II SA/Kr 1828/09

PostanowienieWSA w Krakowie2010-03-03

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który posiada stały dochód z emerytur, mieszkanie i nieruchomość rolną, a także ponosi koszty leczenia i utrzymania bezrobotnego syna, może zostać całkowicie zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika) podlega oddaleniu, jeśli strona ubiegająca się o zwolnienie nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Posiadanie stałego dochodu z emerytur, mieszkania i nieruchomości rolnej, nawet przy uwzględnieniu kosztów leczenia i utrzymania syna, nie świadczy o stanie ubóstwa uzasadniającym całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, które są rodzajem daniny publicznej.
Stan faktyczny
Skarżący T. J. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca wskazał na miesięczny dochód rodziny w wysokości 2.779 zł z emerytur, posiadanie mieszkania i nieruchomości rolnej, a także na koszty leczenia i utrzymania bezrobotnego syna. Referendarz sądowy zwolnił skarżącego w połowie od kosztów sądowych, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Skarżący złożył sprzeciw, podnosząc dodatkowe koszty związane z ubezpieczeniem samochodu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Kraków, dnia 3 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego T. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 października 2009 r., Nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić wniosek w całości. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. We wniosku oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną G. J. oraz 3..-letnim synem K. J.. Ich miesięczny dochód wynosi 2.779 zł i stanowi go emerytura skarżącego w wysokości [...] zł oraz emerytura jego żony w wysokości [...] zł. Syn skarżącego jest bezrobotny bez prawa do zasiłku. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie o powierzchni 47 m.kw. oraz nieruchomość rolna wielkości 1,03 ha otrzymana w spadku po rodzicach. Skarżący nie posiada zasobów pieniężnych w postaci oszczędności, czy papierów wartościowych, jak również przedmiotów wartościowych. Wskazywane miesięczne koszty utrzymania rodziny: opłata za mieszkanie 370 zł, energia elektryczna 160 zł, gaz 267 zł, leczenie od 200 do 400 zł. Inne wydatki: telefon, komunikacja miejska. Ponadto skarżący podał, że zarówno on, jak i jego żona z synem są osobami schorowanymi. Żona pozostaje w stałym leczeniu ze względu na choroby kręgosłupa, stawów i górnych dróg oddechowych. Skarżący również stale leczy chory kręgosłup i górne drogi oddechowe. W roku 2009 wnioskodawca przebywał w sanatorium, za które musiał zapłacić. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2010r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego w połowie od kosztów sądowych, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Skarżący złożył w terminie sprzeciw, podnosząc w nim, iż jego syn pozostaje już 2-gi rok bez prawa do zasiłku, a w marcu br. skarżący będzie musiał ponieść koszt ubezpieczenia samochodu w wysokości 1200 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżący nie wykazał tej przesłanki. Przede wszystkim wnioskodawca wraz z żoną osiągają stały miesięczny dochód z tytułu pobieranych emerytur w wysokości około 2.779 zł brutto. Wskazywane natomiast miesięczne koszty utrzymania rodziny, w tym opłata za mieszkanie, wynoszą około 1000-1200 zł. Kwota powyższa wg oświadczenia wnioskodawcy obejmuje również leki w wysokości 200-400 zł miesięcznie. Wnioskodawca, oprócz w/w kosztów leczenia oraz pozostawania na jego utrzymaniu 3..-letniego bezrobotnego syna, nie wskazuje innych nadzwyczajnych okoliczności wpływających na powstanie szczególnych kosztów obciążających budżet domowy, a jednocześnie mogących być uznane za konieczne koszty utrzymania siebie i rodziny. Do takich kosztów nie można zakwalifikować wydatków za telefon, bo te nie służą do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny. Również zobowiązania cywilnoprawne z tytułu ubezpieczenia samochodu nie mogą prowadzić do korzystania z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Sąd przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku nie mógł również pominąć, iż skarżący posiada majątek w postaci położonego w K. mieszkania o pow. 47 m.kw. oraz nieruchomości rolnej o powierzchni ok. 1 ha. Stan posiadania oraz osiągany stały dochód rodziny wskazuje zatem, że wnioskodawca nie znajduje się w stanie ubóstwa. Podnieść przy tym należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko do osób pozostających w bardzo trudnej sytuacji materialnej (ubóstwie) - osób bezrobotnych czy osiągających znikome czy nieregularne niskie dochody, a strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, gdyż koszty te są rodzajem daniny publicznej. W powyższej sytuacji zwolnienie skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych oznaczałoby bezzasadne przerzucenie ich ciężaru na budżet państwa, a w ostatecznym efekcie - na współobywateli, jako podatników. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia biorąc za podstawę art. 246 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło