II SA/Kr 1739/01

WyrokWSA w Krakowie2005-10-24

Skład orzekający: Sędzia WSA Renata Czeluśniak, Sędzia WSA Krystyna Daniel, Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich osobę, która pełniła służbę w organach bezpieczeństwa publicznego, pomimo podniesienia przez nią argumentu, że została do tej służby skierowana przez organizację niepodległościową?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a., zaniechając zbadania, czy skarżący spełnia przesłanki z art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach, który stanowi podstawę do nie stosowania dyspozycji z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" tej ustawy wobec osób skierowanych do służby w organach bezpieczeństwa publicznego przez organizacje niepodległościowe. Niewyjaśnienie tej okoliczności uniemożliwia prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący, M. K., został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ pełnił służbę w organach Bezpieczeństwa Publicznego. Skarżący podniósł, że uprawnienia uzyskał również za działalność w Armii Ludowej i że do służby w organach bezpieczeństwa został skierowany na rozkaz dowódcy organizacji niepodległościowej. Organ utrzymał w mocy swoją decyzję, uznając, że skarżący nie przedstawił dowodów na okoliczność skierowania go do służby przez organizację niepodległościową. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. oraz ustawy o kombatantach.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : WSA Krystyna Daniel (spr.) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2005 r. sprawy ze skargi Marian K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2000 r.; II. zasadza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego M. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] 2000, Nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., na podstawie art. 25 ust. 2 pkt l lit. "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy z 24 stycznia 1991 o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Z 1997 r. nr 142, poz. 950 z późniejszymi zm.) oraz art. 104 kpa, pozbawił uprawnień kombatanckich M. K. ur. [...]1927 w m. K., przyznanych mu przez ZBoWiD w K. decyzją z dnia z [...]1976 r. z tytułu ruchu oporu od [...] 1944 r. do [...] 1945 r. i walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od [...]1945 r. do [...]1947 r. W uzasadnieniu organ potwierdził z jakich tytułów uzyskał uprawnienia kombatanckie M. K. i podał, że opierając się na zaświadczeniu Komendy Wojewódzkiej MO w K. z [...] 1974 r. oraz piśmie KWP w Kielcach z [...] 2000 r. ustalił, że w okresie od [...] 1945 r. do [...] 1947 r. skarżący pełnił służbę w organach Bezpieczeństwa Publicznego. Organ powołał następnie dyspozycję z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit "a" w/w ustawy stanowiącą, że " uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także w nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej." We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. K. podał, że decyzja ta jest dla niego krzywdząca ponieważ uprawnienia kombatanckie uzyskał także za przynależność do Armii Ludowej w okresie II wojny światowej oraz, że w czasie służby w MO nikogo nie krzywdził. W dniu [...] 2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję Nr[...], w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 i art. 129 kpa. oraz art. 25 ust. 2 pkt l lit. "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit."a" i art. 21 ust. 3 ustawy z 24. 01. 1991 r. o kombatantach.... Uzasadniając swoją decyzję organ wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit "a ustawy, osoby, które były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego w strukturze UB pozbawia się uprawnień kombatanckich ze wszelkich tytułów. Organ przyznaje, że art. 21 ust. 3 znowelizowanej ustawy o kombatantach ...(Dz. U. Nr 77, poz. 862 z 1999 r.) dozwala na nie stosowanie dyspozycji z art. 21 ust.2 pkt 4 lit "a" tej ustawy, ale tylko wobec osób, które przedłożą dowody, że do tych służb zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje zostały zwerbowane w celu udzielenia pomocy. Zdaniem organu M. K. nie podniósł okoliczności odnoszących się do art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach..., nie dołączył również dowodów na tę okoliczność. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w K. M. K. zarzucił Kierownikowi Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszenie art. 75, 77, 80 i 107 kpa. oraz art. 25 ust. 2 pkt l lit. "a" w związku z art. 21 ust.2 pkt 4 lit."a" w związku z art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach... poprzez pominięcie okoliczności wskazujących, że M. K. nie tylko służył w AL w okręgu kieleckim, ale na rozkaz swojego dowódcy został skierowany do służby w organach bezpieczeństwa publicznego. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o oddalenie skargi, powtarzając motywy swojej ostatecznej decyzji, precyzując, że M. K. w okresie od [...] 1945 r. do [...] 1952 r. był zatrudniony w organach Bezpieczeństwa Publicznego w R. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 97 § l ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1270). Stosownie do § l rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04. 2003 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz. U. Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują. Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych a w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach..., przy czym, stosownie do dyspozycji art. 21 ust. 2 pkt 4 lit."a", uprawnienia te nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę i była zatrudniona w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, jednakże , stosownie do dyspozycji art. 21 ust. 3 nie stosuje się dyspozycji z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit "a" wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy. Niesporne jest, że M. K. nabył uprawnienia kombatanckie decyzją ZBoWiD z tytułu udziału w ruchu oporu w okresie od [...] 1944 r. do [...] 1945 r. i walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od [...] 1945 r. do [...] 1947 r., kiedy pełnił swoją służbą w Milicji Obywatelskiej. W świetle obowiązującej ustawy służba w MO, nawet w poprzedzona udziałem w ruchu oporu, nie stanowi tytułu do uprawnień kombatanckich o ile nie zajdą szczególne przesłanki z art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach.... Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że w aktach ZBoWiD, znajdują się nie tylko informacje dotyczące udziału skarżącego w ruchu oporu od marca 1944 r. do stycznia 1945 r., m. in. w deklaracji członkowskiej oraz w oświadczeniach dwóch świadków, złożonych w 1976 r., ale także informacja jednego z tych świadków - S. M., ps. "[...]" - na temat skierowania, po zakończeniu wojny, M. K., przez S. O. ps. "[...]", będącego dowódcą oddziału AL, w którym działał K., do pracy w organach Bezpieczeństwa Publicznego. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powinien przeprowadzić postępowanie mające na celu zweryfikowanie okoliczności, dotyczących skierowania M. K. do służby w MO. Jeśli organ uznałby je za wiarygodne, to mogłoby to stanowić podstawę, stosownie do art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach..., do pozytywnego zweryfikowania uprawnień kombatanckich skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszył przepisy postępowania, a w szczególności art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie zbadania, czy skarżący spełnia przesłanki z art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach... Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § l pkt l lit.c ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 w związku z art. 200 ustawy z 30. 08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło