II SA/Kr 1797/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie skargi na uchwałę Rady Gminy Tarnów z dnia 28 października 2014 r. Nr XL/478/2014 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego M.L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego M.L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uzupełniony pismem z dnia 26 marca 2015 r., w sprawie skargi na uchwałę Rady Gminy T. z dnia 28 października 2014 r. We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego wynosi [...] zł Według oświadczenia w skład majątku skarżącego wchodzi nieruchomość rolna o pow. 2,06 ha oraz mieszkanie po rodzicach, do remontu. Na uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż renta w wysokości 730 zł netto plus wydatki na lekarstwa fakt, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, na utrzymaniu 5 psów oraz dodatkowe opłaty za ogrzewanie zima i jesienią stanowią przesłanki do przyznania prawa pomocy. W opinii referendarza informacje przekazane przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 10 marca 2015 r., skarżący został wezwany do jego uzupełnienia poprzez: - udokumentowanie za pomocą kserokopii faktur i rachunków miesięcznych kosztów utrzymania, w szczególności opłat za media za ostatni okres rozliczeniowy, telefon, ubezpieczenia, podatek od nieruchomości, wydatki na żywności, leki. - przedstawienie historii rachunku bankowego skarżącego za ostanie trzy miesiące, z aktualnym saldem; - przedłożenie ostatniego odcinka pobieranego świadczenia emerytalnego; -oświadczenie jaki dochód uzyskuje z prowadzonego gospodarstwa rolnego; -wyjaśnienie w jaki sposób powstało zadłużenie, o którym pisze we wniosku w kwocie 3.200 zł i w jaki sposób jest ono spłacane, jeśli jest to kredyt bankowy, niech dołączy kserokopie umowy kredytowej wraz z harmonogramem spłat; -oświadczenie czy skarżący jest właścicielem pojazdu mechanicznego, jeśli tak to niech poda markę i rok produkcji; - oświadczenie czy skarżący korzysta z pomocy opieki społecznej, jeśli tak to niech przedstawi stosowne decyzje. W piśmie z dnia 26 marca 2015 r., uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż miesięczne wydatki związane z bieżącymi potrzebami wynoszą około 1.557 zł i składa ją się na nie opłaty za telefon komórkowy, wodę i ścieki , energię elektryczną, śmieci, gaz, opłatę za węgiel, opłata radiowa - abonament, dojazdy do K. wydatki na leki, wydatki na zakup gazet i książek, utrzymanie 4 psów, koszty wyżywienia skarżącego, przejazdy autobusowe lokalne, wycieczki i odwiedziny znajomych, zakup odzieży. Z gospodarstwa rolne skarżący nie czerpie żadnego dochodu, gdyż przed kilku laty odebrano mu dotacje i doprowadziło to do totalnej ruiny. Ponadto przebudowa drogi i zasypanie rowu odwadniającego posesję doprowadziła skarżącego do strat na setki tysięcy. Skarżący posiada zadłużeniu w niezapłaconym podatku gruntowym na kwotę [...] zł oraz drobne zadłużenie w opłatach miesięcznych na kwotę około [...] zł. Nie spłaca żadnego kredytu. Nie posiada pojazdu mechanicznego. Nigdy nie korzystał z pomocy opieki społecznej. Do pisma dołączone zostały kserokopie następujących dokumentów: rachunki opłat za energię elektryczną ostatni z 26 marca 2015 r. na kwotę – 23,14 zł, faktury VAT za telekomunikacyjne – ostatnia z lutego 2015 zł na kwotę- 83,74 zł, rozliczenie za wodę, deklaracja o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi z 2013 r. Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zatem wniosek skarżącego należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek postępowania. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ( postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń , jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Oceniając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy bierze się pod uwagę również sposób w jaki wnioskodawca gospodarował swoim majątkiem do chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niewątpliwe i ta okoliczność wpływa, i kształtuje obecną sytuację materialną wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącego jak i przekazanych przez niego dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. . pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, iż jego jedynym dochodem jest świadczenie rentowe w wysokości [...] zł. Nie czerpie on żadnego dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Posiada zadłużenie w wysokości [...] zł. Mimo precyzyjnego wezwania nie przedstawił wyciągu z konta bankowego choć jest jego posiadaczem. W aktach sprawach znajdują się bowiem jego wyciągu nie związane z wezwaniem z dnia 10 marca 2015 r. obejmujące inny niż wymagany wezwaniem okres. Skarżący nie wyjaśnił dlaczego nie uzupełnił wezwania w tym zakresie. Zdaniem orzekającego skarżący pominął w swych wyjaśnieniach bardzo istotny dokument, pozwalający w pełni ocenić jego rzeczywista sytuację finansową. Tym bardziej, iż z przedstawionego przez skarżącego zestawienia miesięcznych wydatków wynika, iż w znacznym stopniu przewyższają one miesięczne dochody skarżącego ( dochód 960 zł – wydatki 1.557 zł ). Skarżący nie wyjaśnił skąd środki na pokrycie różnicy między deklarowanym dochodem a wykazanymi wydatkami. Skarżący nie wykazał też, aby był zadłużony wobec banków czy instytucji państwowych lub osób prywatnych. Obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym przedstawienia i wykazania wszelkich okoliczności potwierdzających ten fakt obciąża wnioskującego o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania tego prawa ( por. postanowienie NSA z 5 września 2005 r. , sygn. akt II FZ 418/05). Wobec powyższego należało przyjąć, iż skarżący nie zrealizował warunków wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania i ustanowić pełnomocnika z wyboru. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenie jest niepełne, nie zawiera bowiem wszystkich danych o sytuacji finansowej skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).