II SA/Kr 1814/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia Zakładowi Energetycznemu S.A w [...] na wejście na działkę stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim utrzymuje ona w mocy pkt 3) decyzji z dnia [...] 2002 r. Nr [...] wydanej z upoważnienia Starosty Powiatowego w [...] oraz nieważność wyżej wskazanej decyzji organu pierwszej instancji w pkt 3) w pozostałym zakresie skargę oddala. Uzasadnienie. Decyzją z dnia [...].2002 r. [...] wydaną z upoważnienia Starosty Powiatowego w [...] na podstawie art. 126 ust. l i 2 ustawy z dnia 21.08.1997r. nieruchomościami gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ) oraz art. 104 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku Zakładu Energetycznego S.A. w [...] : w punkcie - 1) zezwolono Zakładowi Energetycznemu S.A. w [...] - Rejon Dystrybucji [...] na wejście na działkę położoną w [...] oznaczoną nr A, stanowiącą własność A. S. celem dokonania wycinki drzew pod linią energetyczną 15 KV; w punkcie 2) nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności - z uwagi na istniejące zagrożenie; w punkcie 3) orzeczono , że za powstałe szkody wnioskodawca zobowiązany jest wypłacić odszkodowanie i przywrócić teren do stanu poprzedniego; w punkcie 4) określono termin ważności zezwolenia na dwa miesiące. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że po przeprowadzeniu na wniosek Zakładu Energetycznego postępowania wyjaśniającego oraz wizji w terenie stwierdzono, iż rosnące pod linią energetyczną drzewa przerosły ponad przewody i mogą stanowić zagrożenie dla przebywających tam osób, a także spowodować awarię linii. Właściciel działki odmówił dobrowolnego jej udostępnienia, domagając się odszkodowania w wysokości [...] zł., a następnie [...], co z uwagi na wartość drzew jest nie do przyjęcia. Biorąc pod uwagę istniejące ostatnio warunki atmosferyczne - między innymi silnie wiejące wiatry, które spowodowały już szereg awarii na terenie powiatu — celem zapobieżenia uszkodzeniu linii nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Wnosząc w terminie odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji A. S. podnosił, że w dniu [...].2002r. Zakład Energetyczny dokonał wycięcia [...] sztuk drzew rosnących na działce-nr A bez uprzedniego uzgodnienia warunków udostępnienia terenu, a w szczególności wysokości odszkodowania za straty powstałe na skutek zajęcia nieruchomości. Skarżący opisywał przebieg z tym związanych czynności, wskazywał na relacje pomiędzy wynagrodzeniem za pracę a wartością działki w okresie jej zakupu oraz na aktualny zły stan jego zdrowia. Decyzją z dnia [...].2002r. znak [...] wydaną z upoważnienia Wojewody [...] na podstawie art. 138 § l pkt l k.p.a. w związku z art. 9a ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity Dz. U. Nr 46 z 2000 r., poz. 543), po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] 2002 r. znak [...] utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego orzeczenia nawiązano do decyzji organu pierwszej instancji, treści odwołania oraz brzmienia art. 126 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może udzielić, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Jak wyjaśniono, w tym właśnie trybie załatwiana była niniejsza sprawa na wniosek Zakładu Energetycznego [...] S.A. w [...] o udzielenie zezwolenia na czasowe zajęcie działki nr A w [...], celem wycięcie drzew, z uwagi na niebezpieczeństwo porażenia prądem elektrycznym przez przewody linii 15 KV. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności z protokołu z wizji przeprowadzonej na gruncie w dniu [...].2001 r. wynika, że wrośnięte gałęzie drzew w przewody linii 15 KV przebiegającej przez działkę nr A i niesprzyjające warunki atmosferyczne stwarzały bezpośrednie zagrożenie porażenia prądem elektrycznym dla przebywających w pobliżu ludzi, a zatem wniosek Zakładu Energetycznego [...] S.A. z dnia [...].2000 r. o wydanie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości był uzasadniony. Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów wskazano, że mają one za przedmiot wysokość odszkodowania za straty powstałe na skutek zajęcia nieruchomości, nie dotyczą zatem niniejszego postępowania, którego istotą była zasadność udzielenia zezwolenia na zajęcie nieruchomości. Właścicielowi nieruchomości przysługuje od jednostki, której udostępniono nieruchomość odszkodowanie za straty wyrządzone na skutek jej zajęcia i działań związanych z realizacją inwestycji, które ustala w braku porozumienia stron starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Zgodnie z art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126 ustawy, przysługuje odszkodowanie, które powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. O ile zatem nie dojdzie do porozumienia pomiędzy właścicielem gruntu a jednostką, której udostępniono nieruchomość co do jego wysokości, odszkodowanie to ustali Starosta [...] w drodze decyzji administracyjnej. Wnosząc w terminie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargę z daty [...] 2002r. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].2002r. znak [...] A. S. zwracał się z prośbą o zapoznanie się z treścią dokumentów zgromadzonych przez niego w ciągu pięciu lat, które załączył do skargi. Skarżący podnosił, że Zakład Energetyczny [...] S.A. w [...] doprowadził go do bankructwa, robi co mu się podoba, nie podejmując nawet próby ustalenia sprawiedliwego odszkodowania. W dalszej części skargi A. S. opisywał zdarzenie dotyczące wycięcia drzew na jego działce, wskazując także na szkody poniesione w czasie budowy linii KV 15. W odpowiedzi na skargę Wojewody [...] zaprezentował stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, uznając skargę za bezzasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje . Zgodnie z treścią art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a. ) uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 p.p.s.a.). Wskazana kontrola następuje w niniejszej sprawie z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...].2002 r. [...] i odbywa się w granicach sprawy, co skutkuje pozostawieniem poza rozważaniami kwestii dotyczących szkód ponoszonych przez skarżącego na przestrzeni czasu z uwagi na przebieg przez jego nieruchomość linii energetyczną 15KV. Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt wszczęcia postępowania administracyjnego, w toku którego wydano powołane na wstępie decyzje, jak również wynikająca z protokołu oględzin dokonanych w dniu [...].2001 r. z udziałem skarżącego, na jego nieruchomości, ustalona w decyzjach okoliczność przerostu znajdujących się na gruncie drzew ponad przewody linii energetycznej KV 15. Powyższego A. S. nie kwestionował w żadnej fazie postępowania administracyjnego, a także w skardze, podobnie jak oceny stwierdzonego stanu rzeczy jako zagrażającego nie tylko sprawności linii energetycznej, ale także bezpieczeństwu ludzi w panujących ówcześnie warunkach atmosferycznych, stwarzających bezpośrednie zagrożenie porażenia prądem elektrycznym. Zgodnie z treścią art. 126 ust. l ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. Nr 46 z 2000 r., poz. 543) w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może udzielić, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, zaś w myśl ust.2. tego artykułu - decyzji, o której mowa w ust. l, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Treść powołanego przepisu wskazuje, że jego zastosowanie warunkuje wystąpienie jednej z dwóch podanych w nim niezależnych przesłanek zezwolenia przez starostę na czasowe zajęcie nieruchomości w postaci siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Zaistnienie potrzeby pilnego działania uzasadnia , iż wydanie decyzji nie jest uzależnione od zgody właściciela lub użytkownika wieczystego, decyzji nadaje się każdocześnie rygor natychmiastowej wykonalności, a zezwolenie może objąć okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Uwzględniając powyższe przepisy oraz stan faktyczny występujący w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż decyzja Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...].2002 r. [...] nie budzi zastrzeżeń w punktach 1), 2) i 4 ), co dotyczy również utrzymującej ją w mocy w tej części decyzji organu drugiej instancji wobec prawidłowego wskazanego w obu orzeczeniach jako podstawa prawna rozstrzygnięcia art. 126 ust. l i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odmiennie należy ocenić zamieszczenie w decyzji Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...].2002 r. [...] punktu 3), co do którego ani w osnowie, ani w uzasadnieniu orzeczenia nie wskazano podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w myśl którego za powstałe szkody Zakład Energetyczny S.A. w [...] - Rejon Dystrybucji [...] -Teren zobowiązany jest wypłacić odszkodowanie i przywrócić teren do stanu poprzedniego, a to ostatnie wyrzeczenie pozostaje w rażącej sprzeczności z regulacją zawartą w dalszej części art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten stanowi bowiem w zdaniu pierwszym ust. 3, że po upływie okresu, na który nastąpiło zajęcie nieruchomości, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, jest obowiązany doprowadzić nieruchomość do stanu poprzedniego, zaś w zdaniu drugim - że gdyby przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego było niemożliwe albo pociągało za sobą nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4. Ponadto art. 126 ust. 4 przewiduje, że jeżeli na skutek czasowego zajęcia nieruchomości właściciel lub użytkownik wieczysty nie będzie mógł korzystać z nieruchomości w sposób dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, może żądać, aby starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa własność lub użytkowanie wieczyste nieruchomości w drodze umowy. Całościowe uwzględnienie brzmienia art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje jednoznacznie, iż regulacja w nim zawarte odnosi się do dwóch zagadnień rozstrzyganych odrębnymi decyzjami , z których pierwsze ma za przedmiot li tylko orzeczenie o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości, zaś drugie dotyczy konsekwencji jego udzielenia. Jedną z nich jest zależną od spełnienie określonych przesłanek jest możliwość uzyskania przez właściciela nieruchomości odszkodowania przy zastosowaniu odpowiednio art. art. 128 ust. Orzekanie o skutkach udzielenia zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości należy do odrębnego postępowania, zaś okoliczności istotne w tym zakresie nie były przedmiotem ustaleń w niniejszej sprawie. Wyrzekanie w tym zakresie w decyzji organu pierwszej instancji, w sposób zresztą wadliwy w wyżej wskazanym zakresie stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § l 2 k.p.a., a e wskazanej częścią tą samą wadą dotknięta jest decyzja organu drugiej instancji. Pomimo iż zarzuty podnoszone w skardze nie zasługują na uwzględnienie jako wykraczające poza przedmiot postępowania -czyniąc ją bezzasadną obowiązek kontroli legalności wydanych decyzji w granicach skargi, niezależnie od podnoszonych w niej zarzutów stwarza podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z upoważnienia Starosty Powiatowego w [...] dnia [...].2002 r. [...] w punkcie 3) oraz zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim utrzymuje ona w mocy to rozstrzygnięcie. Mają powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 145 § l pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., przy czym wynik postępowania sądowoadministracyjnego nie stwarza podstaw do orzeczenia o kosztach na podstawie art. 200 p.p.s.a.