II SA/Kr 178/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickej po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K z dnia 9 listopada 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącą M.B. od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącej M.B. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. W dniu 25 lutego 2013 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2012 r. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za prace w wymiarze ½ etatu wynosi 907,29 zł. Skarżąca jest współwłaścicielką w ½ części domu oraz działki o pow. 17 a. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zasadny bowiem nie stać jej na ponoszenie jakichkolwiek kosztów, z niepełnej pensji najniższego wynagrodzenia za pracę. Jako wydatki konieczne ponoszone w miesiącu skarżącą wskazała koszt kupa biletu miesięcznego – 149,90 zł, opłata za energię elektryczna – 112,85 zł, opłata za wodę 17.33 zł, środki czystości około 50 zł, leki 30 zł. Z pozostałych środków pieniężnych musi skromnie żyć. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącej, utrzymywanie się jedynie z wynagrodzenia za pracę w wysokości 907,21 zł miesięcznie, samodzielne ponoszenie wszelkich opłat i kosztów związanych z codziennym utrzymaniem skarżącej - uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).