II SA/Kr 1732/14
WyrokWSA w Krakowie2015-03-06
Skład orzekający: Andrzej Irla, Agnieszka Nawara-Dubiel, Magda Froncisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca przywrócenie stanu wody poprzez usunięcie "przystawek" była zasadna, jeśli skarżąca twierdziła, że szkodliwy wpływ na jej nieruchomość ma również asfalt położony na działce sąsiada?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, oddalając wniosek o nakazanie przywrócenia stanu wody. "Przystawki" na działce sąsiada nie spowodowały szkodliwej zmiany stosunków wodnych na działce skarżącej, a kwestia wpływu asfaltu na stosunki wodne stanowi odrębny problem, który może być przedmiotem nowego postępowania. Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
H.B. wniosła o nakazanie sąsiadowi, P.N., przywrócenia stanu wody na jego działce poprzez usunięcie "przystawek", twierdząc, że kierują one wody opadowe na jej nieruchomość. Organ I instancji oddalił wniosek, uznając, że "przystawki" nie powodują negatywnych skutków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. H.B. wniosła skargę do WSA, podnosząc, że organy pominęły szkodliwy wpływ asfaltu położonego na działce P.N. na stosunki wodne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H.B.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Magda Froncisz (spr.) Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2015 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w T. –E.B. sprawy ze skargi H.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 25 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stanu wody skargę oddala
Wójt Gminy R. decyzją z 17 lipca 2014 r. znak OŚ.604.25.2013, po rozpatrzeniu wniosku H.B. z dnia 31 lipca 2013 r. w sprawie zmiany kierunku spływu wód w obrębie działek ewid. nr nr [....] w miejscowości R. , oddalił wniosek H.B. o nakazanie przywrócenia P.N. na działce [....] w R. , której jest właścicielem, stanu wód poprzez usunięcie "przystawek".
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a.", w związku z art. 29 ust. 1, pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 2.08.2013 roku wpłynął do Urzędu Gminy R. wniosek H.B. w sprawie naruszenia przez P.N. stosunków wodnoprawnych poprzez wykonanie przystawek, które sztucznie kierują wody opadowe w kierunku działki nr [....] w R.
Wobec powyższego wniosku w dniu 14.08.2013 r., zgodnie z art. 61 § 1 i § 4 K.p.a. w związku z art. 29 ust. 1, ust. 2, ust. 3 ustawy Prawo Wodne, wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie żądania H.B. dotyczącego zmiany kierunku spływu wód w obrębie działek ewid. nr nr [....] w miejscowości R. i zawiadomiono o tym strony postępowania.
P.N. w swoim oświadczeniu z dnia 26.08.2013 r. wskazał, że sprawa łączy się z decyzją Wójta Gminy R. wydaną w postępowaniu znak: [....] z dnia 30.01.2013 r., w której nakazano odtworzenie H.B. i A.K. rowu, biegnącego od przepustu pod drogą gminną nr [....] do drogi wojewódzkiej nr [....]. Oświadczył również: "nie ma na jego posesji żadnych sztucznych przystawek, które miałyby przekierować wodę na działkę [....] . Kamień, który został zabrany przez wodę z drogi podczas opadów deszczu został na trawie i nie można było kosić trawy. Po opadach deszczu został z pastwiska zebrany i wysypany na drogę".
W dniu 18.09.2013 r. odbyły się oględziny w sprawie o naruszenie stanu wody na gruncie działki nr [....] w R. H.B. zażądała usunięcia przystawek. Zeznała, że przystawki pojawiły się w lipcu i czerwcu. Oświadczyła, że woda niszczy podjazd do domu przy drodze wojewódzkiej.
P.N. zeznał, że nigdy nie kierował ani nie kieruje wody na działkę H.B. Oświadczył, że podczas opadów deszczu woda i ziemia z działki A.K. przelewa się przez drogę gminną na jego działkę, zalewając budynki gospodarcze i dojście do budynku mieszkalnego.
Organ, w oparciu o zeznania stron i dokonane oględziny działki nr [....] i [....] w R. stwierdził, że obecnie woda z działki P.N. płynie przez jego działkę do wyasfaltowanej drogi dojazdowej zgodnie z spadkiem terenu. Następnie natrafiając na tę przeszkodę spływa w kierunku wjazdu na posesję H.B. i P.N. przelewając się przez ten wjazd. Jest możliwość negatywnego odziaływania wody na ten wjazd. Wjazd jest utwardzony betonem, obecnie nie widać wyraźnych szkód.
W piśmie z 8.10.2013 r. H.B. podniosła, że przystawka, która znajdowała się naprzeciw stajni, została zlikwidowana po jej interwencji w Urzędzie Gminy, ale w dalszym ciągu do dnia dzisiejszego istnieje druga przystawka zbudowana poniżej drogi gminnej nr ewid. [....] , a znajdująca się na działce [....] , która stanowi własność P.N.
Zważywszy, że zgodnie z wyrokiem WSA w Lublinie II SA/Lu 1042/12 z dnia 14.02.2013 r. w sprawach o ustalenie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie opinia biegłego jest niezbędna (LEX nr 1343051), organ w dniu 15.10.2013 r. wydał postanowienie, w którym zwrócił się do biegłego mgr inż. M.K. o wydanie opinii w sprawie zmiany kierunku spływu wód, w szczególności na okoliczność, czy zmiany stanu wody wykonane na działce nr [....] mają niekorzystny wpływ na działki [....] i [....] w R.
W dniu 30.10.2013 r. odbyły się oględziny z udziałem biegłego.
P.N. podtrzymał swoje zeznania z poprzednich oględzin dotyczące zasypania rowu biegnącego od przepustu pod drogą gminną nr [....] do drogi wojewódzkiej nr [....] w 2010 r. przez H.B. Jako dowody niekorzystnego oddziaływania zasypanego przepustu dołączył 13 zdjęć i zaświadczenia z Komendy Miejskiej Państwowej Staży Pożarnej w T. o interwencjach na jego działce w wyniku, których usuwano wodę z zalanych budynków oraz film obrazujący przepływ wody podczas ulewnych deszczy.
W dniu 25.11.2013 r. wpłynęła do Urzędu Gminy R. opinia biegłego mgr inż. M.K. , w której biegły w oparciu o film nakręcony przez P.N. i dopuszczony jako dowód w sprawie szczegółowo opisał, w jaki sposób na przedmiotowych działkach spływa woda.
Na podstawie dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie przez Urząd Gminy R. autor opinii doszedł do wniosku, że niniejsze postępowanie łączy się z postępowaniem, w którym ocenie poddane były prace wykonane przez H.B. na rowie przydrożnym drogi gminnej nr [....] zlokalizowanej na granicy działek nr nr [....] w miejscowości R. , o których wskazywał P.N. w piśmie z dnia 26.08.2013 r..
Wówczas to w listopadzie 2010 r. w wyniku zablokowania wlotu przepustu biegnącego pod drogą gminną [....] (zabetonowanie wlotu w lewym rowie przydrożnym) oraz zasypania rowu od strony wylotu przepustu po prawej stronie drogi gminnej oraz w wyniku zasypania lewego rowu przydrożnego drogi gminnej zlokalizowanego przed jesionem doszło do zmiany ukształtowanej od wielu lat (jak wskazywali w tamtej sprawie świadkowie i świadczy wiek rosnącego tam jesionu - od co najmniej I połowy XX wieku) trasy spływu wody deszczowej z pól usytuowanych po lewej stronie i powyżej drogi gminnej nr [....] , z których woda spływała do tego rowu przydrożnego przed jesionem, a następnie poprzez przepust pod tą drogą i rów biegnący po granicy działek nr nr [....] oraz [....] znajdowała ujście w rowie drogi wojewódzkiej [....] .
Zdaniem biegłego wykonanie decyzji wójta nakazującej przywrócenie rowu na działce H.B. spowoduje ujęcie wszystkich strumieni zalewających po zmianach posesję zarówno H.B. (ponieważ nie ma rowu przy drodze gminnej, woda na tę działkę spływa na wprost bezpośrednio poprzez drogę gminą, a nie tak jak to podaje H.B. ), a przede wszystkim posesję P.N. i zniweluje ujemne skutki takiego zalewania.
Na podstawie opinii biegłego organ ustalił, że "przystawki" na działce P.N. nie powodują żadnych negatywnych skutków dla działki H.B. Wskazuje na to przede wszystkim film nakręcony przez P.N. , a także fakt, że H.B. nie potrafiła wskazać biegłemu podczas oględzin żadnych szkód w substancji domu, jak i wokół domu na posesji.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przedstawił też etapy postępowania poprzedzającego wydanie decyzji z dnia 17 lipca 2014 r.
H.B. wniosła od powyższej decyzji odwołanie. Zarzuciła w szczególności, iż ww. decyzja jest niesłuszna sprzeczna z prawem została wydana w oparciu o błędne i niepełne ustalenia faktyczne. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi administracji do ponownego rozpoznania względnie zapobiegających szkodom. Odwołująca zarzuciła nadto, iż zainicjowana przez nią sprawa nie dotyczyła tylko zastawek, ale także negatywnego wpływu drogi asfaltowej znajdującej się na działce P.N. , co zaskarżona decyzja pomija i nie zawiera w tym zakresie rozstrzygnięcia. Zarzuciła, że zarówno zaskarżona decyzja jak i wydana w sprawie opinia biegłego, pominęły szereg istotnych okoliczności w sprawie, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego. Wskazała, że pretensje co do niekorzystnego wpływu drogi asfaltowej znajdującej się na działce nr [....] na stosunki wodne i na szkody na działce tj. [....] i [....] zgłosiła na oględzinach i jest to wpisane do protokołu.
Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 K.p.a. Na marginesie zwróciła uwagę, że biegły powołany w sprawie wykroczył poza swoje kompetencje przykładowo w zakresie dotyczącym oceny świadków, czy w ogóle ustalania stanu faktycznego z przeszłości, tj. takiego którego nie zastał na gruncie. Ponadto również nie leży w kompetencji biegłego - zwłaszcza w niniejszej sprawie - udzielanie wskazówek co do sposobu zakończenia innej sprawy, tj. w/w sprawy z wniosku P.N.
Zupełnie odrębnym problemem jest woda gromadząca się powyżej drogi gminnej, a odrębnym - woda, która spadając w postaci deszczu spływa poniżej tej drogi gminnej. Nie można więc twierdzić, że wszelkie sztuczne konstrukcje utworzone poniżej drogi gminnej (np. w postaci wału ziemnego czy drogi asfaltowej), które przekierowują wodę w kierunku moich działek nie mają znaczenia w sprawie, z uwagi na sprawę z wniosku P.N.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia 25 września 2014 r. znak [....], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo wodne i wskazał, że zgodnie z treścią art. 29 ust. 3 ustawy, organ może nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom tylko wówczas, gdy spowodowane przez niego zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie.
W rozpoznawanej sprawie, wszczętej na skutek wniosku H.B. z dnia 2 sierpnia 2013 r., wnioskodawczyni upatrywała szkodliwego oddziaływania na jej nieruchomość (działkę ewidencyjną nr [....] w R. ) w wykonaniu w czerwcu i lipcu 2013 r. na działce nr [....] przez P.N. przystawek, które sztucznie przekierowują wody opadowe w kierunku jej działki.
W trakcie prowadzonego postępowania, w piśmie z 9 października 2013 r. H.B. stwierdziła, że "przystawka, która znajdowała się naprzeciw stajni została zlikwidowana (...), ale w dalszym ciągu do dnia dzisiejszego istnieje przystawka, zbudowana poniżej drogi gminnej nr ewid. [....] , a znajdująca się na działce [....] , która stanowi własność P.N".
Konsekwentnie w trakcie przeprowadzonej w dniu 30 października 2013 r. kolejnej rozprawy na gruncie H.B. powtórzyła, że spośród dwóch przystawek wykonane na działce P.N. w czerwcu i lipcu 2013 r. jedna z nich, położona naprzeciw stajni (wejście) została zlikwidowana (...), a obecnie istnieje nadal druga i wpływa negatywnie na jej działkę [....] oraz budynek mieszkalny posadowiony w sąsiedztwie na działce nr [....] , w taki sposób, iż wody opadowe przekierowane z działki nr [....] w stronę działek H.B. [....] na wysokości ugiętego metalowego słupka, czyniąc szkody powodując podmakanie fundamentów budynku mieszkalnego, zapadanie i kruszenie kostki brukowej wokół budynku mieszkalnego oraz betonowego wjazdu do garażu, następnie podjazdu do drogi wojewódzkiej i drogi dojazdowej do tego budynku. To stanowisko potwierdziła w trakcie przeprowadzonej w dniu 26 czerwca 2014 r. ostatniej rozprawy.
Wobec powyższego rozważenia wymagało, czy opisany przez H.B. i przedstawiony w dokumentacji fotograficznej, zlokalizowany poniżej drogi gminnej nr [....], naprzeciw budynku gospodarczego wał (tzw. druga przystawka), rzeczywiście szkodliwie wpływa na nieruchomość odwołującej.
W ocenie organu odwoławczego dowodem, który w sposób obiektywny przedstawia spływ wód w miejscu sporu w R. i pozwala na obiektywne ustalenie, czy wskazywana przez H.B. przystawka rzeczywiście szkodliwie oddziałuje na jej nieruchomość, jest film zarejestrowany 16 maja 2014 r. przez P.N. i włączony w poczet materiału dowodowego sprawy. Wynika z niego jednoznacznie, że wynikły z naturalnego ukształtowania trenu działek nr nr [....] w R. spływ wód opadowych, wykonaniem wału ziemnego na działce nr [....] nie został na tyle zmieniony, aby spowodowało to przekierowanie wody na działkę H.B. (nr....).
Powyższe ustalenia wynikające z rzeczowego materiału dowodowego znajduje potwierdzenie również w opinii powołanego w sprawie biegłego.
Wobec omówionych wyżej dowodów, nie negując istnienia "wału ziemnego" usypanego na działce P.N. , mającego zabezpieczać jego zabudowania gospodarcze przed skutkami płynącej z wyżej położonych nieruchomości, nie sposób jednak stwierdzić, aby wał ten przekierowywał wody opadowe na działkę sąsiednią, będącą własnością H.B.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołującej, iż nie upatrywała ona wyłącznej przyczyny naruszenia stosunków wodnych w wykonaniu na działce P.N. w miesiącach czerwcu i lipcu 2013 r. przystawek przekierowujących wodę w stronę jej działki.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie pozwala jednoznacznie stwierdzić, że H.B. upatrywała szkodliwej zmiany stosunków wodnych w budowie przystawek, nie zaś pokryciu asfaltem istniejącej od wielu lat drogi, która, jak sama wskazuje w odwołaniu, została wyasfaltowana 2 lata przed wystąpieniem przez H.B. z wnioskiem zarzucającym wystąpienie zmiany stosunków wodnych na działce P.N. To, że w toku prowadzonego postępowania poruszane zostały rożne sprawy (dla przykładu: związane z nieprawidłowym, zdaniem odwołującej, orynnowaniem budynku P.N. , czy właśnie wyasfaltowaniem drogi) nie oznacza, że wszystkie te kwestie stanowią przedmiot rozpatrywanej sprawy. Organ wskazał, że jeżeli odwołująca obecnie uważa, że również wyasfaltowanie drogi przez P.N. zmieniło w sposób szkodliwy stosunki wodne, może wystąpić z odrębnym wnioskiem w tym przedmiocie.
Odnośnie pozostałych zarzutów odwołania organ stwierdził, że redakcja sentencji decyzji organu I instancji ma żadnego znaczenia z punktu widzenia prawidłowości wydanej decyzji. Wbrew twierdzeniom odwołującej materiał dowodowy sprawy został również uzupełniony o aktualne wypisy z rejestru gruntów dla działek nr nr [....] w R. , jak i o mapę obrazującą sporny teren.
H.B. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Podniosła, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa oraz interes prawny skarżącej oraz błędnie przyjmuje, że w niniejszej sprawie można pominąć kwestię stosunków wodnych związanych z położeniem asfaltu na działce nr [....] stanowiącej własność P.N. , ponieważ asfalt ten ma szkodliwy wpływ na działkę skarżącej związany ze zmianą spływu wody na gruncie.
Rozstrzygnięcie organu II instancji jest więc – zdaniem skarżącej - sprzeczne m.in. z art. 29 ustawy Prawo wodne oraz przepisami art.: 6, 7, 8, 12, 63, 77, 107 w zw. z 138 i 140 K.p.a..
Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja nie zawiera analizy dotyczącej negatywnego ukształtowania stosunków wodnych przez asfalt położony w ostatnich latach na działce sąsiada jako "dodatkowa nakładka" na płyty betonowe służące jako utwardzenie dojazdu. Tymczasem z akt sprawy jasno wynika, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie był także ww. asfalt. Podniosła, że w postanowieniu z dnia 26.08.2014 znak [....] organ stwierdził, że rozpatrywane naruszenie stanu na działce [....] w R. obejmowało nie tylko przystawki ale również drogę dojazdową pokrytą nawierzchnią asfaltową. Powodem zaś nieuwzględnienia żądań skarżącej związanych z ww. asfaltem jest "ograniczenie czasowe 5 lat zawarte w poprzednio obowiązującym [...] art. 50 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zresztą w ogóle nie wspomina się o fakcie wydania ww. postanowienia jak i jego treści. W związku z treścią postanowienia z dnia 26.08.2014 r. skarżąca wyjaśniła dodatkowo, że asfaltowa nawierzchnia została nałożona na betonowe płyty - o których mowa w tym postanowieniu - a nie położona w ich miejsce - długo po 2002 roku, bo w roku 2012. Nawierzchnia ta ma wysokość 10 cm i o tę wysokość "podnosi" przedmiotowy wjazd w górę. To z kolei skutkuje opisywanym przez skarżącą przekierowywaniem wody i dlatego kwestia ta nie może być zbagatelizowana w niniejszej sprawie.
Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie uczestnik P.N. i Prokurator Prokuratury Okręgowej w T. , który zgłosił swój udział w sprawie, wnieśli o oddalenie skargi. Prokurator podniósł, że decyzje organu administracji są poprawne przy prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku, bowiem zaskarżona decyzja jest prawidłowa.
W niniejszej sprawie kontroli pod względem legalności podlegała decyzja organu odwoławczego, w której organ wyraził stanowisko, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych, która uzasadniałyby twierdzenie, że na terenie działki P.N. doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów skarżącej.
W sprawie istnieje wielopłaszczyznowy spór pomiędzy właścicielami sąsiednich nieruchomości - działek ewid. nr nr [....] w miejscowości R. , m.in. w przedmiocie zmiany kierunku spływu wód w obrębie ww. działek.
Bezsporne jest, że droga gminna nr [....] - pierwotnie jako droga polna, następnie, jako droga żwirowa, a ostatecznie (około 2000 r.) jako droga asfaltowa - służy dla ruchu pieszego, konnego i kołowego głównie dla mieszkańców R. , a ponadto stanowi łącznik z drogą wojewódzką nr [....] relacji [....] . Teren w okolicach drogi gminnej nr [....] jest pagórkowaty, ukształtował się ze spadkiem od strony północno-wschodniej w kierunku południowo-wschodnim oraz częściowo w kierunku wschodnim. Woda z wyżej położonych pól zlokalizowanych po lewej stronie drogi i sąsiadujących z tą drogą (w tym z działki nr [....] stanowiącej własność H.B. , a od 2011 r. A.K.) oraz za pośrednictwem rowu biegnącego na trasie pomiędzy działkami nr [....] , stanowiącą własność P.N. , a działkami nr [....] i nr [....] , stanowiącymi obecnie własność A.K. , spływała bezpośrednio do lewego rowu przydrożnego drogi gminnej nr [....] na wysokości jesionu po jego lewej stronie. W październiku 2010 r. zasypano zarówno rów na pewnym odcinku (ok. 7 m).
Spornym pozostało, czy wylot rowu biegnącego na trasie pomiędzy działkami nr [....] a [....][....] do lewego rowu przydrożnego drogi gminnej nr [....] , a przede wszystkim sam przepust pod tą drogą został zablokowany, co wytknął organom jako brak w ustaleniach faktycznych WSA w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z 31 października 2013 r. sygn. II SA/Kr 750/13.
Całokształt stosunków wodnych i wzajemnych roszczeń stron jest wielowymiarowy. Jednakże zakres tej konkretnej sprawy administracyjnej wyznaczył wniosek H.B. z dnia 31 lipca 2013 r., wniesiony w dniu 2.08.2013 roku o nakazanie przywrócenia P.N. na działce [....] w R. , której jest właścicielem, stanu wód poprzez usunięcie "przystawek", z załączonymi fotografiami przedstawiającymi betonowe belki (murki, separatory). Wniosek skarżącej był wielokrotnie precyzowany w pismach i protokołach oględzin.
Bezsporne jest, że na działce uczestnika P.N. w czerwcu / lipcu 2013r. pojawiły się betonowe belki (separatory – "przystawki"), których zdjęcia załączono do wniosku. Twierdzi on jednak, że chronią jedynie przed zamulaniem wejście do budynku, przy intensywnych opadach. Nie mają żadnego wpływu na spływ wody na sąsiednich działkach.
W piśmie z 8.10.2013 r. H.B. ograniczyła zakres wniosku wskazując, że przystawka, która znajdowała się naprzeciw stajni została zlikwidowana, ale w dalszym ciągu istnieje druga przystawka zbudowana poniżej drogi gminnej nr ewid. [....] . W piśmie z dnia 6 grudnia 2013 r. H.B. podkreśliła, że przyczyną zalewania jej nieruchomości jest "wał ziemny" zlokalizowany przy budynku gospodarczym.
Głównym zarzutem odwołania i skargi jest podnoszona przez skarżącą sprawa pominięcia przez organy kwestii stosunków wodnych związanych z położeniem asfaltu na działce nr [....] stanowiącej własność P.N. , pomimo tego, że asfalt ten ma szkodliwy wpływ na działkę skarżącej, a związany ze zmianą spływu wody na gruncie.
Trafnie w tym zakresie organ stwierdził, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym skarżąca upatrywała szkodliwej zmiany stosunków wodnych w budowie przystawek, nie zaś w pokryciu asfaltem istniejącej od wielu lat drogi która, jak sama wskazała w odwołaniu, została wyasfaltowana 2 lata przed wystąpieniem przez nią z wnioskiem z dnia 31 lipca 2013 r., inicjującym przedmiotowe postępowanie. To, że w toku prowadzonego postępowania poruszane były przez skarżącą różne inne kwestie, np. związane z nieprawidłowym orynnowaniem budynku P.N. , czy właśnie wyasfaltowaniem drogi, nie oznacza, że wszystkie te okoliczności stały się przedmiotem rozpatrywanej sprawy. Trafnie wskazał organ, że jeżeli skarżąca obecnie uważa, że wyasfaltowanie drogi przez P.N. zmieniło w sposób szkodliwy stosunki wodne, może wystąpić z odrębnym wnioskiem w tym przedmiocie.
Przepis art. 29 Prawa wodnego reguluje sytuacje, w których doszło do naruszenia istniejących stosunków wodnych. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu wody ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich,
2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
Dodatkowo na właścicielu gruntu, stosownie do art. 29 ust. 2 Prawa wodnego, ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W przypadku zaś spowodowania przez właściciela gruntu zmian stanu wody na gruncie, które to zmiany szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, decyzją nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Ustalenie, czy zachodzą podstawy do zastosowania tego przepisu, następuje w postępowaniu dowodowym prowadzonym przez właściwe organy administracyjne.
Stosownie do przytoczonych przepisów Prawa wodnego pierwszym celem postępowania wyjaśniającego powinno być ustalenie, czy na danym gruncie doszło do zmiany stanu wód i na czym ta zmiana polega. Zbadanie, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych wymaga tego, by organy przyjęły pewien stan stosunków wodnych na danym gruncie za pierwotny. Podkreślić trzeba też, że w ramach konkretnego postępowania nie bada się wszelkich zmian, jakie na przestrzeni nawet wielu lat zachodziły na badanym terenie, a ponadto postępowanie prowadzone na podstawie art. 29 Prawa wodnego nie służy do kompleksowego regulowania stosunków wodnych całej miejscowości lub jej części, lecz ma na celu ocenę danego wycinka terenu. W tego rodzaju postępowaniu organy są zobligowane do zbadania, czy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości istnieje związek przyczynowo - skutkowy wyrażający się w negatywnej zmianie stanu wód na innych gruntach. Zmiana stanu wody na gruncie jest dopuszczalna, gdy wprowadzona zmiana nie spowoduje szkody na gruntach sąsiednich.
Dlatego też, w ocenie Sądu, organy prowadzące postępowanie zakończone kontrolowaną decyzją trafnie przyjęły, że stanem pierwotnym, w stosunku do którego należy oceniać dokonane zmiany stosunków wodnych, jest rok 2013, przed pojawieniem się belek betonowych, zwanych przez skarżącą "przystawkami".
Oczywiste jest, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji wydanej na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego powinno być poprzedzone precyzyjnym ustaleniem zmian dokonanych w stosunkach wodnych. Wynika to nie tylko z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, zawartych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
W trakcie postępowania administracyjnego biegły sądowy z zakresu Prawa wodnego sporządził kompletną i rzetelną opinię wraz ze stosownymi uzupełnieniami. Opinia została sporządzona w zakresie tezy dowodowej wyznaczonej przez organ, to jest "czy zmiany stanu wody wykonane na działce nr [....] mają niekorzystny wpływy na działki nr nr [....] ?"
Na podstawie opinii biegłego mgr M.K. z listopada 2013 r., uzupełnionej wyjaśnieniami z 13 grudnia 2013 r. i 31 stycznia 2014 r. - organ prawidłowo ustalił, nie negując istnienia "wału ziemnego" usypanego na działce P.N. , mającego zabezpieczać jego zabudowania gospodarcze przed skutkami wody płynącej z wyżej położonych nieruchomości, że nie sposób stwierdzić, aby wał ten przekierowywał wody opadowe na działkę sąsiednią, będącą własnością skarżącej.
Dokonano szczegółowej analizy spływu wód powierzchniowych i prawidłowo stwierdzono, że brak jest zmiany stosunków wodnych na działkach nr nr [....] i jakichkolwiek szkód po stronie skarżącej, a spowodowanych przez wody płynące z sąsiednich działek P.N. Na murku oporowym zlokalizowanym przy ścianie budynku gospodarczego P.N. ułożone są belki betonowe, dla zabezpieczenia przed napływem błota spływającego podczas deszczu z drogi gminnej. Pomiędzy betonem murka oporowego, a krawędzią belek, są widoczne prześwity umożliwiające spływ wody poprzez murek oporowy i dalej w dół poprzez dywanik betonowy i rowek do okrągłej kratki. Teren działki H.B. jest podniesiony w stosunku do działki P.N. , co powoduje, że nie ma możliwości spływu wody z utwardzonej drogi dojazdowej zlokalizowanej na terenie działki P.N. na działkę H.B. Dodatkowo teren działki H.B. przed spływem wody z utwardzonej drogi dojazdowej na tym odcinku chroni zaniżenie terenu stanowiące pozostałość po zasypanym, ale istniejącym do 2010 r. rowie.
Zasadnie organ odwoławczy wskazał, że dowodem, który w sposób obiektywny przedstawia spływ wód w miejscu sporu i pozwala na ustalenie, czy wskazywana przez skarżącą przystawka rzeczywiście szkodliwie oddziałuje na jej nieruchomość, jest film zarejestrowany 16 maja 2014 r. przez P.N. i włączony w poczet materiału dowodowego sprawy. Wynika z niego jednoznacznie, że wynikły z naturalnego ukształtowania trenu działek nr nr [....] w R. spływ wód opadowych, wykonaniem wału ziemnego na działce nr [....] nie został na tyle zmieniony, aby spowodowało to przekierowanie wody na działkę skarżącej.
W kontrolowanej sprawie skarżąca na etapie odwołania kwestionowała również opinię biegłego nie wspierając się wynikami ewentualnej sporządzonej przez siebie kontrekspertyzy. Bezzasadne jest żądanie poszerzenia zakresu ekspertyzy biegłego, gdy ta znajdująca się w aktach sprawy jest wystarczająca dla ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy na gruncie art. 29 Prawa wodnego.
Organy w sprawie wszechstronnie i prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny. Powołany został biegły, który przedstawił jasną, precyzyjną, logiczną opinię. Z ustaleniami i wnioskami opinii koresponduje dowód z nagrania wideo spływu wody w trakcie opadów.
Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że organ I instancji wykazał się odpowiednią dla potrzeb prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy inicjatywą w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego i - zgodnie z art. 7 w zw. z art. 77, art. 80, art. 81 K.p.a - przeprowadził odpowiednie dla okoliczności sprawy postępowanie wyjaśniające.
Nie zasługują na uwzględnienie podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszeń prawa materialnego (art. 29 ustawy Prawo wodne) i procedury administracyjnej (art. 6, 7, 8, 12, 63, 77, 107, 138 i 140 K.p.a.), które zdaniem skarżącej mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i prawidłowe stanowisko organu drugiej instancji nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich naruszeń, dlatego należało orzec jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło