II SA/Kr 1740/01
WyrokWSA w Krakowie2005-10-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Renata Czeluśniak, Sędzia WSA Krystyna Daniel, Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich osobę, która odbywała służbę wojskową, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy spełnia ona przesłanki do uzyskania tych uprawnień z tytułu walk z UPA lub grupami Wehrwolfu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 kpa, poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy skarżący legitymuje się uprawnieniami kombatanckimi z tytułu walk z UPA lub grupami Wehrwolfu. Posłużenie się wyłącznie danymi z "Informatora Lubelskiego" i pominięcie bezpośrednich ustaleń archiwalnych było niewystarczające. Brak takiego ustalenia mógł mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu E. D. uprawnień kombatanckich. Organ uznał, że skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, ponieważ nie udowodniono jego udziału w walkach z UPA lub grupami Wehrwolfu. Skarżący zarzucił organowi nierzetelne postępowanie dowodowe i oparcie się na niepełnych danych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : WSA Krystyna Daniel (spr.) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2005 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2000 r.; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego E. D. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z [...] 2000 r. Nr [...] Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późniejszymi zmianami) pozbawił uprawnień kombatanckich E. D., ur.[...] 1927 r. w m. W., przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w K. decyzją z dnia [...] 1984 r. z tytułu " walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej" w okresie od [...] 1948 r. do [...] 1948 r. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że E. D., w okresie, za który zostały mu przyznane uprawnienia kombatanckie, odbywał służbę w Wojsku Polskim, stwierdził, że akt sprawy nie wynika, aby podczas służby brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust. 2 pkt 6 cytowanej ustawy o kombatantach.... Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. D. uznał decyzję o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich za krzywdzącą i opisał swoją służbę, podkreślając, że do wojska został wcielony [...] 1948 r. i odbywał służbę wojskową do [...] 1950 r. w 12 Pułku KBW w rejonach S., C., S. oraz w rejonie K. i spełnia kryteria z art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach... Na potwierdzenie tych okoliczności wskazał dane znajdujące się w jego aktach osobowych i sprawdzenie danych archiwalnych z CAW - R.
W dniu [...] 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję Nr[...], w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 o kombatantach... W uzasadnieniu organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji ustalając, że E. D. odbył służbę w Wojsku Polskim w latach 1949-1950, uczestniczył w walkach w rejonie S., C., S. i K., brak jednak w jego danych osobowych potwierdzenia, że brał udział w walkach z UPA i grupami Wehrwolfu. Ponadto organ powołał się na dane z "Informatora o nielegalnych, antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej" , wyd. w Lublinie 1993 r., z których wynika, że w okolicach, w których odbywał służbę wojskową E. D., nie działały bandy UPA i grupy Wehrwolfu i wobec powyższego uprawnienia kombatanckie E. D. wynikały wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. D. zarzucił organowi, że nie przeprowadził wnikliwego postępowania dowodowego i tylko w oparciu o "Informator Lubelski", bez należytego rozeznania przyjął błędnie, że skarżący nie spełnia przesłanek z art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach...
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, wskazując, że także z danych przedstawionych w zaświadczeniu WKU w B., wydanym w 1981 r., wynika, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 97 § l ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08. 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do § l rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz. U. Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.
Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. l, ust 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach .... W przypadku skarżącego, który rozpoczął odbywanie służby wojskowej po 30.06.1947 r. tytuł przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich mógłby wynikać z art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach... czyli z racji uczestniczenia w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwolfu i na te okoliczności powołał się, najpierw w odwołaniu, a potem w skardze E. D.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że w aktach ZBoWiD, dotyczących E. D., obok orzeczenia ZBoWiD, stwierdzającego, że skarżący w okresie od [...] 1948 r. do [...] 1948 r. brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem o utrwalanie władzy ludowej, znajduje się zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w B. z 1981r. potwierdzające, że skarżący walczył z reakcyjnym podziemiem w okresie od [...] 1948 r. do [...] 1948 oraz w okresie od [...] 1949 do [...] 1949 r., życiorys z 1984 r. z którego wynika, że skarżący został zwolniony z wojska dopiero w październiku 1950 r. oraz deklaracja członkowska z 1984 r., potwierdzająca jego służbę w wojsku do stycznia 1950 r. oraz udział w walkach z bandą "Roją".
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, z akt ZBoWiD, nie wynika, co prawda, że E. D. uczestniczył w walkach ze wskazanymi w art. 1. ust. 2 pkt. 6 ustawy o kombatantach... oddziałami lub grupami, jednakże wskazać należy, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pominął istotną dla badanej sprawy okoliczność, a mianowicie to, że możliwe jest posłużenie się dokumentami archiwalnymi CAW dla wykazania czy skarżący brał udział w walkach z UPA lub Wehrwolfem, jak również dokładnego ustalenie okresu jego służby wojskowej, wobec rozbieżności wynikających z akt sprawy.
W tym kontekście należy uważać za niewystarczające posłużenie się przez organ wyłącznie danymi z tzw. "Informatora Lubelskiego" i zupełne pominięcie bezpośrednich ustaleń archiwalnych. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obowiązkiem organu, wynikającym z art. 7 i 77 kpa było przeprowadzenie postępowania mającego na celu ustalenie czy skarżący, w okresie swojej służby w Wojsku Polskim walczył z UPA i Wehrwolfem, co w razie pozytywnej weryfikacji tych okoliczności, stanowiłoby podstawę przyznania uprawnień kombatanckich E. D. stosownie do art. l ust.2 pkt. 6 ustawy o kombatantach... Wykazanie tytułu uprawnień kombatanckich należy do strony jednakże organ powinien ocenić oświadczenie skarżącego składane w postępowaniu weryfikacyjnym, a w razie potrzeby dopuścić inne dowody. Dopiero stwierdzenie, że skarżący nie legitymuje się żadnymi uprawnieniami kombatanckimi na podstawie art. 1 ust.2, art.2 i art. 4, może skutkować pozbawieniem go uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach.
Sąd stwierdza, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych poprzez nie wyjaśnienie tego, czy skarżący legitymuje się innym tytułem uprawnień kombatanckich niż utrwalanie władzy ludowej, naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § l pktl lit. c/ ustawy z 30.08.2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 w związku z art. 200 ustawy z 30.08. 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło