II SA/Kr 1771/09

PostanowienieWSA w Krakowie2010-01-08

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, ma prawo do przyznania pomocy prawnej w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na osobie składającej wniosek. Sąd ocenia sytuację materialną wnioskodawcy, biorąc pod uwagę jego dochody, majątek oraz wydatki.
Stan faktyczny
Skarżąca M.K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą warunków zabudowy. Skarżąca przedstawiła oświadczenie o swojej trudnej sytuacji materialnej, wskazując na niską emeryturę jako jedyne źródło dochodu oraz posiadanie zadłużenia i nieruchomości w złym stanie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić M.K. od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 października 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a I) zwolnić M.K. od kosztów sądowych; II) ustanowić dla M.K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie warunków zabudowy skarżąca M.K. złożyła, na urzędowym formularzu "PPF", wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W skład jej majątku wchodzi dom o powierzchni 38 m² oraz chlew o powierzchni 10 m², obydwa budynki w złym stanie. Jedynym źródłem dochodu skarżącej jest emerytura w wysokości [...] zł. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W roku 2007 zmarła niespełna 18-letnia córka skarżącej, na której leczenie skarżąca zmuszona była zaciągać długi. Aby je spłacić skarżąca sprzedała dom w P. i przeniosła się do mieszkania na wsi w starym 3-izbowym domu bez wody i ogrzewania. Nie stać jej na opłacenie kosztów zainicjowanego postępowania sądowego, gdyż utrzymuje się jedynie z niewielkiej emerytury. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca jest osobą starszą (liczy 63 lata) i samotną (mąż skarżącej zmarł w 1999 roku, a córka w 2007 roku). Jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł (z załączonego zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] lipca 2009 roku wynika, że za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2008 roku M.K. wykazała dochód w kwocie [...] zł). Uzyskiwane w miesiącu środki finansowe wystarczają zatem jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca nie posiada przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie na jej rzecz kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu. Ze względu na fakt, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wystąpiła o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata wybór pozostawiając uznaniu orzekającego postanowiono przyznać skarżącej adwokata. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło