II SA/Kr 180/22

WyrokWSA w Krakowie2022-05-05

Skład orzekający: Jacek Bursa, Agnieszka Nawara - Dubiel, Monika Niedźwiedź

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli dotyczy nieruchomości, która była już przedmiotem ostatecznego rozstrzygnięcia organów administracji publicznej, mimo zmian w przepisach dotyczących zbędności nieruchomości?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, jeśli istnieje tożsamość sprawy administracyjnej (podmiotowa, przedmiotowa i prawna) z wcześniejszym, ostatecznym rozstrzygnięciem. Zmiany w przepisach dotyczących zbędności nieruchomości, w tym nowelizacja art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 38/11, nie wyłączają tożsamości spraw w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany.
Stan faktyczny
Skarżący Z. P. wniósł o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Organy administracji obu instancji umorzyły postępowanie, uznając sprawę za tożsamą z wcześniejszą decyzją z 2001 r. odmawiającą zwrotu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących zebrania materiału dowodowego, wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nienależyte uzasadnienie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody a dnia 19 listopada 2021 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości skargę oddala. Decyzją z 14 maja 2021 r. znak: [...] Starosta [...] orzekł o umorzeniu, jako bezprzedmiotowego, postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...], poł. w obr. [...]. ewid. K. m. K., w granicach parcel: I. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat. K., wszczętego na wniosek Z. P.. Organ I instancji wskazał, iż sprawa z wniosku o zwrot części działki nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. K. m. K., w granicach parcel: l. kat. [...],l. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat. K., na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela była już przedmiotem ostatecznego rozstrzygnięcia organów administracji publicznej. Powyższa sprawa została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją Prezydenta Miasta K. z 30 marca 2001 r. znak: [...], która została skierowana między innymi do Z. P., który działał w imieniu swoim oraz jako pełnomocnik A. P.. Odwołanie od tej decyzji złożył Z. P.. Wojewoda decyzją z dnia 19 listopada 2021 r., znak [...] utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 12 maja 2020 r. pan Z. P. wystąpił z ponownym wnioskiem o zwrot nieruchomości oznaczonej jako parcele: l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat. K.. Parcele: l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat. K., objęte lwh [...], stanowiące własność W. P., przejęte zostały na rzecz Skarbu Państwa na podstawie zawartej w formie aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia 15 kwietnia 1969 r. Rep. A Nr II [...]. Powyższy akt sprzedaży nieruchomości został zawarty w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Parcele te zostały wywłaszczone na cele budowy osiedla [...] stosownie do decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 22 maja 1968 r. wydanej przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej Miasta K.. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego dla K. - Ś. w K. z dnia 26 lutego 1999 r. sygn. akt [...], spadek po W. P. nabyli: żona A. P. i syn Z. P. po [...] części. Zgodnie z odpisem aktu zgonu o oznaczeniu: [...], A. P. zmarła w dniu [...] 2008 r. Dalej opisano kolejne podziały działek i innego przekształcenia geodezyjne ustalając, że przedmiotem złożonego wniosku o zwrot nieruchomości są części działek: nr [...] i nr [...], poł. w obr. [...]. ewid. K. m. K.. Decyzją z dnia 13 listopada 2020 r. znak: [...], Prezydent Miasta K. orzekł o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania o zwrot nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...], poł. w obr[...], jedn. ewid. K. m. K., w granicach parcel: l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat. K., prowadzonego z wniosku Z. P.. Natomiast z uwagi na fakt, iż zgodnie z księgą wieczystą nr [...], nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], obr. [...] jedn. ewid. K. m. K., stanowi własność Gminy Miejskiej K. - stosownie do treści art. 142 ust. 2 u.g.n., zasadne było wyłączenia się Prezydenta Miasta K. od załatwienia sprawy zwrotu ww. przedmiotowej nieruchomości i postanowieniem z dnia 26 listopada 2020 r. znak: [...] Wojewoda wyznaczył Starostę K. do załatwienia niniejszej sprawy. W tym miejscu należy wskazać zasadę trwałości decyzji administracyjnych sformułowaną w art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, która nie pozwala na powtórne prowadzenie postępowania w sprawie już rozstrzygniętej. Powtórne rozpoznanie sprawy naruszałoby tym samym wyżej wskazaną zasadę i prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Jest to bezwzględny zakaz orzekania drugi raz w tej samej sprawie bez uchylenia uprzednio zapadłego rozstrzygnięcia. Prowadzenie postępowania, które naruszałoby przedstawioną wyżej zasadę jest niedopuszczalne i jako takie powinno zostać bezwzględnie umorzone. Przez tożsamość sprawy administracyjnej należy rozumieć przypadek, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Decyzja Prezydenta Miasta K. z 30 marca 2001 r. znak: [...] o odmowie m.in. części działki nr [...] (z podziału której powstała m.in. działka nr [...]), poł. w obr[...], jedn. ewid. K. m. K., w granicach parcel: l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat. K., została skierowana m.in. do Z. P., który jest również wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Decyzja ta dotyczyła parcel: l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat. K., o zwrot których ponownie wystąpił wnioskodawca. Dalej Wojewoda wskazał, że aby można było stwierdzić, iż zachodzi tożsamość sprawy, musi zachodzić również tożsamość stanu prawnego. W dacie wydawania ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. z 30 marca 2001 r. znak: [...] obowiązywał przepis art. 137 ust. 1 pkt 2 w brzmieniu: "(...) utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany". Nowelizacja stosownych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami została wprowadzona ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), która weszła w życie w dniu 22 września 2004 r. Nowelizacja ta zmieniła w wąskim zakresie ustawową definicję zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, a dokładniej treść art. 137 ust. 1 pkt 2, wprowadzając zapis: "(...) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany". Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że nowelizacja ta nie wprowadziła jednak nowej normy prawnej w tym zakresie. Wskazano na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11, w którym stwierdzono niekonstytucyjność art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. - w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Jak wyjaśnił Trybunał w uzasadnienia powołanego orzeczenia: "w przypadku pomyślnej realizacji celu wywłaszczenia przed dniem złożenia wniosku nie jest możliwy zwrot nieruchomości niezależnie od terminu, kiedy ta realizacja nastąpiła". Decydującą przesłanką zwrotu nieruchomości zarówno przed, jak i po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 28 listopada 2003 r., jest zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w przywołanym wyżej wyroku, wprowadzone terminy 7 i 10 lat w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stanowią tylko dopełnienie przesłanki zbędności. Dopiero więc, gdy organ administracji lub sąd administracyjny stwierdzą, że w dniu złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości cel wywłaszczenia jeszcze nie został zrealizowany, dochodzi do stosowania przesłanki i ustalania, czy upłynęło już 10 lat od momentu wywłaszczenia na realizację określonej inwestycji, czy też termin ten jeszcze nie upłynął i jest zbyt wcześnie, aby orzekać ojej zwrocie. Za niewystarczające i zawodne dla prawidłowego rezultatu wykładni prawa jest zatem proste zestawianie przepisu sprzed i po nowelizacji, co trafnie uwypukla Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11. Z powyższego wynika, że przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw nie wprowadziły do obecnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami takich zmian, które miałyby wpływ na orzeczenie mogące zapaść w niniejszej sprawie. Dlatego też – wobec pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji rozstrzygającej tożsamą sprawę administracyjną – postępowanie podlegało umorzeniu. Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z. P., zarzucając jej naruszenia 1) Art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz braku wyjaśnienia całego stanu faktycznego sprawy, 2) Art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zbyt ogóle stwierdzenia, co uniemożliwiło realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i kontrolę zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie istoty rażącego naruszenia prawa. Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał argumentację wynikającą z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia wyrokowania stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. (Dz.U.2021.1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. W odpowiedzi na to wezwanie żadna ze stron nie wskazała adresu na platformie ePUAP, co uniemożliwiło wyznaczenie rozprawy zdalnej. Dlatego też zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest kwestia zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. K. m. K., w granicach parcel: l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat. K.. Organy obu instancji uznały, że zachodzi tożsamość pomiędzy tą sprawą a sprawą zakończoną decyzją Prezydenta Miasta K. z 30 marca 2001 r. znak: [...] Wniosek Z. P. o zwrot nieruchomości, który zainicjował przedmiotowe postepowanie dotyczył parceli: l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat. K., objętych lwh [...]. Nieruchomości te, stanowiące własność W. P., przejęte zostały na rzecz Skarbu Państwa na podstawie zawartej w formie aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia 15 kwietnia 1969 r. Rep. A Nr [...] w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Prawidłowo ustalono kolejne przekształcenia geodezyjne wywłaszczonych parceli, w szczególności fakt, że przedmiotowe postępowanie dotyczy części działki nr [...] (wcześniej stanowiącą część działki nr [...]). Zaskarżona decyzja obejmuje tylko tę działkę - z uwagi fakt, że stanowi ona własność Gminy Miejskiej K., zgodnie z art. 142 ust. 2 u.g.n. konieczne było rozstrzygnięcie sprawy zwrotu tej działki przez inny organ niż Prezydent Miasta K.. Nie budzi również wątpliwości fakt, że ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z 30 marca 2001 r. znak: [...] orzeczono o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - m.in. części działki nr [...] (z podziału której powstała m.in. działka nr [...]), poł. w obr. [...]. ewid. K. m. K., w granicach parcel: l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...]. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy pomiędzy wskazaną sprawą administracyjną a sprawą rozpoznawaną obecnie zachodzi tożsamość, co w konsekwencji wykluczałoby możliwość ponownego jej rozpoznania. Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.) jest jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego w Polsce. Jej naruszenie stanowi bardzo poważne uchybienie przepisom postępowania, skutkujące nieważnością decyzji. Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W systemie prawa administracyjnego funkcjonuje zakaz ponownego rozpatrywania spraw, które już wcześniej zostały rozstrzygnięte decyzją ostateczną. W odniesieniu do takich kategorii spraw należy umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. W świetle akt postępowania administracyjnego nie budzi wątpliwości, że zachodzi tożsamość podmiotowa (Z. P. jest następcą prawnym wywłaszczonego W. P. i był jednym z adresatów decyzji Prezydenta Miasta K. z 30 marca 2001 r. znak: [...]). Taki sam jest również zakres żądania wnioskodawcy – zwrot wywłaszczonej nieruchomości, w zakresie terenów przyjętych na mocy umowy sprzedaży z dnia 15 kwietnia 1969 r. Rep. A Nr [...] tj. terenów dawnych parcel l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat. K.. Z pewnością mamy więc do czynienia z tożsamością przedmiotową i podmiotową spraw administracyjnych. Konieczne jest też dokonanie oceny, czy mamy do czynienia z tożsamością spraw ze względu na stan prawny. Niewątpliwie zmiana stanu prawnego, która uzasadniałaby ponowne rozpatrzenie sprawy z uwagi na nowy stan prawny i w konsekwencji przyjęcie braku tożsamości spraw, musi być istotna z punktu widzenia rozstrzygnięcia tej sprawy tj. dawać choćby hipotetyczną możliwość odmiennego jej rozstrzygnięcia. W tym kontekście Wojewoda prawidłowo przywołał wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. I OSK 2766/15. W ocenie Sądu zarówno decyzja Prezydenta Miasta K. z 2001 roku, jak i obecnie kontrolowana decyzja Wojewody zostały wydane w tym samym stanie prawnym (na podstawie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ("u.g.n."). Wynika to z faktu, iż pomimo wielokrotnych nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami przepis ten (art. 136 ust. 3 u.g.n.) nie uległ zmianie w zakresie mającym wpływ na orzeczenie w przedmiotowej sprawie, zaś zmiana przepisu art. 137 ust. 1 pkt 2 tej ustawy pozostaje bez znaczenia w niniejszej sprawie w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, w którym stwierdzono, że w przypadku pomyślnej realizacji celu wywłaszczenia przed dniem złożenia wniosku nie jest możliwy zwrot nieruchomości niezależnie od terminu, kiedy ta realizacja nastąpiła. W dacie wydawania decyzji z 2001 r. art. 136 ust. 3 u.g.n. brzmiał: "Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, zawiadamiając o tym właściwy organ". Z kolei w dacie wydawania zaskarżonej decyzji i nadal obowiązuje art. 136 ust. 3 u.g.n. o treści: "Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140". Nie jest to zmiana, która w jakikolwiek sposób zmieniałaby ocenę sprawy. Z kolei art. 137 ust. 1 u.g.n. w dacie wydawania decyzji z 2001 roku brzmiał: "Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany". Przytoczony wyżej pkt 2 został zmieniony z dniem 22 września 2004 r., kiedy nadano mu brzmienie: "pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany". Z kolei to brzmienie art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. zostało przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją – wyrokiem z dnia 13 marca 2014 r., sygn. P 38/11 TK orzekł, że przepis ten "w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Oczywiste jest, że wniosek o zwrot nieruchomości rozpoznawany obecnie musi być oceniany na gruncie stanu prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy administracyjnej, a więc z uwzględnieniem skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Jak wynika z powyższej analizy zmiana treści art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. nie była na tyle istotna, by wyłączyć tożsamość spraw administracyjnych. Z wyroku TK wynika jednoznacznie, że nieruchomość, na której zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r. nie może zostać zwrócona poprzednim właścicielom. Tymczasem taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie – co w odniesieniu do działki nr [...] (z której powstała działka nr [...]) stwierdzono w decyzji Prezydenta Miasta K. z 30 marca 2001 r. znak: [...] Z powyższych względów należało zaskarżoną decyzję ocenić jako prawidłową i oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło