II SA/Kr 1774/03

WyrokWSA w Krakowie2006-10-24

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Grażyna Firek, Aldona Gąsecka-Duda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 KPA z powodu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 KPA, ponieważ organ pierwszej instancji rażąco naruszył zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, wydając decyzję merytoryczną przed upływem terminu zakreślonego stronom na zapoznanie się z materiałem dowodowym i zgłoszenie uwag. Naruszenie to było na tyle istotne, że uniemożliwiało merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne dotyczące ogrodzenia działki, uznając je za bezprzedmiotowe po przedstawieniu przez inwestora pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, stwierdzając naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu przez organ pierwszej instancji, który wydał decyzję przed upływem terminu do wypowiedzenia się strony. Skarżący W. P. wniósł skargę do WSA, zarzucając brak ostatecznych decyzji i problemy z prowadzeniem prac budowlanych, a także kwestionując działania I. M. oraz legalność wybudowanego przez nią garażu i ogrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Grażyna Firek ( spr.) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2006 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala II SA/Kr 1774/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] maja 2002 r. znak: [...] na podstawie art. 80 ust. 2 pkt. l, art. 81 ust.l pkt. 2 i art. 83 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.z 2000 r. - Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz art. 104 i 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2000 r. - Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu sprawy: ogrodzenia działki nr ewid. [...] w obr. [...] położonej w Z. przy ul. K., wykonanego przez W. P. w 1979r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. umorzył postępowanie administracyjne. W jej uzasadnieniu organ stwierdził, że prowadzenie postępowania w nin. sprawie okazało się bezprzedmiotowe, skoro inwestor, właściciel posesji W. P. w czasie oględzin działki nr ew. [...] w obr. [...] w Z. okazał do wglądu decyzję znak: [...] z dnia [...].06.1979r. - pozwolenie na budowę ogrodzenia, z załącznikiem do tej decyzji t.j.: "Projektem ogrodzenia domu jednorodzinnego W. P., Z. ul. S. [...]" ( obecnie ul. K.), w którym przedstawiono plan sytuacyjny w skali 1:1000, orientacyjny w skali 1:500 z naniesionymi wymiarami poziomymi ogrodzenia, a w opisie podano wysokość ogrodzenia i rodzaj materiałów z których winno być wykonane. Organ stwierdził, że wprawdzie inwestor nie posiada dokumentu potwierdzającego wytyczenie ogrodzenia przez uprawnionego geodetę - jednakże sprawa granic działki nr ew. [...] w obr. [...] w Z. nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, a zgodnie z wyrokiem NSA IV SA 90/97: "wykorzystanie do celów budowlanych cudzej nieruchomości może rodzić tylko roszczenia właściciela do inwestora o charakterze cywilno-prawnym, które mogą być dochodzone w postępowaniu przed sądami powszechnymi, nie może natomiast negatywnie przesądzać o dopuszczeniu budynku do użytkowania". W odwołaniu od powyższej decyzji I. M. wniosła o jej unieważnienie jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Na uzasadnienie swojego stanowiska odwołująca się wskazała, że w dniu [...] maja 2002 r. otrzymała zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ogrodzenia działki nr ew. [...] w obr. [...] wykonanego w 1979 r. z pouczeniem , iż może się zapoznać z zebranym w sprawie materiałem oraz, że ma prawo złożyć uwagi i zastrzeżenia w terminie 7 dni od daty otrzymania tego zawiadomienia. Tymczasem zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] maja 2002 r., a zatem przed upływem terminu zakreślonego w przedmiotowym zawiadomieniu. Decyzją z dnia 30 maja 2003 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. z 2000 r. - Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. z 2000 r. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty zawarte w odwołaniu są zasadne i zasługują na uwzględnienie, bowiem nie zapewniono stronom postępowania ich gwarancji procesowych, gdyż nie miały one możliwości udziału w każdej fazie postępowania, a także wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów, jak i całości postępowania przed wydaniem rozstrzygnięcia organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że art. 10 § l KPA nakłada na organy administracji państwowej obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zagwarantowanie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłoszonych żądań. Tymczasem jak wynika z akt sprawy, zawiadomieniem z dnia [...] maja 2002 r., znak: [...] doręczonym w dniu [...] maja 2002 r. strona I. M. została poinformowana o możliwości zapoznania się z dotychczas zebranymi w tej sprawie materiałami i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów w terminie 7 dni od daty otrzymania tego zawiadomienia. Natomiast zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] maja 2002 r., a więc przed upływem terminu, zakreślonym w ww. zawiadomieniu i tym samym w przedmiotowej sprawie nie zapewniono stronie skarżącej gwarancji wynikających z art. 10 § l Kpa.. Organ odwoławczy wskazał również, iż przy ponownie prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym organ I instancji przed wydaniem decyzji winien zapewnić stronom możliwość czynnego udziału w każdym stadium postępowania i na podstawie art. 10 § l Kpa wydać zawiadomienie informujące strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań. Konkludując powyższe organ II instancji stwierdził, że naruszenie przepisów postępowania polegające na nie zapewnieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji musiało skutkować na zasadzie art. 138§2 KPA jej uchyleniem w całości i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z powodu uchybień formalnych. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie W. P. zarzucił, że brak ostatecznych i jednoznacznych decyzji uniemożliwia mu od trzech lat przeprowadzenie bardzo istotnych prac tj. ocieplenia budynku i zabudowy tarasu oraz uporządkowania spornych spraw dotyczących posesji stanowiącej jego własność. Skarżący podkreślił, że obiekty: gospodarczo-garażowy oraz gospodarczo-składowy są obiektami pozostałymi z czasów budowy tj. lat 1970-1980, które przed rokiem 1994 zostały częściowo przebudowane /wymiana elementów zgniłych/ oraz zamontowane zostały w nich drzwi uchylne. Zd. skarżącego okoliczności te potwierdzają zgromadzone dowody tj. dokumentacja zdjęciowa oraz notatki kontroli PINB, zeznania świadków oraz zeznania jego samego. Skarżący wskazał także, iż trudności w załatwieniu przedmiotowej sprawy, jak i innych spraw dotyczących obiektu gospodarczo-składowego, ogrodzenia stałego działki oraz wykonania ogrodzenia pełnego z desek na istniejącym ogrodzeniu z siatki pomiędzy działką nr [...] i nr [...] wynikają z pomówień, odwołań oraz niewłaściwego przedstawiania istotnych szczegółów przez I. M.. Skarżący zarzucił również, że nie są egzekwowane sprawy dotyczące istotnego naruszenia przepisów, a mianowicie samowoli budowlanej tj. garażu wykonanego przez I. M. oraz postawienie przez nią ogrodzenia stałego wzdłuż ul. K.. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i przytoczył raz jeszcze argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art. 134 ustawy/. Skarga jest nieuzasadniona. Jakkolwiek uprawnienia kasacyjne organu odwoławczego mają charakter wyjątkowy, zasadą bowiem jest orzekanie co do istoty sprawy i kasacyjny rodzaj decyzji organu odwoławczego, stanowiący wyłom od tej zasady nie może podlegać wykładni rozszerzającej to wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138§2 KPA jest uzasadnione w przypadku stwierdzenia, że postępowanie w pierwszej instancji przeprowadzone zostało z rażącym naruszeniem norm procesowych tj. np. w sposób istotnie naruszający zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu. Wydanie bowiem decyzji merytorycznej w postępowaniu odwoławczym nie może sanować tego rodzaju uchybień, gdyż naruszałoby zawartą w art. 15 KPA zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która wymaga, aby każda sprawa była nie tylko rozstrzygnięta, ale i rozpoznana przez dwa organy administracji różnych stopni. /vide wyrok NSA OZ w Rzeszowa z dnia 12 sierpnia 1997 r., SA/Rz 770/97- LEX nr 29725, wyrok NSA OZ w Poznaniu z dnia 10 kwietnia 1997 r.., I SA/Po 1237/96- POP 1998, nr 3 poz. 92, wyrok NSA z 21 lipca 1999 r., IV SA 1047/96-LEX nr 47908/. W okolicznościach nin. sprawy organ I instancji w sposób rażący naruszył zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, skoro rozstrzygnął sprawę decyzją merytoryczną przed upływem terminu zakreślonego stronom postępowania do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i zgłoszenia ewentualnych uwag czy zastrzeżeń co do zebranych dowodów. W tej sytuacji wydanie zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy z powołaniem się na zasadę z art. 138§2 KPA było uprawnione. Zarzuty zgłoszone w skardze dotyczące niemożności, wskutek braku ostatecznej decyzji, prowadzenia przez skarżącego prac ocieplenia budynku i zabudowy tarasu oraz uporządkowania spornych spraw dotyczących posesji stanowiącej jego własność czy też zarzuty dotyczące stanowiska procesowego I. M. oraz legalności wybudowanego przez uczestniczkę garażu oraz ogrodzenia nie mogą w żaden sposób podważyć zasadności zaskarżonej decyzji. Sąd oddalił wniosek dowodowy zgłoszony przez W. P. w piśmie z dnia [...] października 2006 r. uznając, że zgłoszony dowód z akt Sądu Rejonowego w Z. sygn. [...] nie jest niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości /art.106§3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. cyt. wyżej/. Mając na uwadze przytoczone okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 151 cyt. wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło