względu na swoje obowiązki przez które nie jest w stanie dostarczyć w terminie wszystkich wymienionych w wezwaniu dokumentów. Zarządzeniem z dnia 12.02.2013r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządził przedłużyć termin o 7 dni. Mimo upływu terminu skarżący nie uzupełnił braków wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dniu 27.02.2013r. syn skarżącego M.F. poinformował Sąd, że J.F. znajduje się za granicą i nie jest w stanie uzupełnić brakujących dokumentów w wyznaczonym terminie. Z tego względu wnosi on o dalsze przedłużenie terminu do złożenia wymaganych dokumentów o 7 dni. W związku ze złożonym wnioskiem referendarz sądowy wezwał M.F. do złożenia oświadczenia czy działa on jako pełnomocnik J.F. , a jeśli tak, przedłożenie w terminie 7 dni od otrzymania wezwania odpowiedniego pełnomocnictwa. W piśmie z 20 marca 2013r. M.F. oświadczył, że został przez ojca - J.F. upoważniony do odbioru korespondencji i do wnioskowania o przedłużenie terminów do dokonania czynności procesowych. M.F. nie został natomiast umocowany do składania oświadczeń o stanie majątkowym i z tego względu koniecznym było przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Do pisma załączono pełnomocnictwo udzielone przez J.F. w dniu 18.03.2012 r. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 27 marca 2013 roku po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym pozostawiono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania na podstawie art. 257 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270). Zarządzenie to wraz z pouczeniem o prawie wniesienia sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w terminie 7 dni od daty doręczenia orzeczenia doręczono skarżącemu w dniu 2.04.2013r. W dniu 11 kwietnia 2013r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sprzeciw wniesiony przez J.F. od przedmiotowego zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Pismo to zostało nadane przesyłką pocztową w dniu 8.04.2013r. W sprzeciwie tym skarżący podniósł, iż zarządzenie jest niesłuszne i krzywdzące. Korespondencja została odebrana przez pełnoletniego domownika, lecz nie mógł on zastąpić skarżącego w złożeniu wymaganych dokumentów, a złożone przez syna pismo należało uznać za informację dla Sądu wskazującą na uzasadnioną konieczność przedłużenia terminu do uzupełnienia wniosku. Zgodnie z brzmieniem art. 260 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art.243 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie wyłącznie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się po pierwsze na urzędowym formularzu (art.252 § 2 cyt. ustawy) według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16.12.2003r. w sprawie określania wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2003r., nr 227, poz.2245). Po drugie wniosek ten powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradca podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art.252 § 1 cyt. ustawy). Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona, na wezwanie sądu jest zobowiązana złożyć w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 cyt. ustawy). Skarżący, mimo wezwania Sądu do uzupełnienia braków wniosku, nie uzupełnił ich w terminie wyznaczonym przez Sąd, a do czego był już zobligowany zarządzeniem Referendarza Sądowego z dnia 21 stycznia 2013 roku. Stąd w myśl art. 257 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) cyt. ustawy zasadnie Referendarz Sądowy zarządzeniem z dnia 27 marca 2013 roku pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy z powodu nie uzupełnienia braków w terminie. Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w sprzeciwie nie spełnia on warunków do przyznania prawa pomocy w oparciu o przedstawiony wniosek. Wykreślenie (niewypełnienie) rubryk we wniosku o prawo pomocy nie jest równoznaczne z przedstawieniem rzeczywistego stanu faktycznego (majątkowego) skarżącego. Nie sposób dać wiary, że czteroosobowa rodzina (skarżący, jego żona i dwójka dzieci) utrzymuje się bez żadnych dochodów. Wniosek o prawo pomocy ma być wypełniony nie tylko w sposób formalny (poprzez zakreślenie każdej rubryki), ale zawierać treści merytoryczne - informacje umożliwiające Sądowi jego rozpoznanie. Wobec braków wniosku Sąd wzywa o jego uzupełnienie. Tak było również w niniejszej sprawie, a żądane przez Sąd informacje i zaświadczenia nie były trudne do przedstawienia, również pod względem czasowym. Tymczasem do dnia dzisiejszego żadne z żądanych przez Sąd oświadczeń, czy też dokumentów nie zostały przedstawione przez skarżącego. Dlatego też wniosek J.F. należało pozostawić bez rozpoznania, a jego działania w tym zakresie trudno inaczej ocenić jak nieudolną próbę przedłużania postępowania sądowego. Z urzędu Sądowi jest wiadome, że skarżący występował i występuje w innych sprawach przed tut. Sądem, w których również składa niewypełnione wnioski o prawo pomocy, a wzywany o ich uzupełnienie prosi o przedłużenie terminu do dokonania tej czynności (np. w sprawie o sygn. III SA/Kr 1471/11, II SA/Kr 1412/10, II SA/Kr 624/11, II SA/Kr 460/11, II SA/Kr 725/12, II SA/Kr 51/12, II SA/Kr 50/12, II SA/Kr 48/12, II SA/Kr 49/12, II SA/Kr 1478/11, II SA/Kr 461/11, II SA/Kr 16/11). Skarżącemu jest więc bardzo dobrze znana procedura związana z uzyskaniem prawa pomocy w sądzie administracyjnym i niewątpliwe wie on ze swoich innych postępowań sądowoadministracyjnych, że wniosek o prawo pomocy musi być wypełniony, jak to ma być zrobione, jakie dokumenty mają być przedłożone wraz z wnioskiem oraz to, że braki formalne wniosku spowodują wezwanie go o ich uzupełnienie. Nic zatem nie stało na przeszkodzie, aby skarżący – znając tok postępowania o przyznanie prawo pomocy – od razu prawidłowo wypełnił wniosek o prawo pomocy. Nie uzasadniony jest zarzut skarżącego stosowania analogii w niniejszej sprawie w stosunku do zupełnie innych spraw. Po pierwsze Sąd nie stosował tu żadnej analogi, a jedynie odniósł się do znanego z urzędu stanu faktycznego, iż skarżący prowadzi szereg spraw przez tut. Sądem. Po drugie w sposób oczywisty każdy wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest odrębnie rozpatrywany w każdej zainicjowanej przez niego sprawie i będzie mu przyznane prawo pomocy, jeżeli wykaże, że zostały spełnione przesłanki do tego. Natomiast fakt, iż skarżący prowadzi szereg spraw przed tut. Sądem i we wszystkich składa niewypełnione prawidłowo wnioski o prawo pomocy wskazuje, o których uzupełnienie jest wzywany, a następnie wnosi o przedłużenie terminu do wykonania zarządzenia Sądu, wskazuje, ze skarżącemu już w momencie składania wniosku o prawo pomocy stosowana w tym zakresie procedura jest dobrze znana i może już na wstępie złożyć prawidłowo wypełniony wniosek, a w szczególności brak jest jakichkolwiek podstaw do dalszego przedłużania terminu do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy. W konsekwencji przysługujące skarżącemu wnioski o prawo pomocy wykorzystuje on de facto do przedłużenia postępowania sądowego, które sam zainicjował, a nie w celu jakiemu służyć ma ta instytucja tj. zapewnienia dostępu do sądu osobom najuboższym. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 252, art. 257 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło