II SA/Kr 1812/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Jacek Bursa Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2012 r sprawy ze skargi F.A., na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego F.A. kwotę 100 zł (słownie sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...]09.2011 r. (znak: [...]) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , działając na podstawie art. 134 kpa po przeprowadzeniu postępowania wstępnego stwierdził niedopuszczalność odwołania F.A. od zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...]kwietnia 2011 r., znak: [...], którym zawiadomił skarżącego "(...) o odmownym sposobie załatwienia skargi z dnia 03.03.201'Or. dotyczącej robót budowlanych polegających na przebudowie drogi powiatowej ul. [...] wraz Z budową kanalizacji deszczowej, przebudową sieci teletechnicznej, energetycznej i oświetlenia ulicznego poprzez wymierzenie inwestorowi opłaty legalizacyjnej, a w razie niezapłacenia opłaty wydanie nakazu przywrócenia stanu pierwotnego". W uzasadnieniu podniesiono, że : - w dniu 25.07.2011 r., do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. wpłynęło pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 19.07.2011 r. , (znak: [...] przekazujące pismo "odwołanie" F.A. z dnia 18.04.2011 r. "od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 2011.04.04 (kopia w załączeniu) o odrzuceniu mojego wniosku w sprawie samowoli budowlane/', - z akt postępowania organu l instancji wynika, że powoływana przez skarżącego "decyzja (...) o odrzuceniu mojego wniosku w sprawie samowoli budowlanej' jest w rzeczywistości "Zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 04 kwietnia 2011 r., wydanym na podstawie art. 227 w zw. z art. 233, art. 237 § 3 kpa, - zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Tak więc organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym podejmuje zawsze czynności mające na celu ustalenie czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem przepisów prawa. - niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze podmiotowym, jak również przedmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę nie mającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo też wniesienia odwołania przez jednostkę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia aktu administracyjnego w toku instancji. - w ocenie organu, w niniejszej sprawie odwołanie jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, z uwagi na wyłączenie przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia "zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi". - przedmiotowe zawiadomienie zostało wydane przez organ l instancji na podstawie art. 227 w zw. z art. 233, art. 237 § 3 KPA, w którym PINB poinformował skarżącego o sposobie załatwienia skargi. W przedmiotowej sprawie ani Kodeks Postępowania Administracyjnego ani przepisy ustawy Prawo Budowlane nie przewidują środka zaskarżenia w postaci odwołania na zawiadomienie wydane w trybie art. 237 § 3 KPA. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył F.A. i wnosząc o "unieważnienie decyzji i kompleksowe rozpatrzenie przez Sąd problemu" podniósł, że "Decyzja budzi zdziwienie w świetle wcześniejszego, zupełnie odmiennego stanowiska Urzędu , wyrażonego w piśmie z dnia 2011.06.15'. Wniósł o rozstrzygnięcie "czy / w jakiej wysokości Powiatowy Urząd Nadzoru Budowlanego w O. powinien naliczyć opłaty legalizacyjne, traktując budowę ul.[...] w K. jako samowolę budowlaną i zastosować do niej przepisy prawa budowlanego o opłatach legalizacyjnych i przywracaniu pierwotnego stanu terenu" a także "o rozstrzygniecie, czy jako współwłaściciel terenu , na którym częściowo owa samowola powstała, mam prawo być stroną w postępowaniu o naliczenie opłat legalizacyjnych i przywrócenie terenu do pierwotnego stanu i składać stosowne wnioski o wszczęcie postępowania administracyjnego w takiej sprawie, czego odmawia mi nadzór budowlany, traktując moje wnioski jako skargi, a co za tym idzie próbuje pozbawić mnie prawa do procedur odwoławczych i sądowych". W zakończeniu wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu, dodatkowo podnosząc, że "adresatem pisma z 15.06.2011 r, na które powołuje się skarżący w skardze, był Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, a nie strona postępowania". Organ II instancji po przeanalizowaniu akt organu l instancji w niniejszej sprawie ustalił ostatecznie, że pismo F.A. z 03.03.2010 było skargą powszechną , w związku z czym zawiadomienie, skierowane do F.A. , o sposobie załatwienia tej skargi, dokonane przez PINB, było zgodne z prawem. Jak zaznaczono wyżej przepisy Kodeksu Postępowania Administracyjnego nie przewidują odwołania od zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi powszechnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: p.o.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Trzeba też wskazać, że zgodnie z* art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej było postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , stwierdzające na podstawie art. 134 kpa niedopuszczalność odwołania skarżącego od zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. Organ odwoławczy przyjął, że wniosek skarżącego jest skargą o której mowa w art. 227 kpa. Od razu w tym miejscu trzeba podnieść, że wniosek ten wyprowadzono bez bliższej analizy podań skarżącego. Od razu w tym miejscu należy zwrócić uwagę na niekonsekwencje organu, który w piśmie z dnia 15.06.2011 r., -przytoczonym w skardze - skierowanym do Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. - wyraźnie wskazuje, że zawiadomienie organu l instancji z dnia 4.04. 2011 r., należy traktować jako decyzję w rozumieniu art. 104 kpa, czyli, że w ocenie organu przedmiotem postępowania jest sprawa administracyjna. Sprawa administracyjna to przewidziana w przepisach materialnego prawa administracyjnego, możliwość konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, którymi są organ administracyjny i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu organowi. A zatem - nie treść żądania tworzy sprawę administracyjną, ponieważ ta w chwili jego złożenia już istnieje, ale żądanie wszczęcia postępowania czyni sprawę przedmiotem postępowania. Nie ma znaczenia, do kogo było adresowane pismo z dnia 15.06.2011 r., istotne jest, że w cytowanym piśmie organ uznał, że mamy do czynienie ze sprawą administracyjną. Tak więc w pierwszej kolejności obowiązkiem organu jest wyjaśnienie czy skarżący domaga się wszczęcia postępowania administracyjnego, a jeżeli tak to w jakiej sprawie, w drugiej czy jest uprawnionym do domagania się wszczęcia postępowania czyli krótko mówiąc czy może być uznany za stronę tego postępowania. O treści żądania decyduje podmiot artykułujący to żądanie, a nie organ. Jednoznaczne wyjaśnienie tych okoliczności pozwoli dopiero organowi zająć prawidłowe stanowisko w sprawie. Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżone postanowienie narusza prawo na podstawie art 145 § 1 pkt.1 lit. "c" i art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.