II SA/Kr 18/07
WyrokWSA w Krakowie2008-02-20
Skład orzekający: Andrzej Irla, Krystyna Daniel, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie uzgadniające warunki zabudowy dla inwestycji przylegającej do pasa drogowego, wydane przez Prezydenta Miasta w trybie art. 106 k.p.a., jest ważne, jeśli organ prowadzący postępowanie jest jednocześnie organem właściwym do dokonania uzgodnienia?Ratio decidendi
Postanowienie uzgadniające warunki zabudowy dla inwestycji przylegającej do pasa drogowego, wydane przez organ prowadzący postępowanie (Prezydenta Miasta) w trybie art. 106 k.p.a., jest nieważne. Art. 106 k.p.a. ma zastosowanie tylko wtedy, gdy wydanie decyzji jest uzależnione od zajęcia stanowiska przez inny organ niż organ prowadzący postępowanie. W sytuacji, gdy organ prowadzący postępowanie jest jednocześnie organem właściwym do dokonania uzgodnienia, tryb art. 106 k.p.a. nie ma zastosowania, a postanowienie wydane w tym trybie jest pozbawione podstawy prawnej, co skutkuje jego nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący zaskarżyli postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta, które pozytywnie uzgodniło projekt decyzji o warunkach zabudowy dla budowy dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami. Skarżący obawiali się negatywnego wpływu inwestycji na ich działkę sąsiadującą, w tym ograniczenia dopływu światła i zwiększenia uciążliwości związanych z ruchem drogowym. Organy administracji uznały, że podnoszone przez skarżących kwestie mogą być rozpatrzone na późniejszych etapach postępowania budowlanego.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego E. S. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie WSA Krystyna Daniel / spr. / WSA Barbara Pasternak Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2008 r. sprawy ze skargi G. S. i E. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego E. S. kwotę 100 / sto / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Prezydent Miasta postanowieniem z [...].09.2006 r. znak: [...] na podstawie art. 106 kpa, w związku z art. 53 ust. 4 pkt. 9 i ust. 5, art. 64 ust. 1 ustawy z 27.03.2003 r., o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 16 ust. 1, art. 35 ust. 3, art. 43 ust. 1 ustawy z 21.03. 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.) i treścią rozporządzenia z 2. 03. 1999 r. Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 ze zm.), uzgodnił pozytywnie projekt decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn: "Budowa dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażami indywidualnymi, garażem podziemnym oraz z zagospodarowaniem terenu na działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...], a także z wjazdem od ul. [...] (działki ; [...], [...], [...]) oraz infrastrukturą techniczną na działkach nr [...], [...], [...], [...], [....], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...]", w odniesieniu do obszaru przyległego do pasa drogowego ul. [...], stanowiącej drogę powiatową w zarządzie [...] Zarządu Dróg.
Prezydent Miasta w uzasadnieniu decyzji podał, że w dniu [...].08.2006 r. Wydział Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta przekazał do [...] Zarządu Dróg projekt decyzji ustalającej warunki zabudowy dla w/w zamierzenia inwestycyjnego, sformułowany na wniosek Z. K. z [...].01.2006 r. - celem dokonania uzgodnienia stosownie do wymogu art. 53 ust. 4 pkt. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. uzgodnienia w zakresie obszarów przyległych do pasa drogowego dróg będących w zarządzie [...] Zarządu Dróg. Przedłożony projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy w załączniku nr 1, pkt. II 4 d, e, f określał dostęp do drogi publicznej od ul. [...] poprzez ulicę [...] z warunkiem uzgodnienia u zarządcy projektu zjazdu i użytkowanie ulicy [...] tj. [...] Zarządu Dróg. W związku z powyższym na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z 21.03.1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086 ze zm.) organ I instancji uzgodnił pozytywnie projekt decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego będącego przedmiotem wniosku w obszarze przyległym do pasa drogowego ulicy [...] będącej w zarządzie Krajowego Zarządu Dróg.
Zażalenie od powyższego postanowienia wnieśli G. S. i E. S., protestując przeciwko zamierzonej inwestycji obejmującej m.in. budowę w bezpośrednim sąsiedztwie ich działki [...] -sto kondygnacyjnego budynku. Podnieśli, że obawiają się wzmożenia istniejących już uciążliwości związanych z ruchem, hałasem i spalinami pochodzącymi z dodatkowych pojazdów. Zarzucili, że planowana inwestycja spowoduje ograniczenie dopływu światła dziennego do działki skarżących oraz ograniczy planowaną przez nich budowę na dz. ewid. [...], która przylega do działki inwestora.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] r. znak: [...] na podstawie art. 53 ust. 4 pkt. 9 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 144 kpa i 106 kpa, utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu Kolegium podało, że organ I instancji powołał się na przepisy prawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisy ustawy o drogach publicznych i rozporządzeń wykonawczych do niego, jak: rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2.03.1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U.Nr 43 poz. 430). Przepisy te stanowią szereg gwarancji ochrony dla właścicieli działek sąsiadujących z planowaną inwestycją. Organ odwoławczy podał, że mają one jednak swoje zastosowanie w późniejszych etapach postępowania budowlanego jakimi są: decyzja ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego i decyzja o pozwoleniu na budowę.
Organ odwoławczy podał, że zasadniczym zagadnieniem, które bierze się pod uwagę przy uzgadnianiu decyzji w omawianym zakresie jest techniczna i prawna możliwość "włączenia" do określonej drogi publicznej przyszłego ruchu drogowego danej inwestycji. Kolegium zaznaczyło, że kwestie podnoszone w zażaleniu mogą być rozpatrzone dopiero w postępowaniu ustalającym warunki zabudowy oraz w decyzji o pozwoleniu na budowę. W tych przepisach znajduje się bowiem podstawa prawna do badania kwestii prawa właścicieli działek sąsiedzkich do dostępu do światła, ochrony przed hałasem, do drogi publicznej itp.
Skargę od powyższego postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu [...].12.2006 r. wnieśli G. S. i E. S. Skarżący podali, że obawiają się, iż ich własne zamierzenia inwestycyjne planowane na działce sąsiadującej z działką inwestora zostaną zagrożone poprzez realizację planowanego budynku. Skarżący zarzucili, że planowany przez inwestora [...]-sto piętrowy budynek ograniczy dopływ światła i powietrza, a całą inwestycja spowoduje nadmierny hałas zapylenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu postanowienia z 20.11. 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30. 08. 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a.
W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie – jakkolwiek nie z przyczyn w niej podniesionych - ponieważ zaskarżone postanowienie i poprzedzające go postanowienie organu I instancji nie są zgodne z prawem.
Na wstępie należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt. I ust. 5 ust. 1 z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) generalną zasadą jest, że decyzje o warunkach zabudowy dla inwestycji, która ma być usytuowana w obszarze przyległym do pasa drogowego wydaje się po uzgodnieniu z właściwym zarządcą drogi, dokonanym w trybie art.106 kpa. W rozumieniu art. 53 ust. 4 cyt. ustawy uzgodnienia są formą zajęcia stanowiska przez inny organ w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji administracyjnej (por. komentarz do Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pod red. Z. Niewiadomskiego, Wyd. C.H. Beck, W-wa 2005 r., s 430).
Zgodnie z art. 106 § 1 kpa jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenie opinii lub zgody albo wyrażenie stanowiska w innej formie) decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten inny organ. Organ prowadzący postępowanie główne tj. załatwiający sprawę musi zatem w przypadkach przewidzianych w przepisach prawa materialnego zwracać się do organu uzgadniającego o zajęcie stanowiska.
W niniejszej sprawie teren planowanego zamierzenia inwestycyjnego pn: "budowa dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażami indywidualnymi, garażem podziemnym oraz z zagospodarowaniem terenu na działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...], a także z wjazdem od ul. [...] (działki ; [...], [...], [...]) oraz infrastrukturą techniczną na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...]" przylega do pasa drogowego ul. [...] w K. W związku z powyższym Prezydent M., prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, zwrócił się o dokonanie uzgodnienia przedmiotowej inwestycji w zakresie obszaru przylegającego do pasa drogowego w/w drogi do [...] Zarządu Dróg - w trybie art. 106 kpa.
Zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt. 5 ustawy z 21.03. 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. nr 204, poz. 2086 ze zm.) w granicach miasta na prawach powiatu zarządcami wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta. W niniejszej sprawie ulica, przy której zlokalizowana jest przedmiotowa inwestycja stanowi drogę powiatową w zarządzie [...] Zarządu Dróg - stanowiącym jednostkę organizacyjną Prezydenta M., a zatem organem uprawnionym do uzgodnienia przedmiotowego zamierzenia jest Prezydent M.
Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem jeżeli organ właściwy do wydania decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy jest równocześnie organem właściwym do wyrażenia stanowiska, o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym to bezprzedmiotowe staje się współdziałanie tych organów ( uchwała NSA w W-wie z 1.03.1999, sygn, akt. OPK 1/99 oraz z 9.04.2001. sygn. akt OPK 26/00) W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że organ prowadzący postępowanie w sprawie uzgodnienia warunków zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego oraz organ właściwy do dokonania uzgodnienia dotyczącego obszaru przyległego do pasa drogowego ul. [...] w K. stanowią ten sam organ, którym jest Prezydent M.
W tej sytuacji należało zatem uznać, że do dokonanie uzgodnienia, o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt. 9 cyt. ustawy nie ma z oczywistych względów zastosowania art. 106 kpa, albowiem przepis ten odnosi się wyłącznie do sytuacji gdy wydanie decyzji uzależnione jest od zajęcia stanowiska przez innych organ (organ współdziałający) niż organ właściwy do wydania decyzji. Skoro zaś uzgodnienia dokonał Prezydent M. w trybie art. 106 kpa – to nie był do tego uprawniony, a wydane przez niego postanowienia uzgodnieniowe zostało wydane bez podstawy prawnej, co narusza dyspozycję art. 156 § 1 pkt. 2 ab initio stanowiący, że nieważna jest decyzja wydana została bez podstawy prawnej.
Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić na podstawie art. 145 ust. 1 pkt. 2 ustawy p.p.s.a. nieważność zaskarżonego postanowienia jak również poprzedzającego go postanowienia organu I Instancji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło