II SA/Kr 179/02

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka -Duda AWSA Janusz Kasprzycki ( spr. ) Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2005r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 19 grudnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Decyzją z dnia [...] października 2001 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. , na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126) oraz art. 104 ustawy z dnia 4 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), nakazał A.K. rozbiórkę fundamentu wykonanego przy budynku pozostającym w trakcie budowy, na terenie posesji nr [...] w miejscowości P. W uzasadnieniu wskazał, że podczas przeprowadzonych w dniu [...] września 2001 r. oględzin na posesji nr [...] w P. dokonano odkrywki na głębokość około 20 cm od strony zachodniej, pozostającego w budowie budynku. Stwierdzono, że znajduje się w tym miejscu fundament o szerokości około 55 cm. Na przedłużeniu natomiast lica ściany północnej budynku ma on długość 3 m, a wzdłuż ściany zachodniej budynku - 8,80 m Organ I instancji podniósł, że budynek, przy którego zachodniej ścianie dobudowano przedmiotowy fundament jest przedmiotem odrębnego postępowania, w którym wydano decyzję z dnia [...] września 2001 r., znak: [...] nakazującą jego rozbiórkę. Obecny podczas wyżej wzmiankowanych oględzin właściciel oświadczył, że przedmiotowy fundament został wykonany na części starego fundamentu, który pozostał po starej oborze i kurniku i był realizowany równolegle z rozpoczęciem budowy budynku w 1997 r. Zdaniem organu I instancji lokalizacja przedmiotowego fundamentu świadczy o planowanej rozbudowie budynku, objętego nakazem rozbiórki. Mając powyższe na uwadze jak i to, że przedmiotowy fundament został wybudowany bez pozwolenia na budowę organ I instancji orzekł o jego rozbiórce w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Od decyzji tej odwołanie wniósł A.K..stwierdzając w nim, że otrzymane przez niego, zarówno decyzja z dnia [...] sierpnia 2001 r., znak :[...] jak i decyzja z dnia [...] września 2001 r., znak: [...] są niezgodne z Prawem budowlanym i rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podniósł, ze na budowę budynku gospodarczego, na narzędzia rolnicze i drobny sprzęt związanego z produkcją rolną, uzupełniającego istniejącą zabudowę zagrodową w ramach działki siedliskowej uzyskał zgodę Urzędu Gminy we W. w 1977 r., więc nie może być mowy o samowoli budowlanej. Lokalizacja tego budynku została zmieniona albowiem podczas kopania wykopów pod przedmiotowy budynek stwierdzono, że: "woda skórna zalewa wykop". Zmiana jego lokalizacji była zatem podyktowana stwierdzeniem istnienia podmokłego terenu i koniecznością uchronienia przed katastrofą budowlaną, a także z uwagi na zachowanie prawidłowego zagospodarowania działki. W dalszej części odwołania przedstawił okoliczności natury społecznej, związane z jego chorobą. Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2001 r. W uzasadnieniu wskazał, że wobec poczynionych przez organ I instancji ustaleń, iż przedmiotowy fundament, dobudowany dodatkowo do istniejącego budynku gospodarczego, wybudowany został na istniejących starych fundamentach bez pozwolenia na budowę, mający stanowić zaczątek pod planowaną budowę werandy (ganku), stwierdzić należało, iż organ I instancji zasadnie nałożył obowiązek jego rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Organ II instancji zaznaczył przy tym, że: "rozbiórce podlega nowa część fundamentu wykonana w 1997 r., natomiast nie podlegają rozbiórce stare fundamenty znajdujące się poniżej części nowej." Wobec powyższego organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Decyzję tą zaskarżył do sądu administracyjnego A.K. W skardze powtórzył okoliczności podniesione uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podkreślił, że gotów jest opracować inwentaryzację stojącego budynku gospodarczego poszerzonego o fundamenty i uzyskać zezwolenie na kontynuację rozpoczętej budowy tego budynku o nowych parametrach. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego w K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że jednoznacznie zostało ustalone, iż fundament powstał w 1997 r. bez pozwolenia na budowę, co stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: W niniejszej sprawie skarżący złożył skargę w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie przed dniem 1 stycznia 2004 r. Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu w oparcie o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.o.p.s.a.), albowiem stanowi on, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie sądowe nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów wyżej cytowanej ustawy. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.o.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.3 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, przez obiekt budowlany należało rozumieć: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury, Przez budynek natomiast należało rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, Nie ulega zatem wątpliwości, że fundamenty są częścią budynku. Realizacja przedmiotowego fundamentu była zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Według tego przepisu przez budowę należało bowiem rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego. Uściślając rzecz, wykonane roboty budowlane przez A.K. , polegające na wylaniu przedmiotowego fundamentu, były rozbudową istniejącego obiektu gospodarczego, gdyż celem ich realizacji było powiększenie go o część zwaną werandą. Nawet jeżeliby przyjąć, że w świetle art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego budowa budynku gospodarczego związanego z produkcją rolną i uzupełniającego zabudowę zagrodową w ramach działki siedliskowej, a więc i jego rozbudowa, była zwolniona od obowiązku uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, to w myśl art. 30 Prawa budowlanego wymagała dokonania uprzedniego zgłoszenia we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej. Z akt sprawy i poczynionych przez organy orzekające w sprawie ustaleń wynika niezbicie, że skarżący nie dokonał zgłoszenia zamiaru rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego. W tym stanie rzeczy bez wątpienia została zrealizowana hipoteza normy prawnej, zawartej w art. 48 Prawa budowlanego, stanowiącego podstawę wydania decyzji orzekającej co do istoty. Skoro więc organ odwoławczy ponownie rozstrzygając niniejszą sprawę administracyjną doszedł do tej samej konkluzji, co organ I instancji, iż w tej sprawie zastosowanie ma art. 48 Prawa budowlanego, na którego podstawie należało orzec rozbiórkę przedmiotowego fundamentu, to władny był skorzystać z kompetencji ustanowionej w art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Mógł więc utrzymać w mocy decyzję organu I instancji o nakazie rozbiórki przedmiotowego fundamentu. Zdaniem Sądu w żaden sposób nie jest uzasadniony zarzut nadużycia prawa z powołaniem się na klauzulę generalną art. 5 k.c. Podkreślenia wymaga, że stosunki prawne w tej konkretnej sprawie mają charakter publicznoprawny regulowany materią Prawa budowlanego. Nie podlega więc żadnej dyskusji, że art. 5 k.c. nie ma tutaj zastosowania. Na art. 5 k.c. można się skutecznie powoływać jedynie w sprawach cywilnych z zakresu prywatnych praw podmiotowych. Art. 48 Prawa budowlanego, w oparciu o który orzeczono co do istoty niniejszej sprawy, ma charakter restytucyjny, a nie represyjny (karzący z nawiązką ponad to, co zostało wybudowane z naruszeniem prawa). Wyłącznym jego celem jest usunięcie skutków wywołanych naruszeniem prawa budowlanego, a nie represjonowanie sprawcy samowoli budowlanej. Stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego wybudowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia na budowę lub bez dokonania zgłoszenia rodzi po stronie organu obligatoryjny obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. Żadne inne względy, czy to ekonomiczne, czy to społeczne nie mogą mieć w takim stanie rzeczy znaczenia. Stanowisko to zostało potwierdzone w licznym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (poruszają m.in. wyroki NSA z dnia 24 kwietnia 2000 r., sygn. akt: IV SA 394/99, publik. OSP 7-8/2001 poz. 107; wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2000 r., sygn. akt: SA/Bk 657/99 nie publikowany, wyrok NSA z dnia 14 października 1999 r., sygn. akt: IV SA 1625/97, LEX nr 47796; wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 1999 r., sygn. akt: IV SA 987/96, LEX nr 47178, wyrok NSA z dnia 26 marca 1999 r., sygn. akt: IV S.A. 516/97, LEX nr 46659). Mając powyższe na uwadze należało zatem , na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalić.