II SA/Kr 1745/03
WyrokWSA w Krakowie2008-04-15
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Aldona Gąsecka- Duda, Inga Gołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zmianie pozwolenia na budowę, dotycząca zmiany konstrukcji dachu i układu funkcjonalnego zaplecza sali gimnastycznej, może zostać wydana bez ponownego badania zgodności całej inwestycji z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz bez oceny sposobu wykonywania robót budowlanych i ich wpływu na sąsiednie nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 36a Prawa budowlanego, ogranicza się do oceny legalności samej zmiany projektu i jej wpływu na interesy osób trzecich. Kwestie dotyczące legalności pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę, warunków zabudowy, sposobu wykonywania robót budowlanych oraz powstałych szkód pozostają poza zakresem kompetencji organu rozpatrującego wniosek o zmianę pozwolenia.Stan faktyczny
Skarżąca S. H. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zmianie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę sali gimnastycznej. Zmiana dotyczyła konstrukcji dachu i układu funkcjonalnego zaplecza. Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie jej interesów poprzez ograniczenie oświetlenia i nasłonecznienia, zmiany wysokości obiektu, brak wyjaśnienia kwestii technicznych oraz szkody w jej budynku. Organy administracyjne uznały, że zmiany są nieistotne, nie pogarszają warunków użytkowania nieruchomości skarżącej i mieszczą się w granicach prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka- Duda AWSA Inga Gołowska Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Wojewody z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego skargę oddala.
Decyzją nr [...] z dnia [...] 2003 r., znak: [...], Starosta [...], wskazując jako podstawę prawną art. 28, art. 34 ust. 4, art. 36a w zw. z art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz.U. Nr 106/2000 poz. 1126 z późn. zm.), art. 104 i 163 k.p.a., zmienił decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] 2001 r., zatwierdzającą projekt budowlany oraz udzielającą pozwolenia Gminie Miejskiej [...] na budowę sali gimnastycznej, szamba, przyłącza gazu i kanalizacji opadowej przy Gimnazjum w [...], ul. [...] - na działkach nr [...] i [...] - w zakresie zatwierdzonej dokumentacji, oraz zatwierdził projekt budowlany zamienny rozbudowy gimnazjum o salę gimnastyczną wraz z zapleczem, wykonany w [...] 2002 r. Organ określił dane charakterystyczne obiektu: pow. zabudowy [...] m2, pow. użytkowa [...] m2, kubatura [...] m3, oraz wskazał, że pozostałe warunki i ustalenia określa decyzja Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] 2001 r.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Burmistrz Miasta [...] przedłożył projekt budowlany zamienny sali gimnastycznej, który uwzględnia zamierzone przez inwestora zmiany w zakresie rodzaju konstrukcji dachu na przedmiotowym, realizowanym już obiekcie, oraz zmiany funkcjonalne w rozmieszczeniu funkcji zaplecza szatniowo-sanitamego sali gimnastycznej. Zakres i rodzaj prac określonych w projekcie zamiennym nie zmienia parametrów użytkowych czy gabarytowych, określonych w obowiązującym pozwoleniu na budowę, mogących mieć wpływ na chronione przepisami prawa warunki użytkowania nieruchomości na działce nr [...]. Podana w projekcie zamiennym powierzchnia zabudowy jest korektą wykonaną przez autora projektu - wynika z pomyłki arytmetycznej w jej wyliczeniu w projekcie podstawowym. Wymiary zewnętrzne obiektu w stosunku do podanych w projekcie podstawowym nie ulegają zmianie. Przedłożony projekt budowlany zamienny spełnia wymagania określone w art. 34 ust. 1, 2, 3 Prawa budowlanego oraz wykonany został przez osoby posiadające stosowne uprawnienia. Projekt ten, opieczętowany pieczęcią Starosty [...] stanowi część integralną decyzji.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła S. H. z wnioskiem o jej uchylenie jako wydanej przedwcześnie, bez pełnego rozeznania sprawy i z rażącym naruszeniem prawa.
Odwołująca zarzuciła, że projekt zamienny przewiduje zmiany wysokości samego obiektu (ścian i konstrukcji dachowej wraz z jego pokryciem) oraz zmiany wyniesienia obiektu ponad otaczający teren, co ograniczy warunki oświetlenia i nasłonecznienia pomieszczeń budynku znajdującego się na sąsiadującej działce nr [...] (stanowiącej współwłasność odwołującej się), ograniczy warunki przyszłego zagospodarowania (rozbudowy) i użytkowania na jej działce. Projekt zamienny poprzez podniesienie terenu wprowadzi kolejne uciążliwości i ograniczenia dla odwołującej.
Odwołująca zarzuciła również, że szereg spraw wskazanych w jej piśmie z dnia [...] 2003 r. zostało pominiętych lub udzielono na nie niekonkretnej odpowiedzi. Nie wyjaśniono różnic wysokościowych (określonych w różnych miejscach liczbami: [...] m, [...] i [...] m oraz [...] i [...]) ograniczając się do wzmianki o dostarczeniu przez inwestora "notaty z pomiarów geodezyjnych z realizacji obiektu wykonanych w [...] 2002 r." oraz o przeanalizowaniu projektu podstawowego i projektu zamiennego. Nie ustosunkowano się do zarzutu, że w analizie warunków oświetlenia naturalnego nie uwzględniono faktu istnienia okna w ścianie szczytowej budynku odwołującej się.
Odwołująca wskazała na przepisy art. 5 ust. 1 pkt 6 i art. 34 ust. 2, art. 35, art. 36 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego podnosząc, że przy wydawaniu pozwolenia na budowę nie można pomijać ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, oraz że zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych. Zarzuciła, że organy administracyjne nie odniosły się do jej wniosków: o sprawdzenie stanu drożności istniejących ciągów podziemnych (odwodnienie), o dokonanie niezbędnych napraw i zabezpieczeń uszkodzeń budynku odwołującej spowodowanych w trakcie dotychczasowej budowy (ścian i gzymsu), o rezygnację z ciężkiego ruchu samochodowego i pracy dźwigów w bezpośredniej bliskości z ścianą szczytową jej budynku. Odwołująca wskazała, że istotne jest określenie warunków montażu wiązarów dachowych, bezpiecznego użycia dźwigów i transportu - zwłaszcza z uwagi na bezpośrednią bliskość wykazującej już teraz uszkodzenia ściany szczytowej jej budynku, jak również nieznany aktualnie stan drożności kanalizacji odwodnieniowej (wzdłuż tej ściany) poddanej destrukcyjnemu działaniu ciężkiego taboru samochodowego.
Dodatkowo odwołująca podniosła, że nie uwzględniono jej zarzutu, iż prowadzone z organem uzgodnienia dotyczyły budowy sali gimnastycznej, a w rzeczywistości sala gimnastyczna stanowi tylko dodatek do budynku szkoły. Wobec tego odwołująca wskazała, że należy wznowić całość postępowania administracyjnego, łącznie z uwzględnieniem wymogów warunków zabudowy, a sprawę sprawdzenia dotychczasowego wykonawstwa budowlanego inwestycji traktować jako ściśle związaną z ustaleniem faktycznych zmian przewidzianych projektem zamiennym.
Decyzją z dnia [...] 2003 r., znak: [...] , Wojewoda [...], wskazując jako podstawę prawną art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżoną decyzję wydano na wniosek Inwestora - Burmistrza Miasta i Gminy [...] - po przeprowadzeniu stosownej procedury zapewniającej stronom postępowania pełny w nim udział. Przeprowadzona przez organ I instancji analiza wniosku inwestora potwierdzała zasadność uwag zgłoszonych do projektu zamiennego i spowodowała autorską korektę błędów w projekcie (błędy matematyczne w wymiarowaniu projektu). Weryfikację wymiarowania oparto na geodezyjnym pomiarze stanu istniejącego - z uwagi na fakt wprowadzenia przez inwestora w toku realizacji Inwestycji niewielkich zmian (obniżenie poziomu posadowienia obiektu - 25 cm, korekta gabarytu poziomego - zmniejszenie obiektu o 28 cm, wyniesienie wieńca na ścianach obwodowych - brak pomiaru). Opracowana przez projektanta "Analiza zmian w warunkach dostępu światła do pomieszczeń obiektu przesłanianego" - z uwzględnieniem w/w zmian oraz zmian będących przedmiotem obecnie zaskarżonej decyzji - wykazała, że nowa sytuacja nie spowoduje pogorszenia warunków użytkowania budynku przy ul. [...] (działka nr [...]) poza granice dopuszczalne obowiązującymi przepisami technicznymi. Pismem z dnia [...] 2003 r. Starosta [...] przekazał S. H. stosowne wyjaśnienia.
Odnosząc się do zarzutu pominięcia w zaskarżonej decyzji zmian wprowadzonych przez inwestora w toku realizacji inwestycji, organ wskazał, że przedmiotem zaskarżonej decyzji jest zamienne rozwiązanie konstrukcji dachu oraz zmiany funkcjonalne w rozmieszczeniu funkcji zaplecza szatniowo-sanitarnego w stosunku do rozwiązań zatwierdzonych wcześniejszą decyzją. Wszelkie różnice pomiędzy stanem faktycznym inwestycji a zatwierdzonym projektem budowlanym mogą być przedmiotem oceny w trybie badania zgodności realizacji inwestycji z warunkami pozwolenia na budowę, co pozostaje poza kompetencją służb administracji architektoniczno - budowlanej. Zmiany projektu odnoszą się do stanu istniejącego na budowie, gdzie wprowadzone zmiany, jako nieistotne odstępstwa od zatwierdzonych wcześniejszą decyzją rozwiązań projektowych zostały opisane przez kierownika budowy w dokumentacji budowy.
Odnosząc się do zarzutu rozbieżności i błędów wymiarowania projektu zamiennego i dokumentów uzupełniających organ wskazał, że sygnalizowane przez skarżącą w piśmie z dnia [...] 2003 r. błędy w wymiarowaniu zostały w postępowaniu dowodowym skorygowane przez autora projektu. W aktach znajduje się "analiza zmian w warunkach dostępu światła do pomieszczeń obiektu przesłanianego" oraz "analiza czasu nasłonecznienia pomieszczeń obiektu przesłanianego" opracowane z uwzględnieniem zmian realizacyjnych, zmian projektowanych oraz korekty błędów wymiarowania.
Odnosząc się do zarzutu pominięcia w badaniu skutków przedmiotowej inwestycji faktu istnienia okna w ścianie szczytowej domu skarżącej organ wskazał, że istnienie tego okna (od pomieszczenia strychu) przesądziło o konieczności wprowadzenia w projekcie inwestycji określonych rozwiązań technicznych (p-poż). Tylko w tym zakresie istnienie tego okna jest istotne, a rozwiązania zamienne zatwierdzone zaskarżoną decyzją nie zmieniają wcześniejszych przesądzeń z tym związanych. Okno od pomieszczenia strychu nie podlega ochronie w zakresie warunków nasłonecznienia (§ 60 ust. 1 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ) jak i dostępu światła naturalnego (§ 13 w/w rozporządzenia).
Odnosząc się do zarzutu braku ochrony interesu osób trzecich (art. 5 i 6 Prawa budowlanego) organ wskazał, że projektowane zamienne rozwiązanie techniczno-konstrukcyjne (zastąpienie cięższych dźwigarów z drewna klejonego lekką drewnianą konstrukcją kratową) nie utrudni w najmniejszym stopniu warunków realizacji inwestycji w stopniu mogącym generować ponadprzeciętne obciążenie terenów sąsiednich. Ewentualne szkody, na jakie zostanie narażony sąsiad inwestycji winny być usunięte przez inwestora w trybie porozumienia między sąsiadami - zgodnie z przepisami k.c.
Odnosząc się do zarzutów formalnych organ wskazał, że art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 163 k.p.a. Podmiot dysponujący nieruchomością na cele budowlane jest uprawniony, zarówno podczas robót budowlanych jak i po wybudowaniu obiektu budowlanego do zmian i przeróbek. Uzależnienie korekty zamierzeń inwestycyjnych od zgody wszystkich uczestników występujących na prawach strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę (art. 155 k.p.a.) nie znajduje ani prawnego, ani racjonalnego uzasadnienia. Nowa decyzja zatwierdzająca zamienne rozwiązania projektowe musi spełniać identyczne wymagania prawne, w tym co do ochrony osób trzecich, co decyzja pierwotna. Organ odwoławczy wskazał następnie, że zakres wniosku inwestora nie jest sprzeczny z warunkami decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania dla budowy budynku sali gimnastycznej (i przyłączy). Przedmiotem niniejszego postępowania jest zmiana konstrukcji dachu oraz korekta rozwiązań funkcjonalnych zaplecza sanitarno-socjalnego.
Podnoszone przez skarżącą kwestie skali i programu inwestycji zostały przesądzone ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] 2001 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła S. H., wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji jako niezgodnych z prawem oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca powtórzyła i podtrzymała zarzuty przedstawione w swoim odwołaniu. Podniosła, ze decyzja z [...] 2003 r., pomimo swojej objętości nadal nie wyjaśnia istotnych spraw, w tym zawiera braki w zakresie jednoznacznego liczbowego określenie ilościowych zmian gabarytowych (wysokościowych dla ścian zewnętrznych i dachu obiektu oraz dla otaczającego terenu). Nie jest wystarczająca informacja, że kierownik budowy opisał wprowadzone zmiany jako "nieistotne odstępstwa od zatwierdzonych wcześniejszą decyzją rozwiązań projektowych". Rozpatrywany jako "koronny" dowód - przedłożony przez inwestora geodezyjny pomiar stanu istniejącego nie podaje np. tak ważnego pomiaru jak wyniesienie górnego wieńca na ścianach zewnętrznych - obwodowych obiektu. Skarżąca zakwestionowała pogląd organu odwoławczego, że okno w ścianie szczytowej nie podlega ochronie w zakresie warunków nasłonecznienia. Skorygowania i uwzględnienia wymagają zdaniem skarżącej zapisy zamieszczone w części projektowej (analiza warunków oświetlenia naturalnego, projekt zamienny), wg. których budynek przy ul. [...] jest budynkiem mieszkalnym stanowiącym współwłasność tylko dwóch współwłaścicieli. W rzeczywistości jest współwłasnością trzech współwłaścicieli, a współwłaścicielka J. L. jest pomijana przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie wyraziła ona zgody na przedmiotową inwestycję. Reasumując skarżąca wskazała, że w pierwszej kolejności powinna być przeprowadzona analiza całokształtu warunków realizacji inwestycji - w warunkach jej sąsiedztwa z innymi zagrożonymi obiektami, oraz powinny być podjęte wszelkie środki zapewniające bezpieczeństwo robót i chroniące sąsiadów przed uszkodzeniami i stratami.
Skarżąca zakwestionowała zgodność inwestycji z warunkami decyzji wzizt z dnia [...] 2001 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji odwoławczej.
Na rozprawie sądowej w dniu [...] 2007 r. skarżąca złożyła cztery pakiety dokumentów, z których:
- pakiet A zawiera dokumenty dotyczące postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy sali gimnastycznej , w tym kopie dwóch decyzji wzizt : z dnia [...] 2000 r. i z dnia [...] 2001 r. ,
- pakiet B zawiera dokumenty związane z własnością działki nr [...], jej powierzchnią i granicami,
- pakiet C zawiera korespondencję i opinie związane z realizacją inwestycji i próbami likwidacji szkód powstałych w budynku skarżącej,
- pakiet D zawiera materiał fotograficzny mający obrazować szkody w budynku skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślić należy, że przedmiotem skargi skierowanej do sądu administracyjnego jest decyzja w przedmiocie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę Sali gimnastycznej wydana w trybie art. 36 a Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie decyzji), a nie decyzja pierwotna o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Skarga ta zobowiązuje Sąd do zbadania w pierwszej kolejności legalności decyzji zaskarżonej. Wynik zaś tego badania jest pozytywny.
Po pierwsze postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę przeprowadzone zostało z udziałem wszystkich zainteresowanych, w tym współwłaścicielki działki nr [...] J. L. To , że przesyłka zawierająca decyzję organu II instancji została zaadresowana do J. L. było uchybieniem, ale nie mającym istotnego znaczenia, skoro przesyłkę tę odebrała osobiście J. L.
Po wtóre w zakresie przedmiotu postępowania określonego zgłoszonym żądaniem sprawa została należycie wyjaśniona. Podkreślić należy, że zadaniem organu w tej sprawie było ustalenie, czy proponowana zmiana projektu budowlanego jest zgodna z przepisami. Dla tej zmiany przedłożony został kompletny projekt zamienny. Jego porównanie z projektem podstawowym w zakresie rzutów parteru pozwala na stwierdzenie, że zmiana układu funkcjonalnego, o jakiej mowa w zaskarżonej decyzji – to zmiany w sposobie wykorzystywania poszczególnych pomieszczeń parteru nieprowadzące do zmiany zasadniczej funkcji tych pomieszczeń określonej w decyzji podstawowej . Istotną kwestią rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją jest zaakceptowanie zmiany projektu w zakresie konstrukcji dachu. Przedmiotem oceny organu było więc to, czy i w jaki sposób ta projektowana zmiana wpłynie na interesy osób trzecich. Kwestia ta została dostatecznie wyjaśniona. W oparciu o dokonane przez geodetę pomiary rzeczywiście istniejącego po realizacji znacznej części inwestycji stanu, projektant wykonał porównawczą analizę wpływu inwestycji na dopływ światła do pomieszczeń budynku skarżącej i ich nasłonecznienie, a organ z analizy tej wyprowadził prawidłowe wnioski co do zgodności projektu zamiennego z § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W tej sytuacji podnoszony przez skarżącą zarzut braku wyjaśnienia tej kwestii uznać należy za chybiony.
Poza granicami sprawy administracyjnej, w której zapadła zaskarżona decyzja pozostawała weryfikacja legalności decyzji podstawowej z dnia [...] 2001 r. i zatwierdzonego nią projektu budowlanego, a także decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, w oparciu o którą udzielono pozwolenia na budowę. Decyzje te były ostateczne i wiążące, a to z nimi, a nie z zamierzoną zmianą konstrukcji dachu związana jest kwestia drożności ciągów podziemnych i kwestia przesłaniania okna w ścianie szczytowej. W kompetencjach organu rozpatrującego wniosek o zmianę pozwolenia nie mieściła się też kontrola zgodności ze sztuką budowlaną sposobu wykonywania robót budowlanych i ocena ich związku z powstałymi w budynku skarżącej szkodami. Odmienne przekonanie skarżącej, zdające się wynikać z faktu, że rola inwestora przypada Gminie reprezentowanej przez Burmistrza, który w procesie inwestycyjnym pełnił także rolę organu administracji publicznej (był autorem decyzji wzizt), nie znajduje uzasadnienia. Nie znajdowało oparcia w przepisach prawa oczekiwanie skarżącej, że w ramach postępowania, którego przedmiot wyznaczył wniosek inwestora o zmianę pozwolenia na budowę w zakresie nieprowadzącym nawet do zmiany zagospodarowania terenu, ponownemu sprawdzeniu poddany zostanie projekt całej inwestycji, a także warunki i skutki jej realizacji. Te kwestie znajdowały się poza kompetencjami organu.
Z powyższych względów skargę, jako nieuzasadnioną , na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło