II SA/Kr 177/01
WyrokWSA w Krakowie2004-12-20
Skład orzekający: Stanisław Biernat, Izabela Dobosz, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich osobę, która w okresie zaliczonym do działalności kombatanckiej pełniła służbę wojskową, a z akt sprawy nie wynika, że brała udział w walkach z oddziałami wymienionymi w ustawie o kombatantach?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 kpa, nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego sprawy. Nie zebrano i nie rozpatrzono w sposób wystarczający materiału dowodowego, w tym nie wyjaśniono przebiegu służby wojskowej skarżącego w jednostce prowadzącej walki z reakcyjnym podziemiem, co mogło mieć istotne znaczenie dla możliwości zachowania uprawnień kombatanckich. Okoliczności podnoszone przez skarżącego dotyczące pomocy partyzantom i Żydom, a także wydalenia ze szkoły podoficerskiej, nie mogły wpłynąć na wynik sprawy bez odpowiedniego wykazania lub udokumentowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu F.S. uprawnień kombatanckich przyznanych mu z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej. Organ stwierdził, że skarżący w okresie tym pełnił służbę wojskową, a z akt nie wynikało, by brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w ustawie. Skarżący podnosił, że służył w jednostce walczącej z podziemiem, pomagał partyzantom i Żydom, a także został wydalony ze szkoły podoficerskiej. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy swoją decyzję. Skarżący wniósł skargę do sądu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Stanisław Biernat Sędziowie : NSA Izabela Dobosz ( spr. ) AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi F.S. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] grudnia 2000r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2000r. II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie na rzecz skarżącego F.S. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z [...] 05.2000r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) pozbawiono F.S. uprawnień kombatanckich przyznanych mu przez ZW ZBOWiD w K. decyzją z dnia [...] 03.1989r. z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej [...].06.1948 - [...].08.1948r. (łącznie 2 miesiące, leg. [...]). Organ stwierdził, że F.S. w okresie zaliczonym przez b. ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w WP, a z akt sprawy nie wynika, że podczas tej służby brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach (...). Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych przyjął zatem, że F.S. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 "w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i w myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy pozbawił go tych uprawnień.
Organ powołał się na stanowisko wyrażone w orzecznictwie Sądu Najwyższego, iż nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 cytowanej ustawy.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy F.S. podnosi, że służył w [...] Pułku [...], został wydalony ze szkoły podoficerskiej, gdyż miał bliską rodzinę w K. Dodaje, że w trakcie okupacji przeprowadzał partyzantów po rozbiciu oddziału po bitwie pod G., a także udzielał pomocy i schronienia Żydom.
Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].12.2000r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. j. Dz. U. z 1997r., Nr 142, póz. 950 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymano w mocy decyzję własną z 30.05.2000r.
Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i dodał, że o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu ukrywania Żydów należy złożyć do Urzędu udokumentowany wniosek.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego F.S. wnosi o uchylenie decyzji. Podaje, że w czasie okupacji hitlerowcy wymordowali wiele osób z jego wsi, w tym czterech członków jego rodziny. Po wojnie służył w [...] Pułku [...], był wydalony ze szkoły podoficerskiej, gdyż miał rodzinę za granicą. W czasie wojny pomagał partyzantom B. Ch oraz opiekował się Żydem ukrywającym się w zaroślach na nieruchomości należącej do rodziny skarżącego. Przebywał on często w domu rodziców skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p. o. p. p. s. a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone (co ma miejsce w niniejszym wypadku) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy (art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m. in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wystarczający i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.
W niniejszej sprawie Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w ogóle nie wyjaśnił przebiegu służby wojskowej skarżącego. Z akt b. ZBOWiDu wynika, że pełnił on służbę wojskową od [...].06.1948r. do [...]. 10.1950r. (zaświadczenie WKU S. z [...].12.1978r. k. 4 akt administracyjnych) w tym w jednostce wojskowej, która prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem od [...].06.1948r. do [...].08.1948r. i od [...].01.1949r. do [...].04.1949r. Wiadomo sądowi z urzędu, w oparciu o często powoływane w tego rodzaju sprawach zaświadczenie CAW z [...].08.1995r., że [...] Pułk [...] w lutym 1949r. (a zatem w okresie, gdy służył w nim F.S.) walczył m. in z UPA. Okoliczność ta ma istotne znaczenie, z uwagi na możliwość zachowania przez skarżącego uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. j. Dz. U z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.). Dlatego w toku dalszego postępowania organ powinien zwrócić się do CAW o udzielenie szczegółowych informacji co do przebiegu służby wojskowej skarżącego, a nadto dokonać gruntowej analizy jego akt personalnych.
Okoliczności podnoszone w skardze co do pomocy partyzantom i pewnemu Żydowi nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy, skarżący bowiem ani nie wykazał, że był partyzantem, ani też, że on czy też jego rodzice udzielali schronienia wspomnianemu Żydowi, co mogłoby mieć znaczenie z uwagi na treść art. 2 pkt 3" ustawy o kombatantach (...). Również fakt wydalenia ze szkoły podoficerskiej nie jest represją w rozumieniu art. 4 tejże ustawy.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z 30.08.2002r. p. o. p. p. s. a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368) w zw. z art. 97 § 2 cytowanej wyżej przepisów wprowadzających.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło