II SA/Kr 1790/02
WyrokWSA w Krakowie2006-06-30
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Mariusz Kotulski, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę może być wydane, jeśli inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w sposób zgodny z przepisami, a organy administracji nie przeprowadziły należytej kontroli zgodności projektu z planami zagospodarowania przestrzennego i decyzją o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Pozwolenie na budowę nie może być wydane, jeśli inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w sposób zgodny z przepisami, a umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości nie stanowi wystarczającego tytułu prawnego. Ponadto, organy administracji mają obowiązek szczegółowo sprawdzić zgodność projektu budowlanego z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, decyzją o warunkach zabudowy oraz przepisami technicznymi, a także zweryfikować uprawnienia projektantów. Niewywiązanie się z tych obowiązków stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę odcinka drogi. Skarżący nie wyraził zgody na budowę drogi na swojej działce, wskazując na toczące się postępowanie wywłaszczeniowe. W skardze podniósł również kwestie związane z ustaleniem ceny za działkę i wysokością odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Mariusz Kotulski AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] 2002 r., znak: [...], na podstawie art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4 i 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm., zwanej dalej - Prawo budowlane) Starosta Powiatowy w [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie [...] pozwolenia na budowę dla odcinka drogi łączącego ul. [...] z ul. [...] wraz z odwodnieniem, oświetleniem i przebudową kanalizacji telefonicznej oraz przebudowie odcinków ulicy [...] i [...] - na działkach: A, B, C, D, E, F G, H, I, J, K, L, Ł, M N, O, P, R, S, T, U, W, Z, , X, Y 1, 2, 3, 4, 5 6, 7 8 9 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 w [...]
W uzasadnieniu tej decyzji Starosta [...] wskazał, że wniosek inwestora odpowiadał wymaganiom określonym w przepisach art. 33 ust. 2-3 i art. 34 ust. 1-3 Prawa budowlanego.
Inwestor dołączył projekt budowlany wraz z wymaganymi uzgodnieniami i opiniami, dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Po sprawdzeniu przez organ wydający niniejszą decyzję wymogów określonych przepisami art. 35 ust. 1-2 Prawa budowlanego wystąpiły podstawy do wydania niniejszej decyzji.
Odpowiedzialność za sporządzony projekt, zatwierdzony niniejszą decyzją, jego jakość, rozwiązania oraz zastosowanie zawartości projektu do określonego przez inwestorów celu- z uwzględnieniem właściwych przepisów , norm - ponosi projektant.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A. S. Nie wyraził on zgody na rozpoczęcie budowy drogi łączącej ulicę [...] z ulicą [...] na jego działce o nr Ł. Podniósł, że w stosunku do działki nr Ł prowadzona jest procedura wywłaszczeniowa.
W wyniku rozpoznania tego odwołania decyzją z dnia [...] 2002 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji - Starosty [...] z dnia [...] 2002 r., znak: [...]
W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że stosownie do wymogów przepisu art. 35 ust. l Prawa budowlanego zaskarżona decyzja wydana została w zgodności z decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2002 r., znak: [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji i ustaleniami obowiązującego na tym terenie, miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w Ostrowcu Świętokrzyskim Nr XLII/246/92 z dnia 3 lipca 1992 r. ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. Kiel. Nr 11 poz. 115 z dnia 7 sierpnia 1992 r. oraz Uchwałą Rady Miejskiej w Ostrowcu Św. Nr VIII/61/94 z dnia 30 listopada 1994 r. w sprawie aktualizacji planu w zakresie komunikacji ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. Kiel. Nr 12 poz. 137 z dnia 15 grudnia 1994 r.
Zgodnie z ustaleniami powołanego wyżej miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] przedmiotowa inwestycja położona jest na terenach oznaczonych symbolem [...]- wybrane istniejące i projektowane ulice lokalne obsługujące tereny budownictwa wielorodzinnego.
Pozwolenie na budowę zostało wydane inwestorowi, który złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i który wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Projekt budowlany zamierzonej inwestycji, opracowany został przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane, jest kompletny posiada niezbędne opinie, uzgodnienia i pozwolenia oraz pozostaje w zgodności z wymaganiami przepisów techniczno - budowlanych.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Wojewoda wyjaśnił, że, jak wynika z akt sprawy organu I instancji, Starosta [...] decyzją z dnia [...] 2001 r., znak: [...] wywłaszczył nieruchomość niezabudowaną, oznaczoną Nr Ł stanowiącą własność Pana A. S. zam.. [...] w [...]., na rzecz [...] z przeznaczeniem pod budowę łącznika ulicy [...] z ulicą [...], a następnie decyzją z dnia [...] 2001 r., znak: [...] udzielił Zarządowi Miasta [...] zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działka Nr Ł, wywłaszczonej od Pana A. S. na rzecz Gminy [...]w/w decyzją z dnia [...] 2001 r. oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Zgodnie z art. 108 § l k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności jeżeli jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.
Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji polega na tym, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania i mimo wniesienia odwołania, decyzja natychmiast po jej ogłoszeniu lub doręczeniu podlega wykonaniu. Decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2001 r.. Znak: [...] należało uznać za dokument czyniący zadość wymogom przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne oraz znaczenie inwestycji dla miasta, brak zgody skarżącego na realizację przedmiotowej inwestycji nie może mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. W takim stanie rzeczy Wojewoda orzekł jak w sentencji decyzji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na powyższą decyzję A. S. podniósł okoliczności związane z ustaleniem ceny za 1 m- jego działki i wysokością odszkodowania jakie chciałby uzyskać od Gminy [...] za jego działkę.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.).
W świetle art. 1 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych ( art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu.
Skarga jest zasadna, ale nie z przyczyn w niej podniesionych.
Stosownie do treści art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto:
1) złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym,
2) wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wnioskodawca winien zatem, stosownie do treści art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, dołączyć do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego zdefiniowano pojęcie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Według ustawodawcy przez to pojęcie należy rozumieć: "tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych."
W rozpatrywanej sprawie organy orzekające uznały, że wnioskodawca wywiązał się obowiązku, wynikającego z treści art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, przedkładając dowody dysponowania nieruchomościami na cel budowlane w postaci umów sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego oraz umów przedwstępnych sprzedaży nieruchomości. Zdaniem organów spełnił się tym samym warunek, wynikający z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.
Istotnie, jak wynika z ustawowej definicji prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, prawo to nie musi wypływać jedynie z prawa własności ale także mogą być jego podstawą inne prawa rzeczowe (umowy najmu, dzierżawy) oraz innych stosunków zobowiązaniowych byle by z nich wynikało prawo użycia nieruchomości na cele budowlane. Nie można jednak uznać, że umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości daje podstawę do użycia jej na cele budowlane. Umowa przedwstępna to zobowiązanie do zawarcia umowy stanowczej, w tym wypadku sprzedaży nieruchomości. Z istoty jej wynika, że nie przenosi ona ani własności ani też posiadania, a co za tym idzie nie może być podstawą do użycia nieruchomości na cele budowlane. Wbrew zatem stanowisku organów, warunek wypływający z art. 32 ust. 4 pkt 2 nie został spełniony. Również i ustalenia w tym względzie wobec działki skarżącego, oznaczonej nr ewid. Ł nie pozwalają przyjąć, że także i do tej nieruchomości wnioskodawca wykazał się dowodem dysponowania tej nieruchomości na cele budowlane skoro z akt wynika, ze proces związany z jej wywłaszczeniem się jeszcze nie zakończył.
Stosownie do treści art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z:
a) miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska,
b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
c) przepisami, w tym techniczno-budowlanymi,
2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
3) wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.
Organ I instancji - Starosta [...], jak i organ II instancji - Wojewoda [...] sprawdzeń w tym zakresie, zdaniem Sądu, nie poczynili. W przedłożonych aktach administracyjnych brak jest tak rysunku planu jak i opisu obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Samo stwierdzenie, że decyzja została wydana w zgodności z ustaleniami tego planu oraz, że przedmiotowa inwestycja położona jest na terenach oznaczonych symbolem [...]- wybrane istniejące i projektowane ulice lokalne obsługujące tereny budownictwa wielorodzinnego jest zabiegiem niewystarczającym. Nie wiadomym jest dlaczego, zdaniem organu, przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z zapisem tego planu. Podobnie rzecz się ma z ustaleniami zgodności z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. i przepisami techniczno-budowlanymi. Nie jest wiadomym, czy warunki określone w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zostały spełnione. Ani organ I instancji ani też organ II instancji nie zajęły stanowiska, co do konieczności wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów przyjmując a priori wyjaśnienia w tym względzie zawarte w piśmie z dnia [...]2002 r. (k. [...] akt I instancji). Organy ograniczyły się jedynie do zdawkowego stwierdzenia o zgodności projektu z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i przepisami techniczno-budowlanymi. Wreszcie nie jest tak, jak twierdzą organy, iż projekt został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Brak jest w projekcie budowlanym przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego uprawnień projektantów: A. P., A. K., S. R., Z. S., E. K. Uchybia to postanowieniom art. 7, 77 § 1 k.p.a. zobowiązujących organy administracji publicznej do ustalenia wszystkich istotnych okoliczności dla treści rozstrzygnięcia. Z art. 11 k.p.a. wypływa natomiast obowiązek wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi organy kierują się w załatwieniu sprawy. W ocenie Sądu zawarcie jedynie ogólnikowych stwierdzeń w uzasadnieniu decyzji obu instancji, co do spełnienia się przesłanek z art. 32 ust. 4 i 35 Prawa budowlanego nie tylko, że nie czyni zadość postanowieniom art. 11 ale także art. 107 § 3 k.p.a. ustanawiającego wymagania stawiane uzasadnieniu aktu administracyjnego. Uzasadnienie pełni bowiem ważną rolę. Ma być odzwierciedleniem motywów jakie legły u podstaw rozstrzygnięcia. To w nim organ winien objaśnić tok myślenia prowadzący do zastosowania tego a nie innego przepisu prawnego w danej sprawie.
Powyższe obrazuje nie tylko naruszenia prawa procesowego: art. art. 7, 11, 77 § 1, 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., ale także prawa materialnego: art. art. 32, 33, 34, 35 Prawa budowlanego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W takim stanie rzeczy, Wojewódzki sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
O kosztach natomiast orzekł w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło