II SA/Kr 181/08

PostanowienieWSA w Krakowie2008-07-18

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada majątek (nieruchomość rolną, mieszkanie, udział w nieruchomości) i osiąga niewielkie, ale stałe dochody z renty, może zostać całkowicie zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która posiada majątek i osiąga stałe dochody, nie może zostać całkowicie zwolniona od kosztów sądowych, nawet jeśli wskazuje na utratę zdolności produkcyjnej majątku z powodu nieprawidłowego zarządu. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przeznaczona dla osób w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a nie dla tych, które nie potrafią efektywnie zarządzać posiadanym majątkiem.
Stan faktyczny
Skarżąca S.T. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Wskazała, że jej jedynym dochodem jest renta rodzinna, z której część jest zajmowana przez komornika. Posiada również mieszkanie, nieruchomość rolną oraz udział w innej nieruchomości. Wniosek został częściowo uwzględniony przez referendarza sądowego, który zwolnił ją od 1/2 wpisu sądowego. Skarżąca złożyła sprzeciw, argumentując m.in. utratą zdolności produkcyjnej gospodarstwa rolnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą w 1/2 części od uiszczenia wpisu sądowego, a dalej idący wniosek oddalić.

Pełny tekst orzeczenia

Kraków, dnia 18 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.T. na decyzję Wojewody z dnia [....] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: 1. zwolnić skarżącą w 1/2 części od uiszczenia wpisu sądowego, 2. dalej idący wniosek oddalić W niniejszej sprawie skarżąca S.T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wskazała, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a jedynym jej źródłem utrzymania jest renta rodzinna po mężu w wysokości [....]. Część renty zajmowana jest przez Komornika Sądowego co prowadzi do wypłacania do rąk skarżącej kwoty około [....] miesięcznie. Posiada ona ponadto mieszkanie spółdzielcze w K. o powierzchni 57 m2, nieruchomość rolną w O. o pow. 0,56 ha oraz udział 5/96 nieruchomości objętej KW ..... Skarżąca podała, że nieruchomość w D. nie przynosi dochodu z powodu złego zarządu, natomiast co do nieruchomości w O. toczy się postępowanie sądowe. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia ..... marca 2008 r. skarżąca została zwolniona od 1/2 części wpisu sądowego od skargi, a pozostałej części wniosek został oddalony. Skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym podała m.in., że utrata zdolności produkcyjnej gospodarstwa rolnego związana jest z wnoszonymi przez nią od 1994 r. skargami na decyzje podatkowe, a w innych toczących się sprawach uzyskiwała całkowite zwolnienie od kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarżąca S.T. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do tej sytuacji ma zastosowanie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek częściowo zasługuje na uwzględnienie w zakresie zwolnienia skarżącej od uiszczenia 1/2 wpisu, zaś w pozostałym zakresie podlega oddaleniu. Z oświadczenia majątkowego skarżącej wynika, że osiąga ona niewielkie lecz stałe miesięczne dochody z tytułu renty, a ponadto posiada mieszkanie spółdzielcze w K. o powierzchni 57 m2, nieruchomość rolną w O. o pow. 0,56 ha oraz udział w nieruchomości położonej w K. Powyższe świadczy o tym, że wnioskodawczyni nie jest osobą ubogą, nie będącą w stanie ponieść uiścić częściowego wpisu sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko do osób pozostających w bardzo trudnej sytuacji materialnej (ubóstwie), to jest do osób bezrobotnych i nie posiadających żadnych źródeł dochodu. Wskazywanie przez wnioskodawczynię na utratę zdolności produkcyjnej gospodarstwa rolnego nie może być podstawą do całkowitego zwolnienia od kosztów, ponieważ posiadanie wskazanego we wniosku majątku, przy prawidłowym gospodarowaniu powinno przynosić skarżącej dochody wystarczające do pokrycia jej potrzeb. Nieprawidłowy zarząd nie może stanowić podstawy do udzielenia stronie prawa pomocy. Skarżąca nie podała przy tym w swoim oświadczeniu majątkowym żadnych danych co do wydatków na utrzymanie, ani też jakichkolwiek okoliczności powodujących nadzwyczajne wydatki (leczenie, opieka). W powyższej sytuacji uwzględnienie wniosku w całości oznaczałoby bezzasadne przerzucenie ich ciężaru na budżet państwa, a w ostatecznym efekcie - na współobywateli. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia biorąc za podstawę art. 244 § 1, 245 § 3 i 246 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło