II SA/Kr 182/07

Kraków dnia 21 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2008 r. wniosku J. L. o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia wniosek oddalić W dniu [...] grudnia 2007 r. skarżący J. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF, w którym domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu. W dniu 4 lutego 2008 r. sprzeciw od powyższego postanowienia złożył J. L. Zarządzeniem z dnia [...] marca 2008 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków wniosku o przyznane prawa pomocy poprzez udzielenie informacji, czy skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo rodzinne, czy też pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, a jeżeli tak to o podanie wszystkich osób z nim zamieszkujących wraz z podaniem stopnia pokrewieństwa; o podanie, jaki majątek posiada wnioskodawca oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, jakie są dochody wnioskodawcy i osób pozostający z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (podanie dochodów brutto) oraz podanie, jakie są koszty utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy i osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe wraz z przedłożeniem rachunków za prąd, gaz, wodę, czynsz i inne - w terminie 7 dni. W dniu 7 marca 2008 r. wnioskodawca złożył pismo w którym oświadczył, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, bratem bratowa oraz trójką ich dzieci. Oświadczył, iż on sam nie posiada żadnego majątku, a na temat majątku matki i brata nie ma dokładnej wiedzy wie tylko, iż matka pobiera rentę, a brat zasiłek dla bezrobotnych. Zdaniem wnioskodawcy dochodów rodzinie są niskie, a koszty utrzymania gospodarstwa domowego przewyższają dochody na osobę. Skarżący nie przedłożył żadnych rachunków. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002, Nr 153, póz. 1270), stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi i dlatego musi być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia lub w razie ustanowienia adwokata z urzędu. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżący ubiegając się o udzielenie prawa pomocy winien był przekonać Sąd, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie tych kosztów we własnym zakresie bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i rodziny. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, jaka jest jego sytuacja majątkowa, gdyż nie wskazał jakie dochody osiągają osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym określając je jedynie jako "niskie". Określenie to jest nieprecyzyjne i nie pozwala na przyjęcie, iż dochody te uzasadniają przyznanie pomocy prawnej skarżącemu. Skarżący nie przedstawił żadnych rachunków na wykazanie, jakie są koszty utrzymania gospodarstwa domowego oświadczając jedynie, iż przewyższają one dochody. Gdyby przyjąć, iż tak jest w rzeczywistości to w takiej sytuacji skarżący powinien był wykazać, z jakich źródeł pokrywana jest comiesięczna różnica miedzy dochodami a wydatkami w budżecie domowym. Biorąc po uwagę całokształt okoliczności sprawy skarżący nie wykazał spełnienie przesłanek do ustanowienia adwokata z urzędu, dlatego Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt. 2 w zw. z art. art. 245 § 1 i § 2, ww. ustawy postanowił jak w sentencji.