II SA/Kr 1754/03

WyrokWSA w Krakowie2004-05-31

Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Zimmermann, NSA Anna Szkodzińska, AWSA Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca zarzut wniesiony do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego musi zawierać obszerne i wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, uwzględniające indywidualną sytuację strony wnoszącej zarzut?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy odrzucająca zarzut wniesiony do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego musi zawierać obszerne i wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie to powinno uwzględniać okoliczności podniesione w zarzucie, zbadać indywidualną sytuację wnoszącego zarzut, wyjaśnić od strony faktycznej i prawnej powody przyjętego rozwiązania planistycznego, posługując się rzeczowymi argumentami, oraz wykazać, że nie zostały przekroczone granice władztwa planistycznego gminy. Sąd administracyjny kontroluje zgodność uchwały z prawem, w tym prawidłowość jej uzasadnienia.
Stan faktyczny
Strona skarżąca T.O. wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w O. z dnia 25 czerwca 2003 r. Nr XIII/130/2003, która ponownie odrzuciła zarzut wniesiony przez jej rodziców (J. i P. O.) do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzut dotyczył planowanego poprowadzenia drogi przez działkę nr [...]. Skarżący podniósł, że uchwała nadmiernie ogranicza prawo własności i że stan faktyczny nie został należycie wyjaśniony. Gmina O. wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że stan faktyczny został dokładnie wyjaśniony, a pertraktacje doprowadziły do rozwiązania kompromisowego.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann ( spr.) Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska AWSA Mariusz Kotulski Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2004r. sprawy ze skargi T. O. na uchwałę Rady Miejskiej w O. z dnia [...] 2003r., Nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia zarzutu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zachodniej części dzielnicy północnej i zachodniej części dzielnicy przemysłowej O. - skargę oddala - Na podstawie uchwały Rady Miejskiej w Olkuszu z dnia 28 września 2000 r. Nr XXXIII/328/2000 przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zachodniej części dzielnicy północnej i zachodniej dzielnicy przemysłowej Olkusza. Projekt tego planu został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 2 lipca 2001 r. do 30 lipca 2001 r. W dniu [....] sierpnia 2001 r. pismo w sprawie tego projektu skierowali J.O. i P.O. , zam. W O. , przy ul. [....] . Napisali oni, że nie wyrażają zgody na prowadzenie drogi KD1/2 po działce nr [....] i zajęcie pod tę drogę 2 m pasa działki. Powyższe pismo zostało zakwalifikowane jako protest i Rada Miejska w Olkuszu uchwałą z dnia 8 listopada 2001 r. Nr L/547/2001 protest ten odrzuciła. Jednakże na skutek interwencji organu nadzoru zmieniono kwalifikację pisma pp. O. i uznano je za zarzut. Wydano więc uchwałę z dnia 13 czerwca 2002 r. Nr LX/695/02, mocą której uchylono w/w uchwałę o odrzuceniu protestu, a uchwałą z dnia 9 października 2002 r. Nr LXVI/789/2002 odrzuciła zarzut J. i P. pp O. Po zaskarżeniu tej uchwały przez nowych właścicieli: R.H. i D.H. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 maja 2003 r. (II SA/Kr 3058/02) stwierdził jej nieważność ze względu na nieprawidłowość uzasadnienia. Sąd uznał, że dopuszczalna jest skarga następców prawnych podmiotów składających zarzut, tj. nowych właścicieli nieruchomości, której zarzut dotyczył. W dniu 25 czerwca 2003 r. Rada Miejska w Olkuszu podjęła kolejną uchwałę Nr XIII/130/2003, mocą której ponownie odrzuciła zarzut wniesiony przez J. i P. pp. O. Tym razem uchwała ta zawiera bardzo obszerne uzasadnienie, które składa się z następujących elementów. 1. Zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego działka nr [....] znajduje się w terenie opisanym jako ulice ruchu wewnętrznego IV kat. - szerokość w liniach rozgraniczających 12 - 15 m, szerokość jezdni 6 m. Wschodnia część, obejmująca 1/5 powierzchni działki znajduje się w terenie mieszkalnictwa jednorodzinnego. 2. W zakwestionowanym projekcie planu większa część w/w działki znajduje się w terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a fragment w terenie zabudowy mieszkaniowej z usługami. W poprzek planowana była droga dojazdowa w odległości ok. 45 m od wschodniej granicy działki, o liniach rozgraniczających 10 m. Oddziela ona w/w dwie kategorie terenów. Inna droga jest planowana wzdłuż południowej granicy działki, zajmując pas dwumetrowy. 3. W efekcie wniesionych protestów i zarzutów zrezygnowano z planowanego odcinka drogi w poprzek działki oraz zmieniono klasę drogi poprowadzonej wzdłuż granicy południowej działki, zmniejszając jej linie rozgraniczające do 8 m i do 5 m. Pozostał więc na cele komunikacyjne 2-metrowy pas działki nr [....] . 4. Stwierdzono, że powyższe rozwiązanie zostało wypracowane podczas wielu spotkań z właścicielami gruntów i jest rezultatem kompromisu. 5. Wzięto pod uwagę wersję nie naruszającą działki pp O. (H....), ale wersja ta narusza interesy innych osób w sposób bardziej dotkliwy od tej, którą zaprezentowano w projekcie. Kwestie te wytłumaczono podając rezultaty wizji dokonanej w terenie i podając dokładne parametry różnych rozwiązań. 6. Zaznaczono, że na skutek rozpatrzenia zarzutu pp. O. wprowadzono do projektu planu nowe zapisy pozwalające na usytuowanie ściany budynku w odległości 2 m od linii rozgraniczającej pas drogowy, przez co działka nie traci walorów budowlanych. 7. Powołano przepisy ustawy o drogach publicznych i ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, tłumacząc ich zastosowanie w sprawie. 8. Dalszą argumentację oparto na analizie szerszych założeń komunikacyjnych miasta O. 9. Powołano przepisy ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, analizując pojęcie władztwa planistycznego gminy i wywodząc, że granice tego władztwa nie zostały w uchwale przekroczone. Uchwała została doręczona w dniu 4 lipca 2003 r. D. i R. pp. H. W dniu [....] lipca 2003 r. T.O. - syn J. i P. pp.O. skierował na powyższą uchwałę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący powołał się na akt notarialny z dnia [....] lipca 2003 r., na podstawie którego stał się właścicielem działki nr [....] . Skarżący podniósł, że zaskarżona uchwała nadmiernie ogranicza prawo własności działki, a zawarte w niej propozycje zabudowy nie mają dla skarżącego większego znaczenia. Skarżący uważa, że organy Gminy nie wyjaśniły kwestii alternatywnego przeprowadzenia drogi od strony południowej i nie wskazały, na czym ma polegać bardziej dotkliwe naruszenie interesów prawnych innych właścicieli. Stan faktyczny nie został zatem należycie wyjaśniony. W odpowiedzi na skargę Gmina O. wniosła o jej oddalenie stwierdzając, że nie jest zasadny zarzut nie wyjaśnienia stanu faktycznego. Przeciwnie -zrobiono to dokładnie. Przypomniano, że przeprowadzane były pertraktacje z właścicielami, które doprowadziły do rozwiązania kompromisowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Analizując uchwałę o odrzuceniu zarzutu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy najpierw zwrócić uwagę na pewne cechy charakterystyczne tego rodzaju uchwał i na specyfikę ich kontroli przez sąd administracyjny, opierając się o obowiązującą w dacie wydania zaskarżonej uchwały ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), gdyż te przepisy są miarodajne dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Według cyt. ustawy proces planistyczny składał się z kilku etapów i na każdym z nich zainteresowanemu służyły odmienne środki obrony przed tymi regulacjami planu, które godzą w jego uprawnienia lub w jego interesy prawne. W szczególności w pierwszym etapie przygotowania planu dochodziło do wyłożenia jego projektu do publicznego wglądu i do zgłaszania wobec tego projektu zarzutów i protestów. Organy gminy miały prawo ich przyjęcia lub odrzucenia, przy czym uchwała rady gminy w sprawie odrzucenia zarzutu powinna była zawierać faktyczne i prawne uzasadnienie. Rada winna w tym uzasadnieniu przedstawić wyniki analizy wniesionego zarzutu i wytłumaczyć przyjęte rozstrzygnięcie przedstawiając sytuację faktyczną wnoszącego zarzut (sytuację jego nieruchomości) a także wyjaśniając przepisy prawne mające zastosowanie w sprawie, sposób ich interpretacji i ich związek z sytuacją adresata uchwały. Uchwała ta stanowiła wyraz stanowiska organów gminy, które wybrały je w ramach przysługującego im władztwa planistycznego i nie wywierała ona skutków prawnych w obrębie samego planu. Uchwała ta podlegała zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego w specjalnym trybie (art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Skarga ta nie mogła jeszcze dotyczyć samych rozwiązań planistycznych (chodziło tu jeszcze o projekt planu, a nie o gotowy plan), ale jej przedmiotem mogło być ewentualne naruszenie prawa dotyczące odpowiedzi udzielonej na wniesiony wcześniej zarzut. Dopiero w drugim etapie dochodziło do sporządzenia planu i uchwała o planie podlegała i podlega osobnej skardze do sądu administracyjnego, wnoszonej w trybie przepisów ustawy o samorządzie gminnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny jest upoważniony do kontroli zgodności z prawem zaskarżonych do niego aktów (art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i dlatego nie może kontrolować poglądów organów planistycznych, wyrażanych w odpowiedziach na zgłoszone zarzuty. Zgodnie z założeniami opisanymi wyżej, Sąd nie może również na tym etapie badać legalności samego planu. Analizując uchwałę o odrzuceniu zarzutów Sąd bada natomiast, czy zawiera ona prawidłowe - faktyczne i prawne uzasadnienie, rozpatrujące sytuację faktyczną i prawną podmiotu wnoszącego zarzut i wskazujące na to, że organy planistyczne nie działały dowolnie. Sąd bada również, czy uzasadnienie to operuje prawdziwymi faktami i czy prawidłowo łączy te fakty z obowiązującymi przepisami prawa, a wreszcie kontroluje sam sposób podjęcia uchwały i zachowanie przepisów określających tryb jej podejmowania. W analizowanej tu sprawie, biorąc pod uwagę powyższe założenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa. W szczególności uchwała ta zawiera tym razem obszerne i wyczerpujące uzasadnienie, z którego wynika, że organy planistyczne wzięły pod uwagę okoliczności podniesione w zarzucie i zbadały indywidualną sytuację wnoszących zarzut. Wytłumaczono od strony faktycznej i prawnej powody takiego a nie innego, projektowanego rozwiązania planistycznego, posługując się rzeczowymi argumentami. Wyjaśniono bardzo dokładnie położenie działki wnoszących zarzut, parametry projektowanej drogi i przyczyny, z powodu których konieczne jest jej poprowadzenie właśnie przez część działki pp O. Wyjaśniono, że projekt został częściowo zmieniony pod wpływem ich zarzutu, ale zarzut nie mógł być uwzględniony w całości ze względu na kolizje interesów różnych podmiotów. Wbrew twierdzeniom skargi, w uchwale znalazły się wywody, dotyczące rozwiązań alternatywnych i stan sprawy został należycie wyjaśniony. Uzasadnienie prawne zaskarżonej uchwały jest również prawidłowe. Powołano tu stosowane przepisy prawne i wytłumaczono ich zastosowanie w sprawie dowodząc, że nie zostały przekroczone granice władztwa planistycznego gminy. W opisanej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa i z tego powodu orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271). Od niniejszego wyroku służy skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty jego doręczenia. Skargę powinien sporządzić adwokat lub radca prawny.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło