II SA/Kr 173/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. Sp.z.o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 5 grudnia 2023 r. nr 1027/2023 znak: WOB.7722.79.2023.NOGI w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie postanowieniem z dnia 20 stycznia 2023 r. nr [...] wstrzymał D. Sp.z.o.o. jako inwestorowi – prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym zlokalizowanym na działce nr [...] w miejscowości M., gmina L., oznaczony za załączniku graficznym nr [...], z powodu realizacji robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Na powyższe postanowienie zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniosła D. Sp.z.o.o. w M. oraz M. P.. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z dnia 5 grudnia 2023 r. nr [...] znak: [...] wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 123 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stwierdził, że zażalenie wniesione przez D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie PINB, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 141 § 2 K.p.a. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że postanowienie PINB zostało skutecznie doręczone D. sp. z o.o. w M. w dniu 26 stycznia 2023 r. (vide k-24 akt administracyjnych, zwrotne potwierdzenie odbioru). Tym samym termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 2 lutego 2023 r. Tymczasem zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia D. sp. z o.o. złożyła na dzienniku podawczym organu w dniu 23 lutego 2023 r., a wniosek ten załatwiono odmownie z uwagi na brak uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, albowiem względy organizacyjne przedsiębiorstwa strony, jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego, nie stanowiły przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć. W związku z odmownym załatwieniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia należało wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia – nie ma przy tym wymogu, aby z takim rozstrzygnięciem czekać do wydania przez sąd administracyjny orzeczenia w sprawie ze skargi na postanowienie o odmowie przywrócenie terminu. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła D. Sp. z o.o. w M. zarzucając naruszenie: 1) art. 58 § 1 i 2 K.p.a. przez stwierdzenie, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego przez art. 141 § 2 K.p.a., co wynikało z wcześniejszego wadliwego wydania postanowienia nr [...] o odmowie przywrócenia terminu; 2) art. 58 § 1 i 2 K.p.a. przez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, mimo że skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy, podczas gdy skarżący wykazał, że z uwagi na znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów, z którymi należało się zapoznać, jak również konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który podjąłby się zajęcia sprawą, bez swojej winy nie dochował terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto równocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu złożył on zażalenie, czym spełnił przesłanki do przywrócenia terminu; 3) art. 80 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez skarżącego w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały przez niego uprawdopodobnione; 4) art. 7 K.p.a. przez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego, przejawiające się w zignorowaniu okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty, a w konkluzji skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej spółki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) - dalej określanej, jako "P.p.s.a.". Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" P.p.s.a. kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ono prawidłowe, a obie skargi musiały podlegać oddaleniu, jakkolwiek z innych powodów. W niniejszej sprawie organ I instancji wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych skierowane do inwestora tych robót - D. Sp. z o.o. Postanowienie to zostało doręczone także M. P., jako stronie postępowania, współwłaścicielowi jednej z działek na których posadowiony jest samowolnie wybudowany obiekt objęty postępowaniem. Spóźnione zażalenie na postanowienie PINB wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła zarówno spółka z o.o. D. jak i M. P.. Zauważyć należy, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wydał w dniu 5 grudnia 2023 r. dwa postanowienia o stwierdzeniu, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia - osobno dla każdej ze stron postępowania: M. P. (postanowienie nr [...]) i spółki D. (postanowienie nr 1027/2023 - będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie). Przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena legalności postanowienia stwierdzającego, że spółka D. wniosła zażalenie z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zgodnie z art. 141 § 2 K.p.a., zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, natomiast w myśl z art. 144 K.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Na podstawie art. 134 K.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Treść art. 134 K.p.a. wskazuje wyraźnie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Rozstrzygnięcie to nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. A zatem każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania przez organ postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Spółce D. doręczono postanowienie organu I Instancji w dniu 26 stycznia 2023 r., w postanowieniu tym zawarto pouczenie o terminie i sposobie wniesienia zażalenia. Postanowienie to zawiera również pełne brzmienie art. 48 oraz 48a ustawy prawo budowlane oraz pouczenie o możliwości złożenia wniosku o legalizację samowolnie wzniesionego obiektu. Termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 2 lutego 2023 r. Zażalenie wniesione zostało dopiero w dniu 23 lutego 2023 r., a zatem trzy tygodnie po upływie terminu do jego wniesienia. Wraz z zażaleniem, skarżąca spółka złożyła także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, jednak nie został on przez organ uwzględniony. W tej sytuacji w zaskarżonym postanowieniu organ stwierdził jedynie obiektywną i niesporną okoliczność – zażalenie zostało złożone przez skarżącą spółkę po terminie, który nie został przywrócony. Zarzuty skargi dotyczące tego, czy prawidłowe jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu nie mogą być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu, albowiem na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu przysługuje - odrębna od niniejszej - skarga do sądu administracyjnego. W świetle powyższego – wobec stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, skargę spółki D. należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.