II SA/Kr 1746/02
WyrokWSA w Krakowie2006-02-27
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Wojciech Jakimowicz, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przesłuchania świadka, mimo że strona wnioskowała o jego przesłuchanie w celu ustalenia kluczowej okoliczności faktycznej sprawy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, poprzez bezpodstawne nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka. Pominięcie dowodu, który mógł mieć istotny wpływ na ustalenie stanu faktycznego, prowadzi do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazujące przedłożenie inwentaryzacji samowolnie dobudowanych garażu i szopy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym bezpodstawne nieuwzględnienie wniosku o przesłuchanie świadka (męża skarżącej) w celu ustalenia daty budowy obiektów. Organy uznały obiekty za wybudowane w 1994 r. na podstawie zeznań świadków wskazanych przez inwestora.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IISA/Kr 1746/ 02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska / spr. / Sędziowie : AWSA Wojciech Jakimowicz WSA Mariusz Kotulski Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2006 r. sprawy ze skargi S. P. i H. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia inwentaryzacji obiektu I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżących S. P. i H. P. kwotę [...] / [...] / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
II SA/Kr 1746/02
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...].2002r , wydanym na podstawie art.53 , 56 i art.54 ust. l ustawy z dnia 24 października 1974r Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz.229 z 1974r z późn.zm.) w związku z art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106 poz. 1126 z 2000r ) , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał R. P. przedłożenie w terminie do [...] 2002r inwentaryzacji zrealizowanego garażu konstrukcji metalowej wraz z drewnianą szopą - obiektów dobudowanych samowolnie do budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce ewidencyjnej nr A w [...] wraz z opinią o ich stanie technicznym, wskazaniem robót, jakie należy wykonać celem doprowadzenia zrealizowanych obiektów do stanu zgodnego z przepisami obowiązującymi w okresie ich wznoszenia , z uwzględnieniem lokalizacji obiektów w stosunku do granic z sąsiednią działką i najbliższych obiektów na działce inwestora i sąsiedniej.
W uzasadnieniu wskazano , że kontrola przeprowadzona w dniu [...].2001 r. wykazała , że przedmiotowe obiekty zostały dobudowane do istniejącego budynku gospodarczego wybudowanego około 1980r.
Inwestor oświadczył, że zostały one wykonane w roku 1994, co potwierdzili świadkowie wskazani przez inwestora.
Organ stwierdził, że rozprawa administracyjna, wyznaczona dla ustalenia daty budowy przedmiotowych obiektów , została przeprowadzona z udziałem świadków wskazanych przez inwestora i jedynie S. P. (męża H. P.) wskazanego przez H. P., pomimo, że pismem z dnia [...].2002 r. informowano stronę o wskazanie innych osób mogących poświadczyć podany przez H. P. rok 1999 jako budowy obiektów. Wobec powyższego , dano wiarę świadkom wskazanym przez inwestora. Organ wskazał również , że w myśl art. 103 ust.2 aktualnie obowiązującego prawa budowlanego , przepisu art.48 nie stosuje się do obiektów , których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy.
W zażaleniu na to postanowienie H. P. zarzuciła , że nie ma potrzeby inwentaryzowania również jej działki.
Postanowieniem z dnia [...] 2002 r znak [...] wydanym na podstawie art. 138 l pkt l kpa w związku z art. 144 kpa , [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia podano , że organ I instancji uznał , że przedmiotowe obiekty zostały wybudowane samowolnie w 1994r , że ich lokalizacja nie narusza ustaleń MPZP gminy [...] i istnieje możliwość doprowadzenia ich do stanu zgodnego z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy.
Organ odwoławczy stwierdził , że postanowienie organu I instancji wydane zostało poprawnie.
Odnosząc się do zarzutu żalącej się stwierdził, że wskazanie w opinii lokalizacji przedmiotowych obiektów w stosunku do granicy z działką sąsiednią i najbliższych obiektów na działce inwestora i sąsiedniej wynika z konieczności ustalenia faktycznych odległości i dokonania ich oceny w oparciu o przepisy prawa budowlanego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie H. P. podtrzymała zarzuty zażalenia. Dodatkowo podniosła , że opinia nie będzie wiarygodna , gdyż granice działki są sporne.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] powtórzył stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/. Zaskarżone postanowienie narusza prawo procesowe w szczególności przepisy art.6 , 7 , 9 , 75 , 77 i 78 kpa.
W piśmie z dnia [...] 2002r (K I [...]) H. P. wnosiła o przesłuchanie w charakterze świadka jej męża S. P. na okoliczność , że przedmiotowy obiekt budowany był w 1999r. Pismem z dnia [...].2002r H. P. została poinformowana przez organ , że S. P. nie może być świadkiem w tej sprawie. Wniosek dowodowy o przesłuchania świadka S. P. H. P. ponowiła na rozprawie w dniu [...].2002r. Ponownie nie został on uwzględniony.
Przypomnieć należy, że zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego zawartymi w przepisach art.6 , 7 i 9 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania powinny stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ nie wyjaśnił czy S. P. ma interes prawny w niniejszej sprawie i czy w związku z tym przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu w rozumieniu art.28 kpa. Stanowisko organu , że S. P. nie może być świadkiem w postępowaniu nie zostało w ogóle uzasadnione.
Zgodnie z przepisem art.75 § l kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
W myśl przepisu art.77 § l kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Z kolei art.78 § l stanowi , że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
Przedmiotem rozprawy administracyjnej w niniejszej sprawie , była - kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy - okoliczność: ustalenie daty budowy przedmiotowego obiektu Bezpodstawne nieuwzględnienie żądania strony przeprowadzenia dowodu stanowi naruszenie prawa procesowego strony, zwłaszcza zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
Organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć żadnego dowodu.
Pominięcie jakiegokolwiek dowodu, może nasuwać wątpliwości co do zgodności z rzeczywistością ustalonego stanu faktycznego oraz może wzbudzić wątpliwości co do trafności oceny innych dowodów.
Skoro tak decyzja organu I , jak i II instancji nie była doręczona S. P., to wydaje się , że organ nie uznał go jako strony postępowania.
Wobec treści art.82 kpa , uznać należy , że bezpodstawnie pominięto dowód z przesłuchania S. P. w charakterze świadka.
Jako dowolne zatem należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § l kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał , co prawda , że rozprawa administracyjna została przeprowadzona z udziałem S. P., ale nie wyjaśnił w jakiej roli osoba ta brała udział w przeprowadzanych czynnościach.
W każdym razie nie została przesłuchana.
W uzasadnieniu decyzji nie odniesiono się również do oświadczeń składanych w toku postępowania przez S. P. i H. P.
Stwierdzić zatem należy , że zaskarżona decyzja narusza również art. 107 kpa. W myśl tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Oceny wiarygodności przeprowadzonych dowodów uzasadnienie przedmiotowej decyzji nie zawiera.
Stosownie do treści art. 145 § l pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego też , na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art.135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku .
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.
Powołane przepisy
art.53art.54art. 103 ust.2 ustawyart. 103 ust.2art.48art. 138art. 144 kpart.97art.3 ustawyart.134 ustawyart.6art.28 kp
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło