II SA/Kr 1785/01
WyrokWSA w Krakowie2005-10-25
Skład orzekający: Małgorzata Brachel -Ziają, Andrzej Niecikowski, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy praca przymusowa wykonywana na terytorium II Rzeczypospolitej w latach 1939-1945, w obozie pracy przymusowej, stanowi represję w rozumieniu ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, uzasadniającą przyznanie świadczenia pieniężnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając przyznania świadczenia pieniężnego, pominął istotne dowody znajdujące się w aktach sprawy, w tym zaświadczenie muzeum potwierdzające pobyt skarżącej w obozie pracy przymusowej. Zaniechanie to stanowi naruszenie przepisów o dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego i ocenie dowodów, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.Stan faktyczny
Skarżąca J. N. wniosła o przyznanie świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy o świadczeniu pieniężnym. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że praca przymusowa wykonywana na terytorium II Rzeczypospolitej nie stanowi represji w rozumieniu ustawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał w mocy swoją decyzję. Skarżąca złożyła skargę, podnosząc, że nie było jej winą skierowanie do pracy na terytorium II RP i że inne osoby z tego samego obozu otrzymały świadczenie. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, która została wniesiona przed 1 stycznia 2004 r.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel -Ziają Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski (spr) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2005r . sprawy ze skargi J. N. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2001 r., II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej J. N. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] 2001 r. ([...]) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. działając na podstawie art.l ust. l i art. 4 ust. l i art.2 pkt 2 lit."a" ustawy z dnia 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.- zwaną dalej ustawą o świadczeniu pieniężnym) odmówił J. N. przyznania świadczenia pieniężnego o którym mowa w ustawie.
Na skutek wniosku J. N., Kierownik Urzędu ponownie rozpoznał sprawę i decyzją z dnia [...] 2001 r. ( nr[...]) utrzymał w mocy decyzje z dnia[...] 2001r., podnosząc w uzasadnieniu, że art. 2 pkt. 2 lit. a ustawy o świadczeniu pieniężnym, stanowi, że represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia l września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Tymczasem J. N. przymusowo pracowała od grudnia 1942 r., do wyzwolenia w miejscowościach O. i S. a więc na terytorium II Rzeczypospolitej i taka praca nie jest represją w rozumieniu ustawy, co w konsekwencji musi prowadzić do odmowy przyznania świadczenia.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła J. N. nie kwestionują faktu, że roboty przymusowe wykonywała. na terenie O. i S., podniosła, że roboty te wykonywała przymusowo i nie było jej winą, że na roboty te skierowana została do O. Zarzuciła także, iż znane są jej przypadki, że osoby przebywające w tym samym obozie świadczenie otrzymały.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł ojej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu, dodatkowo podnosząc, że nie dowodów na to, żeby skarżąca przebywała w obozie pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.).
Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 póz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancj i naruszaj ą prawo.
Zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
Zgodnie z generalną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 7 kpa, obowiązkiem organów jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a art. 80 tegoż kodeksu nakazuje dokonanie oceny dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Kierownik Urzędu ustalając, że J. N. przymusowo pracowała od grudnia 1942 r., do wyzwolenia w miejscowościach O. i S. a więc na terytorium II Rzeczypospolitej i taka praca nie jest represją w rozumieniu ustawy, pominął znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy (k. 16) zaświadczenie Muzeum w O. u z dnia [...] 1986 r., że R. J. (obecnie N.) przebywała w obozie pracy przymusowej.
Rodzaje represji, których doznanie, z zastrzeżeniem wymagań art. l ustawy, uprawnia do ubiegania się o przyznanie świadczenia pieniężnego, obejmują m.in. osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych. Nie można więc było pominąć znajdującego się w aktach sprawy i wyjaśnić, czy skarżąca nie posiada uprawnienia do świadczenia na podstawie art. 2 pkt. l ustawy o świadczeniu pieniężnym.
Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja, naruszają prawo na podstawie art. 145 § l pkt.l lit. "c" oraz art.135 oraz art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło