II SA/Kr 179/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Małgorzata Brachel –Ziaja (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi T.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 17 grudnia 2008r., nr [...] w przedmiocie zwrotu podania skargę oddala Postanowieniem z dnia 12 listopada 2008 r., znak: [...] po rozpatrzeniu podania T. K. Wójt Gminy w G. na podstawie art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) zwrócił T. K. podanie - zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa na działce nr 1 położonej w miejscowości U. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w dniu 5 listopada 2008 r. do Wójta Gminy w G. wpłynęło zawiadomienie T. K. o popełnieniu przestępstwa przez P. K. Z zawiadomienia tego wynika, że P. K., nie czekając na zakończenie postępowania związanego z wydaną decyzją Wójta Gminy G. wykonał wodnicę, naruszając tym samym część działki nr 1 będącej własnością T. K. Wójt Gminy w G. stwierdził, że sprawa opisana w podaniu nie należy do kategorii indywidualnych spraw administracyjnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, w których postępowanie prowadzi się w trybie przepisów k.p.a. Wójt nie jest organem powołanym do ścigania przestępstw i dlatego nie jest właściwy do przyjęcia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Świadczy to o spełnieniu przesłanek wskazanych w art. 66 § 3 k.p.a. i skutkuje zwrotem złożonego podania. Na postanowienie to zażalenie złożył T. K. wskazując, że Wójt Gminy w G. powinien załatwić przedmiotową sprawę. Pismo skarżącego z dnia 4 listopada 2008 r. miało na celu poinformowanie Wójta, że P. K. wykonał samowolnie na działce nr 1 położonej w miejscowości U. wodnicę. Ma to związek z wydaną przez Wójta decyzją z dnia [...] października 2008 r. znak: [...], od której skarżący złożył odwołanie. T. K. ocenił takie postępowanie jako popełnienie przestępstwa i tak to określił w piśmie, jednak jego zdaniem Wójt powinien przyjąć zgłoszenie i dokonać wizji lokalnej, a następnie wszcząć postępowanie administracyjne. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 138 § 2 i art. 144 k.p.a. oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 pkt 6 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 198, poz. 1925). W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że postanowienie Wójta Gminy w G. wydane zostało przedwcześnie, bez należytego ustalenia treści żądania T. K. Podanie to może bowiem stanowić zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w następstwie wykonania przez P. K. nieostatecznej decyzji z dnia [...] października 2008 r. w sposób niezgodny z treścią nałożonego obowiązku, albo też poinformowanie Wójta Gminy o naruszeniu przez P. K. prawa własności przysługującego T. K. w stosunku do działki nr 1. Wójt Gminy powinien zatem w pierwszym rzędzie wezwać T. K. o sprecyzowanie żądania. W zależności od treści sprecyzowanego żądania możliwym będzie dopiero jego rozstrzygnięcie. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł T. K. domagając się jego uchylenia oraz uchylenia postanowienia Wójta Gminy w G. Skarżący zarzucił, że mimo jasnego przedstawienia sprawy organy obu instancji uznały jego pismo za niezrozumiałe, a ponadto uchylając sprawę do ponownego rozpatrzenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedłuża tylko czas trwania sprawy zamiast podjąć jednoznaczną decyzję. W uzasadnieniu skargi T. K. opisał toczące się postępowanie z zakresu prawa wodnego, dotyczące działek nr 1 i 2 w miejscowości U., którego stroną jest także P. K. Powołał się także na postępowanie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu toczące się przed Wójtem Gminy G. w 2003 r. Ponadto T. K. wskazał, że w innych pismach do Wójta również określał postępowanie P. K. jako przestępstwo i pisma te nie były mu zwracane. Zdaniem skarżącego po otrzymaniu zawiadomienia z dnia 4 listopada 2008 r. Wójt Gminy G. powinien dokonać wizji lokalnej terenu, na którym została wykonana nowa wodnica i nakazać P. K. zasypanie ziemią tej wodnicy oraz przywrócenie terenu w tym miejscu do stanu pierwotnego. W ocenie skarżącego sprawa ta jest jasna i powinna zostać rozstrzygnięta merytorycznie decyzją, a uchylenie zaskarżonego postanowienia przez organ odwoławczy niepotrzebnie przedłuża postępowanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Na postanowienie organu I instancji wydane na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. stronie przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 144 k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Rozpoznając odwołanie organ II instancji rozpatruje sprawę na nowo i ma możliwość uzupełnienia postępowania dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a., jednakże w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art. 138 § 2 k.p.a.). W zaskarżonym postanowieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. Słusznie wskazano, że postanowienie o zwrocie T. K. podania z dnia 4 listopada 2008 r. nastąpiło przedwcześnie, bez ustalenia faktycznego zamiaru autora podania. Dosłowna treść tego pisma może sugerować, że zamiarem T. K. było dokonanie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez P. K., co faktycznie nie należy do właściwości organów administracji publicznej. Ponieważ jednak skarżący powołuje się na toczące się postępowanie z zakresu prawa wodnego (będące w dacie składania podania na etapie postępowania międzyinstancyjnego), a tego rodzaju postępowanie należy do właściwości Wójta Gminy G., przed rozstrzygnięciem sprawy należało ustalić jaki jest rzeczywisty zamiar T. K. Nie ma więc racji skarżący twierdząc, że jego podanie było jasne i należało nadać mu bieg natychmiast po jego wpłynięciu do organu administracji. W pierwszej kolejności należało wezwać skarżącego o sprecyzowanie żądania, a następnie - w zależności od treści odpowiedzi - rozpoznać je we właściwym trybie. T. K. dopiero w zażaleniu oraz w skardze do WSA sprecyzował, że domaga się przeprowadzenia wizji lokalnej przez Wójta Gminy G. i nakazania P. K. przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie w związku z wykonaniem wodnicy mimo braku ostatecznego rozstrzygnięcia postępowania toczącego się w odniesieniu do działek nr 1 i 2 na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne. Należy jednak podkreślić, że organ odwoławczy, ani tym bardziej Wojewódzki Sąd Administracyjny nie miał w tej sytuacji kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i nadania biegu podaniu T. K. Rozstrzyganie indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej należy do kompetencji organów administracji, a zadaniem sądu administracyjnego w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) jest jedynie kontrola działalności administracji publicznej. Uwzględniając skargę Sąd może uchylić zaskarżony akt lub stwierdzić jego nieważność, nie może natomiast zastąpić organu administracji i rozstrzygnąć sprawy administracyjnej we własnym zakresie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze również nie mogło merytorycznie rozpoznać podania skarżącego, bowiem zaskarżone do niego postanowienie o zwrocie podania zapadło na samym początku postępowania administracyjnego, bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego. Ustalenie intencji T. K. oraz nadanie prawidłowego biegu jego pismu wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, a zatem w myśl cytowanego wyżej art. 138 § 2 k.p.a. należało do właściwości organu I instancji. Kolegium prawidłowo zastosowało powyższy przepis, dając Wójtowi Gminy G. wskazania co do dalszego postępowania. Postanowienie organu I instancji było wadliwe, jednakże organ odwoławczy nie mógł na obecnym etapie postępowania we własnym zakresie usunąć tej wadliwości i merytorycznie rozpoznać sprawy, bowiem naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a. Pozostałe zarzuty nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i nie mogą prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi T. K. należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami).