II SA/Kr 1782/01
WyrokWSA w Krakowie2005-07-27
Skład orzekający: Andrzej Irla, Andrzej Niecikowski, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości, wydana na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, może zostać uznana za legalną, jeśli organ nie wydał obligatoryjnej opinii o zgodności podziału z planem miejscowym, a rozporządzenie wykonawcze wyłączyło ten obowiązek?Ratio decidendi
Decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości jest wadliwa, jeśli organ nie wydał obligatoryjnej opinii o zgodności podziału z planem miejscowym, nawet jeśli rozporządzenie wykonawcze wyłączyło ten obowiązek. Wyłączenie to stanowi przekroczenie delegacji ustawowej, a brak opinii, która podlega zaskarżeniu, jest naruszeniem przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości na wniosek Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad. Skarżący zarzucali, że decyzja narusza ich własność, jest niezgodna z wcześniejszymi ustaleniami i spowoduje uciążliwości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, argumentując m.in. cel publiczny inwestycji i niezależność podziału od ustaleń planu miejscowego w przypadku decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady. Skarżący wnieśli skargę do NSA, podnosząc m.in. brak ich czynnego udziału w postępowaniu i naruszenie ich interesów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego M. G. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lipca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski / spr. / AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2005r. sprawy ze skargi M. G., W. G. i B. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2001r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego M. G. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia [...] 2001 r. (znak:[...]) Prezydenta Miasta T., działając na podstawie art. 95 ust. 6, art. 96 ust. l i 4 i art 97 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2000r Nr 46 poz. 543 zwaną dalej w skrócie ustawą o gn), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz.U. Nr 25 poz. 130 z 1998 r.), na wniosek Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad w W., reprezentowanej przez [...] Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w T. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w T. w obrębie Nr 45 obejmującej działkę Nr 4/1 objętej księgą wieczystą KW [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T., sporządzony przez Małopolskie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w T. i przyjęty do zasobu Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w T. pod Nr: [...] na dz.ewid. : Nr 4/2 o pow. 0.4925 ha , dz.ewid. 4/3 o pow. 0.0360 ha, dz.ewid. Nr 4/4 o pow. 1.0072 ha i dz.ewid. Nr 4/5 o pow. 0.4271 ha. W uzasadnieniu podniesiono, iż podział dokonany został w oparciu o decyzję Wojewody T. z dnia[...]1998 r. (znak:[...]) odnośnie ustalenia autostrady A-4 oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] 1999r. (znak:[...]) utrzymująca w mocy decyzję Wojewody T.
Odwołanie D. G., W. G., M. G. i B. U. nie zostało uwzględnione i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., decyzją z dnia [...] 2001 r. (znak:[...]) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje wywodząc w uzasadnieniu co następuje:
1/ zgodnie z art. 6 pkt l ustawy o gn. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, budowa oraz utrzymywanie tych dróg stanowi cel publiczny w rozumieniu ustawy a zgodnie z art. 95 pkt 6 ustawy, wydzielenie części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji autostrady dokonuje się niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2/ głównym zarzutem skarżących jest fakt, iż zaskarżona decyzja odbiega od wcześniejszych ustaleń pomiędzy właścicielami nieruchomości nr 4/1 obr 5, a Agencją Budowy i Eksploatacji Autostrad w W., bowiem nie była w nich mowa o wydzieleniu i przeznaczeniu działki nr 4/3 o pow. 0,0360 ha na autostradę. Zgodnie z art. 97 ust. l ustawy o gn podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny. Biorąc pod uwagę przytoczony przepis należy stwierdzić, że decyzja o podziale nieruchomości ocenia wniosek o podział nieruchomości, nie zaś uzgodnienia jakie strony między sobą dokonują,
3/ przedmiotowa decyzja za swój przedmiot rozstrzygnięcia nie ma lokalizacji autostrady, jak również przeznaczenia nieruchomości pod określoną infrastrukturę autostrady, bowiem lokalizacja autostrady została ustalona decyzję Wojewody T. z dnia [...] 1998 r. oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] 1999 r., podtrzymującą w mocy decyzję Wojewody T.,
4/ obawy skarżących, iż wydzielenie dz.ewid. 4/3 pod autostradę uniemożliwi dojazd do ich posesji, jak również, że naruszy stosunki melioracyjne i utratę wody, gdyż działka nr 4/3 przechodzi około 2 metrów od czynnej studni i sieci elektrycznej - trzeba uznać za uzasadnione, bowiem inwestycja taka jak budowa autostrady zawsze utrudnia korzystanie z nieruchomości i ma wpływ na otoczenie, to jednak należy zwrócić uwagę, że w decyzjach Wojewody T. oraz Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zobowiązano wnioskodawcę tj. Agencję Budowy i Eksploatacji Autostrad do zachowania wymagań postawionych m.in. przez ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz. 414 z póz. zm.)- chodzi tu w szczególności o art. 5, który dotyczy uwzględnienia interesów osób trzecich, jak również zobowiązano inwestora do zapewnienia dojazdów do odciętych przez autostradę terenów, bez powiązań z autostradą, zapewnić możliwość korzystania z urządzeń istniejącej infrastruktury technicznej poprzez przebudowę urządzeń uzbrojenia terenu oraz sieci melioracyjnej-co należy realizować zgodnie z warunkami podanymi przez właścicieli urządzeń.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli B. U., M. G. i W. G. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podnieśli co następuje:
1/ decyzja jest niezgodna z wcześniejszymi ustaleniami i w sposób zasadniczy narusza własność skarżących, a jej realizacja spowodowałaby bardzo dużą uciążliwość w eksploatacji budynków mieszkalnych, w których zamieszkują współwłaściciele powyższej nieruchomości. Decyzja powyższa została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, gdyż właściciele nieruchomości nie brali czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, co w sposób jednoznaczny wynika z KPA, jak również nie byli informowani o zamierzeniach dotyczących podziału ich własności,
2/ utrzymana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja Prezydenta Miasta T. wydziela działkę o powierzchni 0.0360 ha, która miałaby być przeznaczona na dojazd lub zjazd z autostrady, a odległość od budynków mieszkalnych miałaby wynosić około od 2 do 6 metrów od wydzielonego pasa drogowego, co zgodnie z wcześniejszymi planami nie miało miejsca. W związku z tym nie wyrażają zgody na wydzielenie tej działki, która odcina om dojazd do posesji, jak też naruszy stosunki melioracyjne i utratę wody,
3/ z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że decyzja o podziale nieruchomości ocenia wniosek o podział nieruchomości, nie zaś uzgodnienia jakie strony między sobą dokonały, co może sugerować ograniczenie prawa właścicieli.
Skarga została uzupełniona dwoma pismami z dnia [...] 2001 r. i [...] 2001 r., które nawiązują przede wszystkim do pominięcia uzgodnień między skarżącymi a przyszłym inwestorem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem [...] 2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które-powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
Skargę należy uznać za uzasadnioną aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych. Art. 93 ust. 4 i 5 (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowił, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z zastrzeżeniem art. 94 i art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta a opinię, o której mowa, wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
W aktach sprawy nie ma takiej opinii i ten fakt decyduje o naruszeniu prawa przez uchybienie treści art. 93 ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Obowiązek wyrażenia opinii o zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego dotyczy zarówno podziału dokonywanego na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 i 2 tej ustawy), jak i podziału dokonywanego z urzędu (art. 97 ust. 3. 4 i 5 tej ustawy).
W sprawie niniejszej postępowanie toczyło na wniosek Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad w W.
Na marginesie można tylko zwrócić uwagę, na to, że ustawodawca w art. 100 udzielił Radzie Ministrów delegacji do określenia, w drodze rozporządzenia, trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzaju dokumentów wymaganych w tym postępowaniu. .
Wykorzystując tę delegacje Rada Ministrów w dniu 17 lutego 1998 r. wydała rozporządzenie w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz.U. nr 25 póz. 130). Według § 4 ust. 2 tego rozporządzenia w przypadku dokonywania podziału nieruchomości z urzędu, do opracowania projektu podziału nie jest wymagana opinia, o której mowa w ust. 1. Można by więc uznać, że § 4 ust. 2 cytowanego rozporządzenia wyłączył stosownie dyspozycji art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Rozważenie jednak wymaga czy zawarta w art. 100 ustawy delegacja - upoważniała Radę Ministrów, do wyłączenia w przypadku dokonywania podziału z urzędu stosowania art. 93 ust.4. W tym miejscu miał Sąd na uwadze, że rozporządzenie może wprowadzać zmiany do ustawy, ale tylko wtedy gdy ustawa w sposób ścisły konkretyzuje możliwość takiej zmiany w akcie podstawowym.
W orzecznictwie sądowym można uznać za ugruntowany pogląd, że Rada Ministrów wyłączając w § 4 ust. 2 rozporządzenia - stosowanie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami przekroczyła zakres delegacji ustawowej. Powyższy pogląd nie jest odosobniony i znalazł już wyraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z dnia 27.09.2000 r. SA/Rz 215/99, którego uzasadnienie Sąd w składzie obecnym w całości podziela).
Postanowienie wyrażające opinię, o której mowa w art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest wydawane w toku postępowania administracyjnego w sprawie o podział nieruchomości. Do wydania tego postanowienia przepisu art. 106 kpa nie stosuje się (zob. Uchwała Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia l marca 1999 r. OPK 1/99 - ONSA 1999/3 poz. 84).
Wprawdzie opinie o której mowa w art. 93 ust. 4 wydaje ten sam organ, który w I instancji wydał decyzje zatwierdzającą projekt podziału - a więc można przyjąć, że jego opinia będzie pozytywna, to nie mniej jednak z uwagi na to, że postanowienie zawierające opinię jest zaskarżalne, a więc podlega kontroli w toku instancji, brak takiej opinii należy uznać za uchybienie przepisom postępowania - mające wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, skoro stwierdzone zostało naruszenie przepisów postępowania, na podstawie art. 145 § l pkt.l lit."c" i 135 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.o.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło