II SA/Kr 1737/02
WyrokWSA w Krakowie2006-03-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Mariusz Kotulski, Sędzia WSA Barbara Pasternak, Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy, który według oświadczeń inwestorów był budowany w latach 1993-1994, a prace wykończeniowe wykonano w 2000 roku, stanowi samowolę budowlaną podlegającą rozbiórce na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1994 roku, jeśli jego istnienie w pierwotnej formie w 1993 roku jest kwestionowane przez sąsiadów i organy, a dowody przedstawione przez inwestorów są sprzeczne lub niewiarygodne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa. Budynek gospodarczy został uznany za samowolę budowlaną, ponieważ jego budowa nastąpiła po wejściu w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 roku, bez wymaganego pozwolenia. Twierdzenia inwestorów o budowie w latach 1993-1994 zostały uznane za niewiarygodne ze względu na sprzeczności w ich oświadczeniach, niewiarygodne dowody (zdjęcia, dokumentacja geodezyjna) oraz ustalenia organów wskazujące na nową budowę po 1997 roku. W związku z tym zaskarżona decyzja nakazująca rozbiórkę była zasadna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego na działce nr 1. Inwestorzy, G.J. i M.J., twierdzili, że budynek został wybudowany w latach 1993-1994. Sąsiad, M.S., kwestionował tę datę, wskazując, że budowa nastąpiła w 2000 roku. Organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie, przesłuchując świadków i analizując dokumenty (zdjęcia, mapy geodezyjne, dzienniki budowy). W toku postępowania inwestorzy zmieniali swoje oświadczenia dotyczące daty budowy i zakresu prac. Organy I i II instancji uznały, że budynek został wybudowany po wejściu w życie Prawa budowlanego z 1994 roku bez pozwolenia, co stanowi samowolę budowlaną. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, brak obiektywizmu organów oraz kwestionowali wiarygodność dowodów.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr) Sędziowie WSA Barbara Pasternak AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2006 r. sprawy ze skargi G.J. i M.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia z dnia [...] czerwca 2002r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Wskutek otrzymaniu Informacji od M.S. pismem z dnia 18.09.2000r. o wybudowaniu na działce nr "1" położonej w Z. Gm. S.-N. budynku w granicy z sąsiednią działką nr "2" bez żadnych uzgodnień, organ nadzoru budowlanego przeprowadził w dniu 27.10.2000r. oględziny na działce nr "1". W toku tych oględzin stwierdzono, iż na przedmiotowej działce wybudowany został murowany budynek gospodarczy o wymiarach 5,85 na 6,15 Dach budynku jest dwuspadowy o konstrukcji drewnianej pokryty blachą dachówkową. Konstrukcja dachu wraz pokryciem wystaje poza lico ścian zewnętrznych: 20 cm od strony działki M.S. i 50 cm od strony działki sąsiedniej - od wschodu. W budynku wykonano wylewkę betonową. Według G.J., która wraz z mężem są właścicielami działki i inwestorami przedmiotowego budynku gospodarczego, wybudowano go w 1994r. bez dokonania zgłoszenia w UG w S. i bez pozwolenia. Budynek użytkowany jest od 1994r. jako pomieszczenie gospodarcze na podręczny sprzęt gospodarczy. W miesiącach sierpień, wrzesień 2000 roku przedmiotowy budynek został wytynkowany na zewnątrz l wewnątrz, zmieniono pokrycie z eternitu na blachę dachówkową konstrukcja drewniana dachu pozostała ta sama, niezmieniona. Stwierdzono także, iż przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany jest w odległości 85 cm od północnej granicy działki i 70 cm od wschodniej granicy działki. M.J. potwierdził oświadczenie żony.
Następnie inwestorzy przedłożyli do organu I instancji rachunki na materiały budowlane oraz oświadczenia dwóch świadków (T.J. i E.P.) stwierdzające, że budynek wybudowany został w latach 1993-1994, a "obecnie został wyremontował)"
Pismem z dnia 28.11.2000 Powiatowy inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie przedmiotowego budynku gospodarczego.
Następnie M.S. w piśmie z dnia 11.12.2000r. skierowanym do organu I instancji stwierdził, że dane dotyczące daty budowy budynku gospodarczego podane przez G. i M. J. są nieprawdziwe, a budynek ten wybudowany został i w miesiącach sierpień - wrzesień 2000r oraz dodał że po kontroli zamontowane zostały w budynku drzwi wejściowe. Wskazał także iż pierwszej (ustnej) interwencji w przedmiotowej sprawie dokonał w Dziale Nadzoru Budowlanego w Urzędzie Gminy S.-N. w dniu 8.09.2000r, a kolejnego ustnego zgłoszenia dokonał w dniu 13.09.2000r., w wyniku czego doszło w dniu 15.09.2000r. do spotkania z przedstawicielami Urzędu Gminy A.W. i P.W. na terenie inwestycji. W dniu tym było wykonywane na budynku gospodarczym pokrycie dachu. Nadto dołączył do swojego pisma oświadczenia świadków i 3 zdjęcia mające potwierdzać jego oświadczenie.
Organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie administracyjne uzyskał z Urzędu Gminy S.N. telefoniczną informację, iż G. i M.J. uzyskali decyzję z dnia [...].05.1993r., nr [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego na działce nr "1" w K.
Kierownikiem budowy był L.A. przy czym w aktach sprawy znajduje się oświadczenie tego kierownika z datą 20.05.1993r. stwierdzające podjęcie obowiązków, a sam budynek mieszkalny G. i M. J. został zgłoszony do użytkowania w dniu 12.07.200r.
Ponadto przekazano informacje, że sąsiedzi A. i M. K. uzyskali pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na swojej działce decyzją z dnia 21.09.1995r" nr [...]
G.J. dostarczyła do organu I instancji mapę sytuacyjno-wysokościową, z której wynika, że w dniu 29.12.1999r. budynek gospodarczy był już przedstawiony na mapie zasadniczej.
W toku dalszego postępowania organ I instancji wezwał i przesłuchał świadków:
- T.J. przesłuchany w dniu 19.02.2001r. zeznał, że budynek gospodarczy był wybudowany w 1993r. "jako pierwszy", służył do przechowywania narzędzi do budowy budynku mieszkalnego i kryty był eternitem;
- E.P. przesłuchana w dniu 19.02.2001 r. zeznała, że budynek wybudowany był w 1993r. i kryty był papą;
- R.Z. przesłuchany w dniu 19.02.2001r. zeznał, że był na działce Państwa J. w 1994r. i budynek gospodarczy był już wtedy, z tym, że zeznający stwierdził, iż nie pamięta czy budynek miał wówczas wykonany dach;
- L.A. - kierownik budowy budynku mieszkalnego Państwa J. - przesłuchany w dniu 19.02.2001r. zeznał, ze w 1993r. wytyczał budynek gospodarczy, a podczas następnego pobytu na działce w 1994r, stwierdził, że budynek gospodarczy już stał;
- W.P. przesłuchany w dniu 19.02.2001r. zeznał, że budynek gospodarczy był wybudowany pod koniec III kwartału 2000r. i stwierdził, iż na dostarczonej do organu l instancji fotografii, wykonanej latem 1999r. z balkonu Państwa S. widać nie zabudowane miejsce, w którym obecnie zlokalizowano budynek gospodarczy. Samo zdjęcie wykonano przed 16.11.1999r. - datą urodzin córki świadka. Ponownie przesłuchany w dniu 12.03..2001r. świadek ten powtórzył swoje wcześniejsze zeznania a nadto zeznał, że w sierpniu 2000r. budynku gospodarczego na pewno nie było, a w październiku 2000r. budynek już był;
- H.R. przesłuchany w dniu 19.02.2001r, zeznał, że jest właścicielem działki nr "3" w Z., gdzie w 1995r. rozpoczął budowę swojego domu. Codziennie przechodzi obok działki Państwa J., gdyż mieszka cztery domy dalej. Budynek gospodarczy na działce Państwa J. był wybudowany w miesiącach lipiec - wrzesień 2000r,, a przed wybudowaniem tego budynku nie stał tam żaden inny budynek i świadek powtórzył te zeznania w dniu 12.03.2001r.;
- A.F. przesłuchiwana w dniu 19.02.2001r. zeznała, że podczas pobytu u Państwa S. w czerwcu 2000r. nie zauważyła, aby na działce sąsiedniej był budynek gospodarczy;
- K.S. przesłuchany w dniu 19.02,2001r. zeznał, że był na działce Państwa S. w czerwcu 2000r. i wówczas na -działce sąsiedniej nie było budynku gospodarczego;
- A.W. przesłuchany w dniu 18.04.2001r. zeznał, że był z ramienia Urzędu Gminy, w dniu 15.09.2000r. w Z. i widział wykonywanie więźby dachowej na budynku gospodarczym, elementy więźby dachowej były nowe;
- P.W. przesłuchany w dniu 19.02.2001r. zeznał, że był wspólnie z A.W. w dniu 15.09.2000r. na działce w Z. i widział budynek gospodarczy, ale nie pamięta czy budynek był wtedy pokryty;
- E.L. przesłuchany w dniu 19.02.2001r. zeznał że jest bliskim sąsiadem Państwa J. oraz był właścicielem dużej posesji, którą sprzedał po podziale na działki m.in. Państwu S. i J. Budowa budynku gospodarczego na działce Państwa J. rozpoczęta została w sierpniu-wrześniu 2000r. i ukończona została w bardzo krótkim czasie, w miejscu obecnego budynku gospodarczego rosły drzewa owocowe. Nadto świadek ten zeznał, że Państwo J. budując budynek mieszkalny wykorzystywali wysoki parter i garaż budynku mieszkalnego jako magazyn materiałów potrzebnych do budowy budynku mieszkalnego. Nie było natomiast odrębnego budynku do składania materiałów. Świadek często przebywał na działce inwestorów służąc im radą i pomocą.
- J.W. przesłuchany 18.042001r. zeznał, że jest bliskim sąsiadem Państwa J. i przejeżdża obok działki inwestorów, nie jest w stanie określić, kiedy budowa budynku gospodarczego została rozpoczęta, natomiast zauważył jesienią 2000r. jak wykonywana była więźba na przedmiotowym budynku gospodarczym i dodał, że w tym samym czasie wykonywane było ocieplenie ścian tego budynku;
- J.R. przesłuchany w dniu 18.04.2001r. zeznał, iż pełnił funkcję kierownika budowy na działce pana K. - sąsiadującej z działką inwestorów, która to budowa rozpoczęta została około 1996r. Podczas ostatniego pobytu na terenie budowy u Pana K. tj. w 2000r, nie zauważył istnienia budynku murowanego gospodarczego na działce Państwa J., natomiast nie wykluczył istnienia w tym miejscu jakiegoś baraku.
Przy piśmie z dnia 8.02.2001r. G.J. i M.J. (zwani dalej skarżącymi) dostarczyli do organu I instancji m.in. "szkic inwentaryzacji budynku gospodarczego położonego na działce nr "1" w Z., gmina S.-N., województwo kieleckie". Z treści tego dokumentu wynika, że szkic inwentaryzacji sporządzony został przez geodetę A.M. w dniu 23.11.1993r. i według tego szkicu zainwentaryzowany jest budynek o wymiarach 4,90 x 5,90 m znajdujących się w odległości 0,65 m od granicy północnej i 0,55 m od granicy wschodniej działki. Na w/w szkicu widnieje pieczęć Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Filia Terenowa w K., a z treści pieczęci wynika, że dokument ten przyjęty został do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30.11.1993r. pod nr [...].
Po zapoznaniu się z tym dokumentem M.S. przedłożył w organie I instancji mapę "inwentaryzacji przyłącza k.s. do budynku na dz. "4" we wsi Z." sporządzona przez geodetę J.K., z pieczęcią Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Filia Terenowa w K., a z treści pieczęci wynika, że dokument ten przyjęty został do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 29.10.1997r. pod nr [...] i na wyżej wymienionej mapie nie ma naniesionego przedmiotowego budynku gospodarczego na działce nr "1". M.S. przedłożył także mapę: " inwentaryzację przyłącza wody do budynku na działce "4" we wsi Z. Gm. S." i mapę "inwentaryzacji budynku na dz. "4" we wsi Z. Gm. S." sporządzone przez geodetę J.K. z pieczęciami Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Filia Terenowa w K., których wynika że dokumenty te przyjęte zostały do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 5.09.1996r. pod nr [...] a na wyżej wskazanych mapach także nie ma naniesionego przedmiotowego budynku gospodarczego na działce nr "1".
Geodeta A.M. przesłuchany w dniu 25.04.2001r. zeznał, że na zlecenie Państwa J. wykonał w dacie widniejącej na inwentaryzacji tj. 23.11.1993 inwentaryzację budynku gospodarczego na działce nr "1" w Z., po inwentaryzacji szkic został przekazany inwestorowi, a treść inwentaryzacji wniesiono na pierworys i matrycę w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Filia w K. Następnie w grudniu 1999r. Państwo J. zlecili mu opracowanie mapy do celów projektowych działki nr "1", która została wykonana zgodnie z obowiązującymi przepisami i zarejestrowana. Nie było natomiast konieczności nanoszenia żadnych nowych elementów zagospodarowania tej działki.
Geodeta J.K. przesłuchany w dniu 25.04.2001r. zeznał, że na zlecenie Pana S. wykonał we wrześniu 1996r. inwentaryzację budynku i przyłącza wody na działce nr "2", a w październiku 1997r. wykonał inwentaryzację przyłącza kanalizacji sanitarnej na tej samej działce. Materiały do wykonania zlecenia (mapa sytuacyjno-wysokościowa -folia i dane geodezyjne) otrzymał z Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Filia Terenowa w K., gdzie też po dokonaniu pomiaru w terenie i naniesieniu wyników na mapę sytuacyjno-wysokościowa - folię przekazał je celem przyjęcia do zasobów państwowych. "O wykonaniu tej procedury i prawidłowości roboty świadczy ostemplowanie odbitek z mapy przekazywanych zleceniodawcy pieczątką prostokątną WODGiK." Świadek dodał, że zlecenie inwentaryzacji obiektu dotyczy tylko zleconego obiektu.
W odpowiedzi na pismo organu I instancji Geodeta Powiatowy w piśmie z dnia 20.07.2001r. stwierdził, że w zasobach Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. nie odnaleziono operatu o numerze [...] z dnia 30.11.1993r. "Na pierworysie mapy sytuacyjno-wysokościowej nr [...] budynek gospodarczy na działce nr "1" został wkreślony - brak jest natomiast informacji, kiedy ten fakt zaistniał. (...) W KERG pod wymienionym nr [...] nie wpisano pracy polegającej na inwentaryzacji budynku gospodarczego na działce nr "1" wpisano zaś inwentaryzację kabla NN robota ta została wkreślona na pierworysie i matrycy mapy sytuacyjno-wysokościowej nr [...]. Fakt ten potwierdzono stosownym wpisem na odwrocie powyższego pierworysu."
W toku dalszego postępowania G. i M.J. oświadczyli, że M.S. kupił działkę nr "2" w roku 1994 lub 1995, a więc jego zarzuty, że na działce skarżących w 1993r. nie było budynku gospodarczego są niewiarygodne. Nadto przedłożyli do organu I instancji jako kolejny dowód m.in. dwa zdjęcia wraz z ich opisem. Na pierwszym z nich widać fragment budynku murowanego z pustaków, nie otynkowanego, krytego papą i fragment samochodu ciężarowego STAR stojącego przodem do ściany szczytowej budynku. Pomiędzy budynkiem, a samochodem stoi M.J. oraz widnieje data 10.05.1993r. Natomiast na drugim zdjęciu widoczny jest fragment samochodu ciężarowego STAR oraz niewielki fragment narożny otynkowanego budynku wraz z rynną. Z własnoręcznego opisu tych zdjęć naklejonych na białej kartce formatu A-4 i podpisanego osobiście przez M.J. wynika, iż "zdjęcie budynku gospodarczego na mojej działce tj. nr "1" w sprawie, którego toczy się obecnie postępowanie administracyjne. Na zdjęciu właściciel budynku i "Star", którego jestem właścicielem. Zdjęcie zrobione dn. 10.05.1993r. Data widnieje na zdjęciu. Poniżej zdjęcie budynku wyremontowanego w 2000 roku. Budynek wyremontowano tj.: budynek przykryto blachą, ocieplono styropianem, wytynkowano, zainstalowano rolety."
W piśmie z dnia 20.08.2001r. W.S. i M.S. zakwestionowali wyżej opisane zdjęcie podając, że budynek gospodarczy, który jest przedmiotem postępowania administracyjnego, wykonany został z bloczków betonu komórkowego Siporeks posiadających wymiary 24 x 24 x 59 cm -przedstawiony na zdjęciu budynek wykonany jest z pustaków żużlowych. Jednocześnie sami przedstawili zdjęcie, na którym widoczne jest niezabudowane miejsce obecnie zajmowane przez budynek gospodarczy, przy czym na zdjęciu widoczny jest budynek państwa Jędrzejczyków z wykonanymi rynnami oraz wprawioną stolarką okienna i drzwiową, ale nie otynkowany z zewnątrz. Przy czym budynek skarżących miał zostać otynkowany dopiero w 1996r. Podnieśli także, że swoją działkę nabyli w lipcu 1993r., którą to datę transakcji potwierdza akt notarialny nr [...] z 6.07.1993r.
Dodatkowo organ I instancji uzyskał z Urzędu Gminy S. - N. kserokopie dzienników budowy budynków mieszkalnych P.J. czako w oraz Państwa S.
W konsekwencji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. działając na podstawie art. 81c ust.2 i art. 80 ust.2 pkt l ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz.414 z późn. zm.) wydał w dniu [...].10.2001r. postanowienie nr [...], którym nałożył na G.J. i M.J. obowiązek przedłożenia oceny technicznej przedmiotowego budynku gospodarczego stwierdzając, że materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne ustalenie daty budowy.
Zażalenie na to postanowienie wnieśli W.S. i M.S. zarzucając, że sami inwestorzy oświadczyli podczas kontroli w dniu 27.10.2000r., że budynek gospodarczy wybudowali 1994r., a później twierdzili i przedkładali zdjęcia, że budynek był już wybudowany w 1993r. Odwołujący się ponadto twierdzili, że organ I instancji nie zbadał jeszcze zapisów w dzienniku budowy B.W. Na jednym z przedłożonych do akt sprawy zdjęć widoczne jest niezabudowane miejsce, w którym znajduje się obecnie przedmiotowy budynek gospodarczy, a na dalszym planie fragment budynku mieszkalnego wznoszonego przez B.W. na działce nr "5".
Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydał postanowienie z dnia [...].12.2001r., nr [...], którym uchylił postanowienie organu I instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując, że ustalenie daty budowy obiektu jest kluczowe dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
W toku dalszego postępowania G.J. i M.J. w piśmie z dnia 21.01.2002r. wycofali swoje oświadczenie złożone do protokołu w dniu 27.10.2000r. o wybudowaniu budynku gospodarczego w 1994r. -jednocześnie ustosunkowując się do złożonych w toku postępowania zeznań świadków oraz składając oświadczenie, że ów budynek ."był budowany w latach 1993-1994, natomiast prace wykończeniowe tego budynku takie jak ocieplenie i tynkowanie zrealizowano w 2000r."
Na wezwanie organu I instancji B.W. złożył w dniu 19.02.200r. oświadczenie, że pokazany na zdjęciu (k. 22 akt administracyjnych organu I instancji) budynek jest jego budynkiem i realizowany był w stanie surowym wraz z przykryciem w 1997r. Nadto dołączona została kopia decyzji Wójta Gminy S.-N. z 23.12.1996r., nr [...], na mocy której udzielono B.W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr "6". W decyzji tej jest także zapis, że B.W. nabył aktem notarialnym nr [...] z dnia 25.07.1996r. działkę nr "5" od A.C. Ponadto do akt dołączony został dziennik budowy budynku mieszkalnego B.W., z którego wynika, że 4.04.1997r. wytyczono osie ław fundamentowych, zaś 26.08.1997r. ukończono budowę poddasza.
W piśmie z dnia 11.03.2001r. skierowanym do organu I instancji G.J. i M.J. podali, że konsultowali się z fotografem i uzyskali informację, iż możliwe jest w przypadku takiego zdjęcia, jak dostarczone przez sąsiada, umieszczenie w tle zdjęcia fragmentu każdego budynku i podnieśli, że "organ nie może być pewnym czy strona skarżąca nie dostarczyła sfałszowanego dowodu, organ nie może go brać pod uwagę rozstrzygając sprawę i z tego powodu umieszczenie w aktach sprawy dziennika budowy budynku którego fragment widać w tle tego zdjęcia jest bezprzedmiotowe i nie stanowi potwierdzenia żadnego faktu."
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. działając na podstawie art. 48, art.80 ust. 2 pkt l oraz art.83 ust. l ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (t.j. z 2000r. Dz.U. nr 106 poz.1126 z późn. zm.) decyzją z dnia [...] marca 2002r., nr [...] nakazał G.J. i M.J. - dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach w rzucie 5,85 x-6,15 m, wybudowanego na działce nr "1" w Z., Gm. S.-N.
W uzasadnieniu tej decyzji organ szczegółowo odniósł się do zebranych w toku postępowania materiałów, zeznań świadków, oświadczeń stron i dokumentów stanowiących materiał dowodowy. Wskazał również dlaczego nie dano wiary stanowisku inwestorów o wybudowaniu budynku gospodarczego w latach 1993-1994 i dowodom przedłożonym na poparcie tego stanowiska. Organ I instancji oparł się na ustaleniach, że ów budynek gospodarczy wybudowany został po lipcu 1997r. i przed 29.12.1999r. Ustalenia te wyprowadzono z faktów, że na zdjęciu wykonanym z balkonu Państwa S. widać dolny fragment budynku B.W. - ściany parteru już wykonane, a zapisy w dzienniku budowy wskazują, ze 12.06.1996r. zostały wykonane ściany piwnic, natomiast 10.07.1997r. ukończone zostały ściany parteru. Ponadto na zdjęciu wyżej wymienionym widać elewacji parteru budynku Państwa S. i jest ona otynkowana, a zapis w dzienniku budowy ich budynku z dnia 10.10.1996r. stwierdza, że tynkowanie elewacji zakończono w tym czasie. Powołano się także, iż budynek był w dniu 29.12.1999r. zobrazowany na mapie zasadniczej, z czego wynika górne ograniczenie możliwego czasu wybudowania budynku. Analizując zaś przedmiotową sprawę o przepisy ustawy z dnia 7.07.1994r. - prawo budowlane stwierdzono, że budowa przedmiotowego budynku gospodarczego wymagało uzyskania pozwolenia na budowę.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli G.J. i M.J. podnosząc, iż "niezrozumiałym dla nich jest dlaczego techniczne sprawy dotyczące rejestracji mapy w KERG oraz tego co ma tam być i pod jakim numerem, ma mieć wpływ na rozbiórkę budynku." Uważają, że gdyby budynek był naniesiony na matrycę w dacie wykonania i rejestracji mapy oświadczenie złożone przez geodetę byłoby zbędne. Skarżący podnieśli, że "fakt iż jeden dowód nie potwierdza drugiego nie oznacza., że równocześnie go zaprzecza." Przedstawili także wywód, iż mapa wydana z matrycy z 1997r. na której nie naniesiono ich budynku nie świadczy o tym, że na gruncie nie istniał budynek od 1993r., a jedynie tego faktu mapa nie potwierdza. Ponadto skarżący polemizują ze stanowiskiem organu I instancji, że nie można stwierdzić, że przedstawione przez nich zdjęcie tego budynku obrazuje rzeczywiście przedmiotowy budynek, jednak stwierdzili, że znaleźli tylko takie zdjęcie tego budynku, a jednocześnie sprzeciwili się dopuszczeniu jako dowodu zdjęcia dostarczanego przez Pana S. stwierdzając, że zdjęcie przedstawia fragment budynku, ale nie należącego do nich i porównanie do tego zdjęcia zapisów z dziennika budowy jest niezasadne. Skarżący zażądali także przeprowadzenia ekspertyzy z kliszy fotograficznej zdjęcia przyjętego jako dowód, a nadto uznali, że dowód z dziennika budowy budynku gospodarczego Pana S. nie może być wiarygodny, gdyż wpisy w dzienniku budowy nie odpowiadają rzeczywiście wykonanym robotom. Jako dowód na poparcie powyższego fakty skarżący przedstawicie zdjęcie, na którym widoczny jest samochód osobowy M.J. i budynek Pana S., który nie jest otynkowany. Natomiast ów samochód zarejestrowany został dopiero w dniu 18.12.1996r., a w dzienniku budowy budynku Pana S. znajduje się zapis z dnia 10.10.1996r. stwierdzający, że zakończono wykonywanie tynków zewnętrznych oraz natrysk "Tarabany".
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...] utrzymał w mocy wskazaną wyżej decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu i instancji uznając, że budynek gospodarczy będący przedmiotem postępowania został najwcześniej wybudowany w 1997r. lub w okresie późniejszym. Przeprowadzono także dodatkową -uzupełniającą analizę pewnych dowodów zgromadzonych w sprawie. "W piśmie z dnia 27.08.2001r. Pan J.M. stwierdził, że w 1993r. nie było ogrodzenia pomiędzy działką Pana S. a jego działką. Zarazem Państwa J. przedstawili w toku postępowania pierwszoinstancyjnego zdjęcie z data 10.05.1993r., na którym samochód ciężarowy stoi zwrócony przodem do ściany szczytowej budynku gospodarczego. Uważnie analizując treść zdjęcia można zauważyć, że w szybie bocznej samochodu ciężarowego widoczne jest odbicie fragmentu obiektu znajdującego się obok a niewidocznego na zdjęciu -jest komin na budynku. Zakładając, że samochód ciężarowy stoi przodem do południowej ściany szczytowej budynku gospodarczego budynek z kominem, odbijający się w szybie samochodu, musiałby stać na działce Państwa J., co oznaczałoby - gdyby zdjęcie nie było sfałszowane - że w dniu 10.05.1993r. na działce Państwa J. istniałby wybudowany co najmniej w stanie surowym budynek mieszkalny, podczas gdy pozwolenie na budowę budynku Państwa J. wydane zostało decyzją z dnia 6.05.1993r. Biorąc pod uwagę oświadczenie, że pomiędzy działkami Pana S. i Państwa J. nie było w 1993r. ogrodzenia można też rozpatrzeć możliwość, że samochód ciężarowy stoi przodem do północnej ściany szczytowej budynku gospodarczego - w takim przypadku budynku z kominem, odbijający się w szybie samochodu, musiałby stać na działce Państwa A. i M. K., co oznaczałoby - że w dniu 10.05.1993r. na działce Państwa K. istniałby wybudowany co najmniej w stanie surowym budynek z takim właśnie kominem jaki odbija się w szybie samochodu. Jednak pozwolenie na budowę budynku Państwa A. i M. K. wydane zostało decyzji z dnia [...].09.1995r. Ponadto na budynku gospodarczym Państwa K. wzniesionym na potrzeby budowy nie ma w ogóle komina, a na budynku mieszkalnym Państwa K. trzon kominowy ma zupełnie inny kształt niż ten który odbija się w szybie samochodu ciężarowego. Z powyższego wynika prosty wniosek, że zdjęcie dostarczone prze Państwo J. nie może przedstawiać ich budynku gospodarczego w dniu 10.05.1993r., ale należy zauważyć, że zdjęcie to zostało przez skarżących dostarczone jako dowód - zatem skarżący pragną celowo wprowadzić w błąd organy nadzoru budowlanego w kwestii daty budowy swojego budynku gospodarczego. Z Urzędu Gminy nadesłana została kopia dziennika budowy dotyczącego budowy budynku Państwa J. oraz kopia oświadczenia Pana L.A. o podjęciu obowiązków kierownika budowy przy budowie budynku Państwa J. Na oświadczeniu Pana L.A. widnieje data 20.05.1993r. Zarazem w treści oświadczenia (złożonego na gotowym druku) czytamy "...a także znane mi są przepisy ustawy Prawo budowlane (Dz.U. nr 89 poz.415) z dnia 7 lipca 1994r. ...". Należy stwierdzić, że nikt nie mógł w dniu 20.05.1993r. wiedzieć, że nowe prawo budowlane zostanie ogłoszone właśnie 7.07.1994r. i że zostanie opublikowane w dzienniku ustaw nr 89 i pod pozycją 415. Nie wiadomo jak Urząd Gminy wszedł w posiadanie dokumentów, których kopie przekazał, jednak co najmniej oświadczenie jest fałszerstwem i w związku z tym wątpliwości budzi także dziennik budowy nawiązujący wpisem z dnia 20.05.1993r. do fałszywego oświadczenia. Organ I instancji prawidłowo dowiódł, że szkic inwentaryzacji geodezyjnej budynku gospodarczego z dnia 23.11.1993r. nie jest dowodem na istnienie budynku gospodarczego, ze względu na pismo Geodety Powiatowego z dnia 20.07.200Ir. Organ II instancji podziela także stanowisko organu I instancji w kwestii, że przedmiotowy budynek gospodarczy musiał być wybudowany najwcześniej w 1997r. o czym świadczy zdjęcie na którym nie ma przedmiotowego budynku a widoczna jest dolna część budynku Pana B.W., który uzyskał pozwolenie na budowę budynku decyzją z dnia 23.12.1996r., która uprawniała do rozpoczęcia budowy najwcześniej w styczniu 1997r., a był to okres zimowy."
Decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...] zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie G.J. i M.J. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący w uzasadnieniu swojej skargi podnieśli rażące naruszenie prawa materialnego art. 103 ust. 2 i art. 49 ust. l ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane oraz art. 7, 77 i 79 k.p.a. Uważają że dokonane przez organy administracyjne ustalenia świadczą o ich braku obiektywności. Wyrywkowe traktowanie dokumentów urzędowych jest niezrozumiałe, zaś zakwestionowanie wiarygodności treści mapy z 23.11.1993r. sprowadza się do podważenia rzetelności geodety. "W efekcie ustalenia I i II instancji sprzeczne z treścią dokumentu urzędowego są niedopuszczalne." Ustalenia są wątpliwe, gdyż opierają się na zeznaniach "mało wiarygodnych świadków, którzy bądź to są rodzinnie związani z małżonkami S., bądź nie zamieszkują w Z. i ich wiedza o przedmiocie sprawy pochodzi z relacji zainteresowanych wynikiem sprawy sąsiadów." Nie zgadzaj ą się także z dokonywaniem wiążących ustaleń na podstawie fotografii - skoro na obecnym poziomie techniki wykonanie fotomontażu nie sprawia dużych trudności, "zaś organy orzekające nie posiłkowały się niezbędną wiedzą specjalną celem ustalenia czy dowodowa fotografia nie jest fotomontażem. Powyżej wskazane okoliczności to nie jedyne przejawy jednostronności organów orzekających, braku obiektywizmu w prowadzeniu postępowania. W przekonaniu skarżących ich uprawnienia w toku postępowania zostały rażąco naruszone skoro świadkowie H.B. i W.P. przesłuchani byli pod nieobecność nie zawiadomionych w prawidłowy sposób o tej czynności małżonków J." Wskazują, że inwentaryzacja przeprowadzona przez geodetę J.K. dotyczyła wyłącznie obiektów objętych zleceniem na działce M.S. Tym samym "zdaniem skarżącego organ administracji państwowej naruszył dyspozycje art. 103 ust. 2 Prawo Budowlane bowiem prawidłowa ocena dowodów winna doprowadzić do ustalenia, że budowa przedmiotowego budynku gospodarczego zakończona została przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo Budowlane, a w konsekwencji w sprawie o nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, zaś przepisu art. 49 ust. 1 ustawy nie stosuje się."
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz motywy, którymi się kierował i wniósł ojej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 23 września 2002r., sygn. akt II SA/Kr 1737/02 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 20.03.2006r. skarżąca G.J. oświadczyła, iż "przedmiotowy obiekt został wybudowany w 1993r. i w takim samym kształcie, bez zmian i przeróbek istniał na tej nieruchomości do 2000r., kiedy to został ocieplony styropianem po bokach o grubości ok. 5 cm. A przy krótszych bokach styropianem 20. Sam budynek został w całości otynkowany a dach zmieniony. Zostało zmienione pokrycie dachu. Wejście do tego obiektu znajduje się od strony drogi."
Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Zasada ta ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art.3 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 cyt. wyżej ustawy) Dlatego też przedmiotem kontroli Sądu było postępowanie zakończone decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...] - prawidłowość jej wydania oraz zastosowanych uregulowań prawnych.
Zdaniem Sądu nie budzą wątpliwości ustalenia poczynione przez organy administracyjne dotyczące stanu faktycznego.
Po pierwsze organy prawidło przyjęły, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z typową samowolą budowlaną.
Po drugie prawidłowo ustalono, iż ów stan naruszenia prawa budowlanego w postaci samowoli budowlanej nastąpił już po wejściu w życie ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz70. nr 89, poz.414 z późn. zm.).
Stwierdzić należy, iż organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie administracyjne poprawnie, dopuszczając jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art.75 k.p.a.), gromadząc wyczerpujący materiał dowodowy i rzetelnie go rozpatrując (art.77 k.p.a.), a także dbając o zapewnienie stronom postępowania czynny udział w każdym stadium postępowania (art.10 i 79 k.p.a.).
Zarzuty skarżących są w tym względzie całkowicie bezpodstawne. W szczególności chybiony jest zarzut skarżących, że ich uprawnienia w toku postępowania zostały rażąco naruszone, gdyż świadkowie H.B. i W.P. przesłuchani byli pod "nieobecność nie zawiadomionych w prawidłowy sposób o tej czynności małżonków J." Otóż wskazać jednoznacznie należy, czynność przesłuchania tych świadków organ I instancji powtórzył i zostali oni prawidłowo przesłuchani w dniu 12.03.2001r. (k I - 65 i 66 akt administracyjnych), a skarżących nie tylko, że prawidłowo zawiadomiono o terminie i miejscu dokonania tej czynności (k I - 57 akt administracyjnych wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru zawiadomienia), lecz także osobiście w tej czynności uczestniczyli i podpisali protokoły przesłuchań świadków, a nadto M.J. zadawał pytania świadkom.
Podobnie całkowicie bezpodstawny jest zarzut, iż ustalenia organów administracyjnych są wątpliwe, gdyż opierają się na zeznaniach "mało wiarygodnych świadków, którzy bądź to są rodzinnie związani z małżonkami S., bądź nie zamieszkują w Z. i ich wiedza o przedmiocie sprawy pochodzi z relacji zainteresowanych wynikiem sprawy sąsiadów." Otóż ustalenia dokonane przez organy administracyjne w przedmiotowej sprawie w ogóle nie bazują na zeznaniach świadków. Wynika to w sposób oczywisty z analizy uzasadnień decyzji administracyjnych wydanych w tej sprawie. Organ I instancji wręcz pisze w uzasadnieniu swojej decyzji, iż "przedkładając większą moc dowodową dokumentów urzędowych ponad zeznania stron i świadków wskazanych zarówno przez P-wa J. jak i przez P-wa S. nie dano wiary złożonym przez nich oświadczeniom, bowiem oświadczenia te pozostają w sprzeczności z w/w dokumentami urzędowymi". Co więcej zarzut, iż niektórzy świadkowie przesłuchiwani w toku postępowania praż organ I instancji mają związki rodzinne z jedną ze stron przedmiotowego postępowania tak samo odnieść można do Państwa S. jak i do samych skarżących.
Oba zatem zarzuty podniesione przez skarżących nie odpowiadają stanowi faktycznemu jaki ma miejsce w przedmiotowej sprawie i całkowicie mijają się z rzeczywistością. Sanie tylko bezzasadne, ale wręcz bezpodstawne. Odnieść to można również do twierdzeń skarżących dotyczących daty wybudowania budynku (pomijając nawet zeznania świadków - osób trzecich względem skarżących i Państwa S.). Otóż w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 27.10.2000r. na działce nr "1" G.J. i M.J. oświadczyli, że budynek gospodarczy "wybudowano w 1994r. bez dokonania zgłoszenia w UG w S. i bez pozwolenia. Budynek użytkowany jest od 1994r. jako pomieszczenie gospodarcze na podręczny sprzęt gospodarczy. W miesiącach sierpień, wrzesień 2000 roku przedmiotowy budynek został wytynkowany na zewnątrz i wewnątrz, zmieniono pokrycie z eternitu na blachę dachówkową - konstrukcja drewniana dachu pozostała ta sama, niezmieniona."
W toku dalszego postępowania G.J. i M.J. w piśmie z dnia 21.01.2002r. wycofali swoje oświadczenie złożone do protokołu w dniu 27.10.2000r. o wybudowaniu budynku gospodarczego w 1994r. -jednocześnie ustosunkowując się do złożonych w toku postępowania zeznań świadków oraz składając oświadczenie, że ów budynek "był budowany w latach 1993-1994, natomiast prace wykończeniowe tego budynku takie jak ocieplenie i tynkowanie zrealizowano w 2000r."
Natomiast na rozprawie w dniu 20.03.2006r. skarżąca G.J. oświadczyła, iż "przedmiotowy obiekt został wybudowany w 1993r. i w takim samym kształcie, bez zmian i przeróbek istniał na tej nieruchomości do 2000r., kiedy to został ocieplony styropianem po bokach o grubości ok. 5 cm. A przy krótszych bokach styropianem 20. Sam budynek został w całości otynkowany a dach zmieniony. Zostało zmienione pokrycie dachu." Jedyne co jest zgodne w tych oświadczeniach do fakt, iż w 2000r. realizowane były roboty budowlane związane z wykończeniem przedmiotowego budynku gospodarczego. Jednocześnie w toku postępowania inwestorzy przedłożyli do organu I instancji rachunki za materiały budowlane. Pomijając już sam fakt, iż przedstawione rachunki nie świadczą o tym, że z zakupionych materiałów wybudowany został przedmiotowy budynek gospodarczy, to jednak sami skarżący tak twierdzą. A skoro tak to stwierdzić należy, iż owe materiały budowlane na budowę budynku gospodarczego zakupione zostały w dniach 5.06.1993r., 18.08.1993r. 25.08.1993r., 12.10.1993r, 6.06.1994r., 29.07.1994r. 8.08.1994r. Tymczasem w dniu 13.08.2001r. skarżący przedstawili zdjęcie wykonane jat twierdzą 10.05.1993r., na którym widać fragment budynku murowanego z pustaków, nie otynkowanego, krytego papą i fragment samochodu ciężarowego STAR stojącego przodem do ściany szczytowej budynku. Z obu twierdzeń skarżących - jak należy mniemać w ich przekonaniu prawdziwych - pozostaje jedynie wyciągnąć wewnętrznie sprzeczny wniosek, iż budynek gospodarczy został wybudowany niczym zakupiono pierwsze materiały do jego budowy!
Skarżący twierdząc, iż wybudowali budynek gospodarczy w 1993r., który w niezmienionym stanie nieprzerwanie stał do 2000r., powołują się na "szkic inwentaryzacji budynku gospodarczego położonego na działce nr "1" w Z., gmina S.-N., województwo k.". Z treści tego dokumentu wynika, że szkic inwentaryzacji sporządzony został przez geodetę AM. w dniu 23.11.1993r. i według tego szkicu zainwentaryzowany jest budynek o wymiarach 4,90 x 5,90 m znajdujących się w odległości 0,65 m od granicy północnej i 0,55 m od granicy wschodniej działki. Tymczasem jak wynika z protokołu oględzin wykonanych w dniu 27.10.2000r. na działce nr "1" wybudowany murowany budynek gospodarczy ma wymiary 5,85 na 6,15 m. Stwierdzono także, iż przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany jest w odległości 85 cm od północnej granicy działki i 70 cm od wschodniej granicy działki. Nawet zatem gdyby przyjąć jako prawdopodobną tezę, iż skarżący wybudowali w 1993 - 1994r. budynek gospodarczy, to z prostego porównania tych danych wynika, iż nie mamy do czynienia z tym samym budynkiem Istniejący obecnie na działce nr "1" budynek gospodarczy jest zlokalizowany w innych odległościach od granic sąsiednich działek oraz ma inne wymiary. Nie sposób tego wytłumaczyć faktem ocieplenia w 2000r. ścian pierwotnego budynku styropianem, gdyż i tak wówczas wymiary budynku gospodarczego byłyby inne (ok. 6.30 x 5.00 m) od ustalonych w toku oględzin, jak również odpowiednio zmniejszyłaby się odległość ścian tego budynku do granic działki (byłoby to odpowiednio ok. 045 m od granicy północnej i 0,50 m od granicy wschodniej działki nr "1"). Tymczasem z protokołu oględzin wynika, że odległości te są większe niż te wykazane w "inwentaryzacji budynku gospodarczego" z w dniu 23.11.1993r.
Biorąc zatem wnioski wskazane przez organy administracyjne w uzasadnieniach ich decyzji wydanych w przedmiotowej sprawie, a także powyższe okoliczność stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z nowo wybudowanym budynkiem gospodarczym na działce nr "1" w Z., gm. S.-N. po wejściu w życie ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz.414 z późn. zm.). Twierdzenia skarżących, iż budynek gospodarczy wybudowany został w 1993r. i jest to wciąż ten sam budynek, który istnieje obecnie na działce nr "1" w Z. są niewiarygodne i pozostają w sprzeczności zarówno z ustalonym stanem faktycznym, jak również treścią zeznań niektórych świadków (osób trzecich tak względem skarżących jak i Państwa S.). Co do zasadnego stwierdzenia przez organy administracji publicznej fałszowania dokumentacji budowlanej, czy też składania fałszywych zeznań przez osoby pouczone o odpowiedzialności karnej - organy administracyjne winne zawiadomić właściwe organy ścigania o zaistniałych okolicznościach.
Tym samym przyjąć należy, iż do przedmiotowego obiektu budowlanego ma zastosowanie art.48 prawa budowlanego z 1994r. Przepis ten zobowiązuje zaś organ nadzoru budowlanego do nakazania w drodze decyzji administracyjnej rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Podsumowując stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja była prawidłowa, a jej wydanie nastąpiło na podstawie oraz w ramach obowiązującego prawa. Zatem wobec braku podstaw o uwzględnienia skargi na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) orzeczono o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło