II SA/Kr 1777/12
PostanowienieWSA w Krakowie2013-05-14
Skład orzekający: Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie przedstawiła kompletnych i udokumentowanych danych o swojej sytuacji majątkowej, pomimo wezwań sądu, może zostać zwolniona od kosztów sądowych lub otrzymać pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma obowiązek wykazać swoją trudną sytuację majątkową poprzez przedstawienie wiarygodnych i kompletnych informacji. Niewypełnienie tego obowiązku, w tym brak udokumentowania dochodów i wydatków, skutkuje oddaleniem wniosku o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
F.C. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego po odrzuceniu jego skargi na decyzję Prezydenta Miasta K. dotyczącą odszkodowania za nieruchomość. Skarżący podał swoje dochody i wydatki, ale nie przedstawił wystarczających dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową. Pomimo wezwań do uzupełnienia wniosku, nie dostarczył wymaganych dokumentów, skupiając się na argumentach dotyczących zasadności skargi. Referendarz sądowy oddalił wniosek, a Sąd Administracyjny utrzymał to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono w całości wniosek F.C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku F.C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2013 r. w dniu 14 maja 2013 r. w sprawie ze skargi F.C. i J.C. na decyzję Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 26 marca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość przejętą na własność Skarbu Państwa postanawia oddalić w całości wniosek F.C. .
Postanowieniem z dnia 26 lutego 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę F.C. i J.C.. na decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 26 marca 2009r. w przedmiocie umorzenia postępowania o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość przejętą na własność Skarbu Państwa.
W dniu 15 marca 2013r. F.C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żonąK.C. , a ich miesięczny dochód, który stanowi emerytura skarżącego, wynosi 2.752 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi 1/3 budynku parterowego oraz mieszkanie o powierzchni ok. 40 m2. Skarżący oświadczył, że nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący podał, że wydatki jego i małżonki na wyżywienie, ubranie oraz podatki wynoszą ok. 900 zł, natomiast na prąd, gaz, wodę, telefon, internet, telewizję, leki i benzynę ok. 1.500 zł. Ponadto w uzasadnieniu wniosku skarżący zawarł zarzuty odnoszące się do złożonej przez niego skargi.
Następnie skarżący został wezwany do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o prawo pomocy poprzez wyjaśnienie, czy jest właścicielem 1/3 budynku parterowego oraz mieszkania o powierzchni 40 m2, czy też mieszkanie to jest częścią tego budynku parterowego. Wezwano też skarżącego do potwierdzenia wysokości pobieranego świadczenia emerytalnego poprzez przesłanie ostatniego odcinka pobieranego świadczenia lub decyzji o przyznaniu/waloryzacji emerytury, oświadczenie, czy żona skarżącego uzyskuje jakiekolwiek dochody, a także o przedłożenie wykazów wszystkich posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy, udokumentowanie aktualnymi rachunkami/fakturami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny (opłaty za prąd, gaz, wodę, opał, podatki, wywóz ścieków, ubezpieczenie itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, telefon, telewizja, ewentualne leczenie itp. oraz oświadczenie, czy skarżący jest właścicielem pojazdów mechanicznych – jeśli tak, należało wykazać ich markę oraz rok produkcji.
W odpowiedzi na wezwanie F.C. podniósł, że nie należy do ludzi zamożnych, a koszty utrzymania przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy w dużym stopniu odzwierciedlają rzeczywiste wydatki. Skarżący podkreślił, że jego emerytura podzielona na dwie osoby daje kwotę 1.371 zł na osobę, a nie posiada on innych dochodów ani nie dysponuje kontami bankowymi. Skarżący ponownie powołał argumenty potwierdzające zasadność złożonej przez niego skargi i stwierdził, że nadużyciem byłoby obciążanie go kosztami postępowań w przedmiocie zwrotu mienia.
Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2013r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. F.C. wniósł sprzeciw od orzeczenia referendarza, podnosząc, że w sposób wystarczający przedstawił swoje dochody i ponownie wskazał na zasadność swojej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), w skrócie "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że to osoba ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych powinna "wykazać", iż jej sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów. W tym celu strona zobowiązana jest do przedstawienia wiarygodnych i kompletnych informacji w tym zakresie, sąd zaś dokonuje oceny przedstawionych przez stronę danych. Jeżeli strona ubiegająca się o zwolnienie od kosztów opisuje swoją sytuację majątkową w sposób niewiarygodny lub nie podaje wszystkich istotnych danych, jest to podstawa do odmowy zwolnienia jej od kosztów.
Z przedstawionych wyżej okoliczności wynika, że F.C. nie tylko nie zawarł koniecznych informacji w samym formularzu urzędowym wniosku, lecz także nie uzupełnił ich na wezwanie referendarza WSA w Krakowie, a ponadto, wnosząc sprzeciw od orzeczenia tego referendarza, nie doprecyzował danych dotyczących swojej sytuacji majątkowej, lecz skoncentrował się na przedstawianiu zarzutów wobec zaskarżonej decyzji. Dlatego Sąd uznał, że skarżący przedstawił swoją sytuację materialną w sposób niekompletny, a ponadto nie starał się w jakikolwiek sposób uprawdopodobnić przytaczanych przez siebie okoliczności. Pomimo wezwania nie przedstawił bowiem żadnych dokumentów potwierdzających wysokość swojej emerytury ani rachunków wskazujących na wysokość ponoszonych opłat za prąd, gaz, wodę, opał, podatki, wywóz ścieków, ubezpieczenie itp.
Wyjaśnić trzeba też, że w postępowaniu dotyczącym przyznania prawa pomocy sąd nie bada zasadności skargi ani nie rozpatruje zarzutów w stosunku do zaskarżonego aktu administracyjnego, lecz bada jedynie sytuację majątkową strony pod kątem tego, czy w stosunku do tej strony zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy. Dlatego, jak wskazano wyżej, na wnioskodawcy ciąży obowiązek podania wszystkich informacji pozwalających sądowi na ocenę jego sytuacji majątkowej.
Skoro zaś skarżący we wniosku złożonym na urzędowym formularzu, następnie w odpowiedzi na wezwanie referendarza ani też w sprzeciwie nie podał pełnych i wystarczająco udokumentowanych danych o swojej sytuacji majątkowej, Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż w stosunku do niego zachodzą przesłanki do zwolnienia go od kosztów sądowych w całości ani w części. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 260, 243 § 1, 244 § 1, 245, 246 § 1 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło