II SA/Kr 1748/02
WyrokWSA w Krakowie2004-11-15
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Krystyna Kutzner, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (Wojewoda) naruszył prawo, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą prawa do zasiłku dla bezrobotnych, nie rozpatrując jednocześnie wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, który został zgłoszony dopiero w odwołaniu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie naruszył prawa, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, zgłoszony po raz pierwszy w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, nie mógł być rozpatrzony przez organ odwoławczy ze względu na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz właściwość organów. Organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie dotyczące decyzji o odmowie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, która była zgodna z prawem, ponieważ skarżący nie udokumentował wymaganego okresu 365 dni uprawniających do zasiłku w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację.Stan faktyczny
Skarżący Z. K. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna z dniem [...] 2002 r. i odmówiono mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ udokumentował jedynie 154 dni okresów uprawniających do zasiłku w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację, zamiast wymaganych 365 dni. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący zgłosił wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, twierdząc, że spełnił warunki do jego uzyskania. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie rozpatrując wniosku o zasiłek przedemerytalny. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2004 r sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody z dnia 21 maja 2002 r Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych skargę oddala
II SA/Kr 1748/02
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 21 maja 2002 r Wojewoda utrzymał w mocy orzeczenie Starosty z dnia [...] .2002 r w sprawie uznania Z. K. za osobę bezrobotną z dniem [...] 2002 r i odmowy prawa do zasiłku. W uzasadnieniu decyzji powołując się na ustalony stan faktyczny oraz przepis art. 2 ust. 1 pkt. 2 i art. 23 ust.1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r (Dz. U. z 2001 r Nr 6 poz. 56 z późn. zm.), stwierdzono, iż suma okresów uprawniających do zasiłku przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację jest krótsza niż 365 dni. Odnosząc się do treści odwołania Z. K. Wojewoda wskazał, iż organ pierwszej instancji kwestii zasiłku przedemerytalnego nie rozpoznawał, gdyż rejestracja nastąpiła po dniu [...].2001 r.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. K. zarzucił naruszenie przez organ art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Zdaniem skarżącego organ II instancji nie orzekł co do przedmiotu sprawy, którym nie jest prawo do zasiłku dla bezrobotnych, lecz prawo do zasiłku przedemerytalnego, dochodzonego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie Wojewoda wskazał, iż przedmiotem orzeczenia organu pierwszej instancji była kwestia przyznania Z. K. statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z dniem 1 stycznia 2002 r skreślony został bowiem przepis art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w/w, co oznacza, że osobą, które uzyskały status bezrobotnego z tą lub późniejszą datą świadczenia te nie mogą być przyznawane. Skoro skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...].2002 r dokumentując 154 dni okresu uprawniającego do zasiłku przypadających w 18 miesiącach poprzedzających dzień rejestracji, to orzeczenie o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej i odmowa prawa do zasiłku jest zasadne.
Wynikający z akt sprawy ustalony przez organ stan faktyczny sprawy jest bezsporny i przedstawia się następująco:
Z.K. w okresie od [...].1997 r do [...].2001 r pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Decyzją z dnia [...].2001 r Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącemu prawa do renty, a od decyzji tej Z K wniósł odwołanie do Sądu Okręgowego. Wyrokiem z dnia 14.09.2001 r (sygn. akt VI U 2994/01 Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odwołanie oddalił.
Przedkładając świadectwo pracy z dnia [...].1997 r, z którego wynika, iż Z. K. był zatrudniony w Przedsiębiorstwie P. w okresie od [...].1972 do [...].1997 r i wykonywał pracę w szczególnych warunkach, a następnie na mocy decyzji P (z dnia [...].1997 r) i decyzji Z.(z dnia [...].2000 r) pobierał w okresie od [...].1997 r do [...].2001 r rentę z tytułu niezdolności do pracy, Z K w dniu [...].2002 r zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy i z tą datą uzyskał status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku.
Odwołując się od decyzji Starosty z dnia [...].2002 r wyjaśnił, iż nie jest i nie był zainteresowany zasiłkiem "okresowym" przyznawanym na 6 miesięcy lecz zasiłkiem przedemerytalnym określonym art. 37 j ust. l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w jej brzmieniu obowiązującym w czasie gdy nabył prawo do tego zasiłku tj. [...] 2001 r. Mianowicie mając udokumentowany staż pracy wynoszący ponad 30 lat w tym ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych nabył prawo do zasiłku przedemerytalnego po dniu, w którym utracił prawo do renty.
W wyniku tego odwołania zapadła opisana na wstępie decyzja Wojewody będąca przedmiotem rozpatrywanej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji o odmowie prawa do zasiłku dla bezrobotnych i nie rozpoznania zgłoszonego w odwołaniu wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego polega na przeoczeniu przez skarżącego, iż w myśl art. 15 kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Zatem wniosek taki powinien być skierowany do organu pierwszej instancji i najprzód przez ten organ rozpatrzony. Z akt administracyjnych wynika, iż taki wniosek złożony został dopiero w odwołaniu od decyzji Starosty odmawiającej zasiłku dla bezrobotnych. Rozpatrzenie tego wniosku przez Wojewodę naruszałoby zasadę dwuinstancyjności, a w rezultacie zasady dotyczącej właściwości organu określonej art. 19 kpa. Konsekwencją naruszenia przepisów dotyczących właściwości stosownie do treści art. 156 § 1pkt 1 kpa jest nieważność wydanej decyzji. Organ drugiej instancji nie mógł zatem przy okazji rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty badać kwestii uprawnień skarżącego do zasiłku przedemerytalnego.
Zakres postępowania odwoławczego wyznaczany jest materią objętą postępowaniem i decyzją organu pierwszej instancji. W rozpatrywanym przypadku jest to kwestia przyznania Z K statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, regulowana przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 i 23 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (op. cit.).
Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym rzędzie pracy jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie wykazał 365 dni okresów uprawniających do zasiłku, wymienionych w tym przepisie ust. 1 pkt 2 i ust. 2.
Z ustaleń obydwu organów wynika, że Z. K. w dniu zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy udokumentował 154 dni okresu uprawniającego do zasiłku przypadającego od [...]. 2001 r do [...].2002 r. Tym samym zgodnie z powołanym przepisem art. 23 ust.1 pkt 2 prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie przysługuje.
Decyzja o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych jest zgodna z prawem.
Zgodna z obowiązującym prawem jest także zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Zawarty w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego nie był przedmiotem rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji i organ ten nie orzekł o zasiłku przedemerytalnym. Zasadnie więc organ odwoławczy rozpoznał odwołanie i sprawę w przedmiocie legalności decyzji organu pierwszej instancji. Uzasadnione jest też stanowisko, że Z. K. nie przysługuje prawo do zasiłku dla bezrobotnych, gdyż nie udokumentował wymaganych 365 dni okresów uprawniających, przypadających w 18 miesiącach poprzedzających datę rejestracji.
Wobec tego, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne Wojewoda nie mógł orzekać o zasiłku przedemerytalnym, który nie był przedmiotem rozpatrywania w postępowaniu przed organem pierwszej instancji.
Stąd także wywody skarżącego zawarte w skardze, że wobec spełnienia warunków do uzyskania zasiłku przedemerytalnego przed dniem [...] 2001 r organ odwoławczy winien orzec o przyznaniu mu prawa do zasiłku przedemerytalnego, nie mogły być uznane za trafne.
Z tego względu skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, której zastosowanie do rozpatrzenia niniejszej skargi wynika z treści art. 97 § 1 ustawy z tej samej daty. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270 i 1271).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło