II SA/Kr 1755/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Aldona Gąsecka –Duda WSA Mirosław Bator (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2010r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 września 2009r., nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania czynności skargę oddala Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki orzekł, że nie nakłada się na I.D. i P.D. , właścicieli działki nr 1 obr [...] , w K. obowiązku wykonania określonych czynności bądź robót budowlanych w celu doprowadzenia wybudowanego balkonu komunikacyjnego, zlokalizowanego na dz. nr 1 obr. [...] , od strony podwórza budynku mieszkalnego, przy ul. [...] w K. do stanu zgodnego z przepisami, a także orzekł, że balkon ten, został doprowadzony do stanu zgodnego z przepisami. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r. nr 38 poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2, art. 80 ust. 2 pkt. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie wybudowania balkonu komunikacyjnego na działce nr 1 wszczęte zostało na wniosek A. .Z. . Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ ustalił, że przedmiotowy balkon został wybudowany w okresie 1982 r. -1986 r., bez decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestorem, był poprzedni właściciel działki. Postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. organ zażądał od I. i P.D. przedłożenia orzeczenia technicznego o sposobie wykonania robót budowlanych związanych z w/w balkonem komunikacyjnym i zgodności ich wykonania z przepisami techniczno- budowlanymi w tym przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, oraz obowiązującymi Polskimi Normami i zasadami wiedzy technicznej. W dniu 14 kwietnia 2006 r. żądana dokumentacja została przedłożona organowi. Ponieważ obiekt budowlany został wykonany przed 1995 r., zatem zgodnie z art. 103 ust. 2 obowiązującej obecnie ustawy Prawo budowlane do przedmiotowego obiektu mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane obowiązującej w dacie realizacji obiektu tj. ustawy z dnia 24 października 1974 r. Wskazując na regulację art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane organ zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 48 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, ponieważ realizacja przedmiotowego obiektu została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Do takich spraw stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponadto organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą również okoliczności określone w art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, gdyż balkon komunikacyjny został wybudowany w czasie obowiązywania Planu Zagospodarowania Przestrzennego [...] Zespołu Miejskiego zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Narodowej Miasta K. z dnia 23.06.1977 r., który obowiązywał od 20.08.1977 r. do 15.06.1988 r. W przedmiotowej sprawie mają zatem zastosowanie przepisy art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał organ ustalił, że przedmiotowy balkon został doprowadzony do stanu zgodnego z przepisami, co wyczerpuje dyspozycję art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Odwołanie od tej decyzji złożył w dniu 5 czerwca 2009 r. A.Z. , podając, że podtrzymuje swoje stawisko wyrażone w treści wcześniej złożonych pism, znajdujących się w aktach przedmiotowej sprawy od 1998 roku. Rozpatrując to odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] września 2009r. znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (Dz. U. 2006 Nr 156, poz. 1118 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki odmówił uzupełnienia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki z dnia [...] czerwca 2007r., w zakresie określonym we wniosku złożonym przez A.Z., . Odwołanie od decyzji zostało zatem złożone w terminie określonym w art. 111 § 2 k.p.a. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 48 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, co wynika z treści art. 103 Prawa budowlanego. Z przedłożonego do akt sprawy wypisu i wyrysu z planów ogólnych Miasta K. obowiązujących w dacie 1966 - 1980 oraz informacji uzyskanej przez organ I instancji z Wydziału Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta K. ustalono, że balkon komunikacyjny został wybudowany w czasie obowiązywania Planu Zagospodarowania Przestrzennego [...] Zespołu Miejskiego zatwierdzonego Uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta K. z dnia 23.06.1977 r., który obowiązywał od dnia 20.08.1977 r. do 15.06.1988 r. Według w/w planu przedmiotowa działka znajdowała się na terenach mieszkalnictwa o wysokiej intensywności zabudowy [...] Natomiast podczas obowiązywania Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K. Planu Perspektywicznego, zatwierdzonego Uchwałą nr [...] Rady Narodowej K. z dnia 31.03.1967 r., w/w działka znajdowała się na terenach miasta zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej [...] . Przedłożona inwentaryzacja architektoniczno-budowlana przedmiotowego balkonu komunikacyjnego określa ponadto, że balkon ten łącznie ze schodami jest wykonany zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dn. 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W związku z powyższym nie ma w niniejszej sprawie zastosowania art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki została wydana prawidłowo bowiem wykonany balkon został doprowadzony do stanu zgodnego z przepisami, co wyczerpuje dyspozycję art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył A.Z. podnosząc, że w dniu 8 maja 1998 r. złożył w Urzędzie Miasta K. wniosek dotyczący zbadania przez organ samowoli budowlanej i sytuacji prawnej obiektów budowlanych na działce budowlanej nr 1 . Żądanie wszczęcia postępowania związane był z faktem, że nowy inwestor zamierzał wykonać wówczas kolejne prace budowlane bez wyjaśnienia sytuacji prawnej istniejących obiektów. Skarżący zarzucił, że organ nie dokonał oceny prawnej wykonanych obiektów, a w toku dalszego postępowania odmówił uzupełnienia m.in. decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. Zdaniem skarżącego prowadzone postępowanie dotyczy zgłoszonej samowoli budowlanej na działce 1 , a zatem rzeczą organu nie jest badania jakości robót budowlanych ani stanu technicznego przedmiotowych obiektów, tworząc stan swoistej legalizacji. Organ powinien ustalić czy i w jakim zakresie dopuszczono się robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, odnośnie przedmiotowych obiektów a nie prowadzić postępowanie inwentaryzacyjne, zmierzające do usankcjonowania istniejącego stanu, który powstał bezprawnie. Skarżący zarzucił także zaniechanie przeprowadzenia przez organ odwoławczy postępowania dowodowego, na które powoływał się we wnioskach znajdujących się w aktach sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mające wpływ na wynik postępowania. Przepis art. 151 mówi z kolei, iż w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji o nie nałożeniu na I.D. i P.D. , obowiązku wykonania określonych czynności bądź robót budowlanych w celu doprowadzenia wybudowanego balkonu komunikacyjnego, zlokalizowanego na dz. nr 1 obr. [...], a wykonanego bez pozwolenia na budowę, do stanu zgodnego z przepisami. Zdaniem sądu decyzja ta jest prawidłowa. Zgodnie z dyspozycją art. 103 ust 2 ustawy 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.06.156.1118) przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis ten przesądza, iż uregulowania zawarte w ustawie z 7 lipca 1994 r. dotyczące samowoli budowlanej (przepis art. 48 dotyczy postępowania w stosunku do obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę) w sprawach obecnie rozpoznawanych ale w relacji do obiektów których budowa została zakończona przed wejściem w życie ustawy tj. przed 1 stycznia 1995 r. – nie znajdują zastosowania. Sprawy te podlegają ocenie prawnej według uregulowań zawartych w ustawie z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z dnia 30 października 1974 r.). ponieważ jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organów administracji – przedmiotowy balkon komunikacyjny został wybudowany przed 1 stycznia 1995 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, rozważyć należało, czy nie znajduje tu zastosowanie art. 37 ustawy z 24 października 1974 r. Przepis ten stanowi, iż obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przesłanką nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę (obejmuje to wybudowanie obiektu niezgodnie z przepisami obowiązującymi) w oparciu o ten przepis jest stwierdzenie przez właściwy organ administracji (obecnie Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego), iż obiekt ten znajduje się na terenie, który nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Podkreślić tu też należy, iż na wykonanie tzw. balkonu komunikacyjnego przepisy tejże ustawy wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 28 ust 1 roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Natomiast przepis art. 2 ust 2 stanowił iż przez "budowę" rozumie się wykonywanie obiektu budowlanego, a także jego przebudowę i rozbudowę. Ustawa nie zawierała definicji przebudowy, ale niewątpliwie budowa tarasu (balkonu) komunikacyjnego pod tym pojęciem się mieści. Racje mają organy administracji, wskazując, iż sytuacja jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, dyspozycji zawartej w przepisie art. 37 ustawy z 24 października 1974 r. nie wyczerpuje. Przedmiotowy, przebudowany obiekt znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę – wg. obowiązującego wówczas Planu Zagospodarowania Przestrzennego [...] Zespołu Miejskiego zatwierdzonego Uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta K. z dnia 23.06.1977 r. działka na której dopuszczono się samowoli budowlanej znajdowała się na terenach mieszkalnictwa o wysokiej intensywności zabudowy. Zgodnie natomiast z ustaleniami organów dokonanych w oparciu o inwentaryzację architektoniczno-budowlaną oraz ocenę techniczną sposobu wykonania tych robót, - balkon ten został wykonany zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i jest bezpieczny dla ludziom i mienia. Skoro zatem zastosowania nie znajdował przepis art. 37, rozważyć należało czy nie należy nałożyć na właścicieli budynku obowiązku o którym mowa w art. 40. Przepis ten stanowił, iż w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Ponownie powołując się na inwentaryzację architektoniczno-budowlaną oraz ocenę techniczną sposobu wykonania tych robót organ prawidłowo ustalił, iż (przynajmniej na chwilę sporządzania inwentaryzacji) balkon komunikacyjny został wybudowany zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi. Nie zachodziła zatem konieczność nałożenia na obecnych właścicieli budynku, obowiązku wykonania w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Z tych też względów zarzuty zgłoszone przez skarżącego są bezpodstawne. Organ prawidłowo ustalił fakt dopuszczenia się samowoli budowlanej a badanie jakości wykonanych prac, ich zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi było obowiązkiem organu który wynikał z przepisów obowiązujących w dacie dokonania samowoli budowlanej, które ma mocy powołanego wyżej przepisu art. 103 ust 2 ustawy 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, mają zastosowanie do rozstrzygnięcia sprawy. Wskazać też należy, iż postępowanie z przedmiocie samowoli budowlanej jest postępowaniem toczonym przez organ z urzędu a nie na wniosek. Pismo skarżącego traktowane przez niego jako wniosek (powoływane w skardze i na rozprawie w dniu 18 maja 2010 r.) nie jest w istocie wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego, ale powiadomieniem organu o samowoli budowlanej, które to powiadomienie obliguje organ do podjęcia postępowania wyjaśniającego, ale w żaden sposób nie zakreśla ram tego postępowania. Organ uprawniony jest (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie) toczyć równocześnie kilka postępowań, jeżeli uzna to za racjonalne, w sytuacji kiedy na tym samym objecie dopuszczono się więcej niż jednej samowoli budowlanej. Zarzut, iż do wyjaśnienia sprawy nie wystarcza jedna ekspertyza jest bezpodstawny. Ekspertyza wykonana w sprawie - inwentaryzacja architektoniczno-budowlana oraz ocena techniczna sposobu wykonania tych robót sporządzona – sporządzona przez osobę o wymaganych kwalifikacjach, w sytuacji kiedy strony nie składają innych ekspertyz z których wynikały by inne wnioski a nawet nie składają do niej żadnych merytorycznych uwag i jeżeli w ocenie organów jest ona logiczna i sporządzona w sposób prawidłowy, stanowi materiał dowodowy wystarczający do dokonania ustaleń. Kwestia zacienienia otworu okiennego do piwnicy jest też bez znaczenia, gdyż zacienienie to nie dotyczy pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.