II SA/Kr 180/05
WyrokWSA w Krakowie2007-05-16
Skład orzekający: Piotr Głowacki, Krystyna Daniel, Małgorzata Brachel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustanowieniu wieczystego użytkowania nieruchomości, wydana na podstawie decyzji administracyjnej, która nie została potwierdzona umową w formie aktu notarialnego i wpisem do księgi wieczystej, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ustanowieniu wieczystego użytkowania nieruchomości, nawet jeśli została wydana na podstawie wcześniejszych decyzji administracyjnych, nie może być uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli nie zostały spełnione pozostałe etapy wymagane do powstania tego prawa, tj. zawarcie umowy w formie aktu notarialnego i wpis do księgi wieczystej. Brak tych elementów oznacza, że prawo wieczystego użytkowania nie powstało, a późniejsza decyzja ustanawiająca je na rzecz innej osoby, oparta na prawidłowych ustaleniach faktycznych i prawnych z chwili jej wydania, nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1971 r. o ustanowieniu wieczystego użytkowania nieruchomości na rzecz M. P. Skarżąca A. A., spadkobierczyni R. P., domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z 1971 r., zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ustanowienia wieczystego użytkowania i prawa cywilnego. Spór dotyczył tego, czy R. P. nabył prawo wieczystego użytkowania na podstawie decyzji administracyjnych z lat 1964 i 1966, czy też dopiero na podstawie umowy z 1973 r. zawartej po wydaniu decyzji z 1971 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie WSA Krystyna Daniel (spr) WSA Małgorzata Brachel –Ziaja Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2007 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2004 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z [...] 2004 r. znak: [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2, art. 157 § 1 i 2 i art. 158 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu wniosku A. A. z dnia [...] 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 1971 r. znak: [...] wydanej przez Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w T. w sprawie zmiany decyzji z dnia [...] 1966 r. o ustanowieniu użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr ew. [A] i [B] obręb [...] w T. na rzecz M. P. i odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] 1971 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. po rozpatrzeniu wniosku A. A. o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] 2004 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 156 § 1 pkt. 2, art. 157 § 1 i 2 i art. 158 § 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w T. orzeczeniem nr [...] orzekło o odstąpieniu R. P. działki gruntu o pow. 1000 m kw., położonej w T. w formie ustanowienia na niej użytkowania jako prawa wieczystego z przeznaczeniem pod budowę domu jednorodzinnego. Szczegółowe warunki odstąpienia mienia zostały określone w umowie o ustanowieniu użytkowania z dnia [...] 1956 r.
Następnie Prezydium MRN w T. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] 1964 r. znak: [...] na podstawie art. 12-22 ustawy z 14.07. 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. nr 32, poz. 159) orzekło o ustanowieniu na rzecz R. P. wieczystego użytkowania nieruchomości składającej się z parceli katastralnej [x] o pow. 1022 m2, stanowiącej własność Skarbu Państwa. W pkt. 1. lit. "b" w/w decyzji zawarto warunek, że ustanowienie i przedłużenie prawa wieczystego użytkowania nastąpi w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego na podstawie niniejszej decyzji, a akt notarialny będzie stanowić podstawę do wpisu do księgi wieczystej. Treść w/w decyzji z dnia [...] 1964 r. została sprostowana postanowieniem Prezydium MRN w T. z dnia [...]1964 r. znak:[...], wydanym na podstawie art. 105 k.p.a. ponieważ decyzja z[...] 1964 r. omyłkowo wskazała, że pow. działki nr [x] wynosi 1000 m kw., podczas gdy faktycznie jej pow. wynosiła 1022 m kw.
Z uwagi na fakt, że działka nr [x] uległa podziałowi na dwie działki o numerach [y] i [z], a R. P. nie przystąpił do umowy notarialnej Prezydium MRN w T. - Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, za zgodą stron, decyzją z dnia [...]1966 r. znak: [...] na podstawie art. 136 k.p.a. zmieniło decyzję własną z dnia [...]1964 r. i orzekło o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego na rzecz R.P. dla parceli oznaczonej nr [y] i [z] o łącznej pow. 1022 m kw. W decyzji tej został utrzymany w mocy punkt 1 lit. "b" z decyzji z dnia [...]1964 r. Również decyzja z dnia [...]1966 z nie została potwierdzona umową zawartą w formie aktu notarialnego.
W październiku 1971 r. M. P., wdowa po zmarłym w dniu [...]1967 r. R. P. zwróciła się do Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w T., o zmianę decyzji z dnia [...] 1966 r. i oddanie przedmiotowych działek w wieczyste użytkowanie na jej rzecz, przedkładając postanowienie Sądu Powiatowego w T. – Wydz. I Cywilny z dnia [...] 1967 r, sygn. akt [...] o nabyciu praw do spadku po R. P. oraz postanowienie z dnia [...]1971 r. sygn. [...] o zniesieniu wspólnej własności i dziale spadku po zmarłym R. P., z którego wynikało, że nakłady na budowę domu znajdującego się na działkach nr [A] i [B] (poprzednio parcele katastralne nr [y] i [z) przysądzone zostały na wyłączną własność M. P., natomiast na rzecz pozostałych spadkobierców, w tym A. A., przysądzone zostały spłaty.
Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w T. decyzją z dnia [...] 1971 r. zmieniło decyzję z dnia [...]1966 r. w ten sposób, że ustanowiło na rzecz M. P. wieczyste użytkowanie na parceli budowlanej stanowiącej własność Skarbu Państwa oznaczonej jako dz. nr [A] i [B], w T. Decyzja z dnia [...] 1971 r. była podstawą zawarcia dniu [...] 1973 pomiędzy M. P. a Prezydium MRN w T. umowy w formie aktu notarialnego oddania w wieczyste użytkowanie w/w działek - Rep. [...]. Umowa ta została następnie ujawniona w Księdze Wieczystej Nr [...] Organ wskazał, że w decyzji pierwotnej z dnia [...] 1964 r. w punkcie 1 lit. "b" postanowiono, że jeżeli żadna z wydanych decyzji nie została potwierdzona aktem notarialnym – można ją zmienić za zgodą stron.
A. A., należąca do kręgu spadkobierców po R. P., powołując się na zmianę postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po R. P. z dnia [...] 1967 r., które stanowiło podstawę do wydania decyzji z dnia [...] 1971 o ustanowieniu wieczystego użytkowania działek nr [A] i [B] w T. na rzecz M. P., wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 1971 r.
Samorządowe Kolegium Odwołąwcze w T. podniosło, że przy ocenie przesłanek nieważności decyzji z [...] 1971 r. z powodu rażącego naruszenia prawa należy uwzględnić stan prawny z dnia wydania przedmiotowej decyzji. Decyzją z dnia [...] 1964 r., na wniosek R. P., orzeczono o ustanowieniu na jego rzecz prawa wieczystego użytkowania działki nr [x] w oparciu o art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z 14.07.1961 o gospodarce terenami w miastach i w osiedlach (Dz. U. z 1961 r. Nr 32, poz. 159), który to przepis stanowił, że umowę wieczystego użytkowania zawiera, na podstawie decyzji organu gospodarki komunalnej i mieszkaniowej Prezydium Powiatowej Rady Narodowej (miejskiej, dzielnicowej), przedstawiciel tego organu. Organ podniósł, że charakter prawny decyzji o ustanowieniu wieczystego użytkowania został określony w uzasadnieniu wyroku SN z 10.10.1977 r. sygn. akt III CRN 98/77 opubl. W OSNCP 1978 z. 7, poz. 119., w którym SN naprowadził, że prawomocna decyzja organów administracji państwowej o oddaniu terenu w wieczyste użytkowanie stwierdza, że nieruchomość zbywana jest na cele zgodne z ustawą oraz na rzecz osoby posiadającej uprawnienia do nabycia konkretnej nieruchomości. Postępowanie związane z ustanowieniem użytkowania wieczystego składa się z dwóch faz, należących do różnych trybów, przy tym faza pierwsza, administracyjna, ma charakter przygotowawczy, zakończony wydaniem ostatecznej decyzji przez właściwy organ administracji. Wydanie tej decyzji oznacza, że organ administracji gotów jest zawrzeć umowę z określonym adresatem, która to umowa staje się źródłem stosunku cywilno-prawnego miedzy stronami. Dla przyjęcia stanowiska, że decyzja ta jest źródłem stosunku cywilno-prawnego trzeba by wyraźnego unormowania takiego jej charakteru i skutków przez przepisy prawa, a przepisu takiego w odniesieniu do ustanowienia użytkowania wieczystego ustawodawca nie wprowadził. Prezentowane wyżej poglądy należało zdaniem SKO w T. uwzględnić łącznie z obowiązującymi w 1964 r. przepisami ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach tj. art. 12 ust. 4, stanowiącym, że prawo wieczystego użytkowania podlegało wpisowi do księgi wieczystej oraz art. 14 ust. 1 ustawy, stanowiący, że ustanowienie i przedłużenie prawa wieczystego użytkowania następowało w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego, który stanowił podstawę wpisu do księgi wieczystej.
Cytowane wyżej przepisy oraz poglądy SN, zdaniem organu, nie pozwoliły na stwierdzenie, że już poprzez wydanie decyzji z dnia [...]1964 r. ustanowiono na rzecz R. P. prawo wieczystego użytkowania, które to prawo mogło następnie wejść do spadku po nim. Pogląd taki stałby w wyraźnej sprzeczności z treścią art. 14 ust. 1 ustawy, który wskazuje, iż ustanowienie i przedłużenie prawa wieczystego użytkowania następowało w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego. Z przesłanego przez Sąd Rejonowy w T. odpisu zupełnego z Księgi Wieczystej Nr [...] wynika, że przed 1973 r. na nieruchomości składającej się z działek nr [A] i [B] nie zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Okoliczności tej tj. ustanowienia użytkowania wieczystego dopiero w 1973 r. nie podważa również okoliczność, iż decyzją z dnia [...] 1966 r. zmieniono decyzję dnia [...] 1964 r., bowiem zmiana ta dotyczyła numerów działek, ich powierzchni oraz wysokości opłat, natomiast pozostałe punkty decyzji z [...] 1964 r. pozostały bez zmian.
Nie jest również zasadny pogląd, że skoro "wszelkie czynności władz administracyjnych i rządowych podlegają przepisom o czynnościach prawnych" to decyzja z dnia [...] 1971 r. jest nieważna z mocy art. 58 § 1 k.c. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie w odniesieniu do czynności prawnych, a przez czynność prawną należy rozumieć zdarzenie, w skład którego wchodzi co najmniej jedno oświadczenie woli złożone przez osobę posiadająca zdolność do czynności prawnych, zmierzające do wywołania skutku prawnego w postaci powołania, zmiany lub ustania stosunku cywilno-prawnego (Encyklopedia Prawa, U. Kalina-Prasznic, wyd. C.H. Beck, W-wa 2004 r. s. 88). Na tle tego pojęcia czynności prawnych wskazać należy, że decyzja administracyjna nie może być rozumiana jako czynność prawna, bowiem nie jest oświadczeniem woli działania organów państwa, a tym samym nie może być nieważna z mocy art. 58 § 1 kc bowiem przepis ten odnosi się tylko do czynności prawnych.
Od tej decyzji złożyła skargę A. A., wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 1971 r., względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpoznania. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 2 i 6 ustawy z 28.05.1957 r. o sprzedaży przez Państwo domów mieszkalnych i działek budowlanych, art. 12 - 22 ustawy z 14.07.1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, art. 58 § 1 i 2 k.c. art. 7 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podniosła, że R. P. zawarł dwie umowy z Prezydium MRN w T: pierwszą zawartą w dniu [...]1956 r. o oddaniu działek pod budowę domu jednorodzinnego i drugą z "w formie decyzji administracyjnej dnia [...] 1964 r. o ustanowieniu na rzecz R. P. wieczystego użytkowania przedmiotowych działek." W pierwszej umowie w pkt. 8 podano, że w razie śmierci R. P. prawa z tej umowy przechodzą na spadkobierców. W drugiej umowie w formie decyzji administracyjnej ustanowiono na rzecz R. P. i wieczyste użytkowanie oddanych działek pod budowę domu, który R. P. wybudował. Na końcu tej decyzji jest wzmianka, że decyzję otrzymuje PBN dla zawarcia aktu notarialnego, względnie wpisu do księgi wieczystej. Skarżąca zarzuciła, że brak zawarcia umowy notarialnej, ewentualnie wpisu prawa wieczystego użytkowania na rzecz R. P. do księgi wieczystej jako zaniedbanie państwowego urzędu nie może wywołać ujemnych skutków dla R. P. i jego spadkobierców oraz podniosła, że wieczyste użytkowanie może wygasnąć na skutek nie wybudowania domu lub obopólnej zgody co do rozwiązania umowy - ważnych umów nie można jednak jednostronnie zrywać.
Samorządowego Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wnioskowało o jej oddalenie z argumentacją przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym zakresie legalności decyzji administracyjnych (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a.
Kontroli sądowej poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2004 r. znak:[...], którą kolegium, na podstawie art. 127 § 3 i art. 156 § 1 pkt. 2, art. 157 § 1 i 2 i art. 158 § 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję własną października 2004 r, którą to decyzją odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w T. z [...] 1971, znak:[...].
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest zasadna i została wydana zgodnie z prawem.
Na wstępie trzeba zauważyć, że tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, którego przesłanki zastosowania zostały wyczerpująco wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. i stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej. Przyjęta w k.p.a. konstrukcja nieważności decyzji administracyjnej wiąże się więc ze szczególnie ciężkimi naruszeniami prawa określonymi w w/w przepisie. Przesłanki przewidziane w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. to wydanie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przez wydanie decyzji bez podstawy prawnej należy rozumieć, jak podkreślił NSA, sytuację, gdy w obowiązującym systemie prawnym brak jest przepisu upoważniającego organ administracji do rozstrzygania sprawy w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 27.05. 1988 r. IVSA 23-28/88 i IVSA 187/88, GAP 1989 Nr 6, s. 43), natomiast przez rażące naruszenie prawa należy rozumieć oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a więc takie które koliduje z zasadą praworządności działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa (por. wyrok wsa z 21.12.2005, VIISA/Wa 706/05, LEX 196278). W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji istnienie jednej z przesłanek z art. 156 § 1 k.p,a. musi być oczywiste tj. "widoczne gołym okiem", a nie być kwestią przypuszczeń czy też zawiłych dociekań i zabiegów językowych (por. wyrok NSA z 2.02. 2006 r. IIOSK 490/05, LEX 196696). Nadto należy zauważyć, że w doktrynie przyjmuje się, iż naruszenie prawa ma charakter rażący w sytuacji, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowi zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Można powiedzieć, że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowania w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy (J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, W-wa 2004).
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że Prezydium MRN w T. na wniosek M. P., wdowy po R. P. i po przedłożeniu prawomocnych: postanowienia Sądu Powiatowego w T. z dnia [...]1967 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym R. P. oraz postanowienia Sądu Powiatowego z w T. z dnia [...] 1971 r. o zniesieniu wspólnej własności i dziale spadku po R. P., decyzją z dnia [...] 1971 r. ustanowiło wieczyste użytkowanie dz. nr [A] i [B] (poprzednio parcele katastralne nr [y] i [z] ) w T. na rzecz wdowy M. P. W uzasadnieniu w/w decyzji organ wskazał na ustalenia Sądu Powiatowego w T., z których wynika, że spadkobiercą po zmarłym R. P. w [...] części została M. P., jej też zostały przysądzone nakłady na budynek mieszkalny znajdujący się na działkach nr [A] i [B] w T. Po uprawomocnieniu się decyzji z dnia [...] 1971 r. M. P. w dniu [...] 1973 r. zawarła umowę ustanawiającą wieczyste użytkowanie Rep. [...], a następnie dokonała wpisania prawa wieczystego użytkowania do księgi wieczystej nr Ks. [...], a tym samym spełniła ustawowe przesłanki do ustanowienia na jej rzecz prawa wieczystego użytkowania dz. nr [A] i [B] w T.
Sąd nie podzielił argumentu strony skarżącej, że R. P. nabył wieczyste użytkowanie przedmiotowych działek nr [A] i [B] (poprzednio parcele katastralne nr [y] i [ z], powstałe z podziału dz. nr [x] w T.) na podstawie dwóch umów: tj: umowy z [...] 1956 r. zawartej z Prezydium MRN w T. o oddaniu działki nr [x] pod budowę domu jednorodzinnego i drugiej - "w formie decyzji administracyjnej z [...] 1964 r. o ustanowieniu na rzecz R. P. wieczystego użytkowania przedmiotowych działek."
Ustosunkowując się do powyższych twierdzeń strony skarżącej należy podnieść, że zgodnie z treścią postanowienia Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w T. z [...] 1964 r. znak: [...], prostującego z urzędu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. oczywistą pomyłkę w decyzji własnej z [...] 1964 r. w sprawie ustanowienia wieczystego użytkowania na dz. Nr [x] , działka nr [x] miała 1022 m kw. powierzchni, a nie jak omyłkowo podano 1000 m kw. pow. Nadto w postanowieniu wskazano, że w umowie zawartej między R. P. a Prezydium MRN w T. z dnia [...] 1957 r. także błędnie podano, że działka nr [x] ma pow. 1000 m kw. podczas gdy jej pow. wynosiła 1022 m kw. W konsekwencji umowa z dni [...] 1957 r. nie mogła rodzić skutków prawnych ponieważ jej postanowienia naruszały powołane w niej postanowienia art. 2 ust. 1 pkt. 2 dekretu z 10.12. 1952 r. o odstępowaniu przez Państwo nieruchomego mienia nierolniczego na cele mieszkaniowe oraz na cele budownictwa indywidualnych domów jednorodzinnych (Dz. U. nr 49, poz. 326), który stanowił że: przedmiotem odstępowania mogą być położone w miastach i osiedlach o charakterze miejskim działki ziemi o pow. nie przekraczającej 1000 m kw. przeznaczone na cele indywidualnego budownictwa domów jednorodzinnych. W tej sytuacji Prezydium MRN w T. na wniosek R.P. wydało decyzję z dnia [...]1964 r., wskazującą, że R. P. nabywa prawo wieczystego użytkowania przedmiotowej działki nr [x] o pow. 1022 m kw. w T. W związku z powyższym należy wskazać, że stosownie do ustawy 14. 07. 1961 r. o gospodarce gruntami w miastach i w osiedlach (Dz. U. nr 1969 nr 22, poz. 159), na podstawie, której decyzja z dnia [...] 1964 r. została wydana, nabycie wieczystego użytkowania w drodze umowy wymagało realizacji trzech etapów. Pierwszy etap, zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, polegał na wskazaniu osoby kandydata na przyszłego użytkownika wieczystego w drodze decyzji organu gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej ) rady miejskiej. W decyzji tej w szczególności powinna być określona osoba wieczystego użytkownika oraz przedmiot i warunki wieczystego użytkowania. Drugi etap, zgodnie z art. 14 ust. 1 cyt. ustawy obejmował ustanowienie prawa wieczystego użytkowania w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego, do zawarcia której, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy, uprawniony był organ wydający decyzję wskazującą wieczystego użytkownika. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy oddanie nieruchomości w wieczyste użytkowania wymagało ponadto wpisu w księdze wieczystej (etap trzeci). Wpis ten o charakterze konstytutywnym kończył postępowanie w zakresie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oraz ujawniał wieczystego użytkownika i zakres jego uprawnień.
Trzeba podkreślić, że w punkcie 1 lit. "b" decyzji z dnia [...] 1964 r. organ wskazał, zgodnie z uregulowaniami art. 14 i 18 cyt. ustawy, że ustanowienie i przedłużenie wieczystego użytkowania nastąpi w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego, który będzie stanowił podstawę do wpisu do księgi wieczystej. Co prawda powyższa decyzja zawiera adnotację o przekazaniu jej do Państwowego Biura Notarialnego, co jednak nie oznacza, że na podstawie samej decyzji można było dokonać wpisu w księdze wieczystej o ustanowieniu prawa wieczystego użytkowania jak podnosi w skardze A. A. Z akt sprawy nie wynika też, aby R. A. odwołał się od decyzji.
Prezydium MRN w T. decyzją z dnia [...] 1966 r. wydaną za zgodą R.P. co wynika z protokołu z dnia [...] 1966, w związku z podziałem przedmiotowej działki nr [x] na działki nr [y] i [z], zmieniło decyzję własną z dnia [...] 1964 r. ustanawiając wieczystym użytkownikiem w/w działek R. P. W decyzji tej pozostawiony został warunek z decyzji z dnia [...] 1964 r., nakazujący mu zawarcie umowy w formie aktu notarialnego i dokonanie wpisu do księgi wieczystej prawa wieczystego użytkowania. Również i ta decyzja, nie została zaskarżona przez R. P. i stała się prawomocna w dniu [...] 1966 r. mogła więc stanowić podstawę do zawarcia umowy notarialnej, a następnie dokonania wpisu do ks. wieczystej, jednak jak ustaliło SKO w T. R. P. zmarł nie zawierając żadnej umowy w formie aktu notarialnego o wieczyste użytkowanie przedmiotowych działek. Tym samym za błędne należy uznać zarzuty podniesione w skardze, że R. P. nabył wieczyste użytkowanie w/w działek, ponieważ została wydana decyzja administracyjna wskazująca go jako wieczystego użytkownika.
Tym samym należy przyjąć, że ustalenia dokonane przez Kolegium, z których wynika, że R. P. nie nabył wieczystego użytkowania mimo, iż zarówno w decyzji z dnia [...] 1964 r. jak i w zmieniającej ją decyzji z dnia [...] 1966 r. został wskazany jako użytkownik wieczysty przedmiotowej nieruchomości są prawidłowe, ponieważ R. P. nie zrealizował pozostałych dwóch etapów decydujących dla powstania prawa wieczystego użytkowania. W takiej sytuacji Prezydium MRN w T. wskazując w decyzji z dnia [...] 1971 r. jako wieczystego użytkownika dz. nr [A] i [B] M. P. w oparciu o będące w czasie jej wydania w obiegu postanowienia Sądu Powiatowego o dziale spadku, nie naruszyło prawa. W związku z tym nie zachodzą również przesłanki do stwierdzenia nieważność tej decyzji na podstawie art. 156 k.p.a., przy czym należy mieć na uwadze, że stwierdzenie nieważności decyzji jest możliwe jedynie w sytuacji zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w/w artykule, przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych wymienionych w § 2 tego art. Przy stwierdzeniu nieważności decyzji niedopuszczalne jest odwoływanie się do przesłanek nie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Wśród tych przesłanek brak możliwości stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Oznacza to, że zmiana postanowień stwierdzających nabycie spadku po zmarłym R. P., jak to miało miejsce w niniejszej sprawie ew. zmiana postanowień o zniesieniu współwłasności i dziale spadku nie mają znaczenia dla stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]. 1971 r., mogą natomiast stanowić podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 r. § 1 pkt 8 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, biorąc za podstawę art. 151 ustawy z 30. 08. 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło