II SA/Kr 1828/09
PostanowienieWSA w Krakowie2010-04-23
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) może zostać uwzględniony, jeśli skarżący dysponuje stałymi dochodami i znacznym majątkiem, a jego sytuacja materialna nie uległa pogorszeniu od czasu prawomocnego oddalenia poprzedniego wniosku w tym zakresie?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ skarżący dysponuje stałymi dochodami i majątkiem (mieszkanie, nieruchomość rolna), co wyklucza uznanie go za osobę ubogą w rozumieniu przepisów. Ponadto, nie wykazał on zmiany okoliczności uzasadniającej zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący T.J. złożył do WSA w Krakowie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę. Wniosek został uzupełniony po przesłaniu formularza PPF. Skarżący wraz z żoną i bezrobotnym synem utrzymują się z emerytur (łącznie 2.910 zł miesięcznie). Posiadają mieszkanie, nieruchomość rolną i samochód. Skarżący podniósł liczne wydatki związane z leczeniem, utrzymaniem samochodu i syna. Wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie oddalony.Rozstrzygnięcie
Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 października 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a I) oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; II) oddalić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu
W dniu 31 marca 2010 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek T.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] października 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, wobec tego, w wykonaniu zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 1 kwietnia 2010 roku, skarżącemu został przesłany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia w oparciu o aktualną sytuację finansową i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił brak przesyłając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną G.J. oraz 37-letnim synem K.J. Ich miesięczny dochód wynosi 2.910 zł i stanowi go emerytura skarżącego w wysokości [...] zł oraz emerytura jego żony w wysokości [...] zł. Syn skarżącego jest bezrobotny bez prawa do zasiłku. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie w bloku o powierzchni 47 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 1,03 ha położona w gminie S. , powiat G. , otrzymana w spadku po rodzicach. Skarżący posiada samochód osobowy marki [...], rok produkcji 2001. Nie dysponuje natomiast zasobami pieniężnymi w postaci oszczędności, czy papierów wartościowych, jak również przedmiotami wartościowymi.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że wraz z żoną utrzymują się jedynie ze świadczeń emerytalnych. Na utrzymaniu małżonków J. pozostaje bezrobotny od 1 stycznia 2009 roku syn K. Na leki i papierosy dla syna wydają miesięcznie 300 zł. Pozostałe wydatki miesięczne przedstawiają się następująco: czynsz za mieszkanie wynosi 380 zł, energia elektryczna 180 zł, gaz 150 zł, telefon 50 zł, życie, odzież i obuwie 1.000 zł . Skarżący ma chory kręgosłup i górne drogi oddechowe. Ma orzeczoną II grupę inwalidzką i pozostaje w stałym leczeniu. Na lekarstwa wydaje miesięcznie 400 zł. W roku 2009 skarżący przebywał w sanatorium, ponosząc częściową odpłatność za pobyt w wysokości 400 zł. Żona skarżącego pozostaje w stałym leczeniu z powodu schorzeń kręgosłupa, stawów i górnych dróg oddechowych. Utrzymanie samochodu, który ze względu na stan zdrowia jest narzędziem przemieszczania, wynosi miesięcznie ok. 500 zł. W miesiącu maju skarżący ma zaplanowane zabiegi rehabilitacyjne. W roku 2001 skarżącemu skradziono samochód oraz dwa rowery o łącznej wartości 23 tys. zł. Z uwagi na wysokie opłaty pojazd nie był ubezpieczony, a postępowanie zostało umorzone z uwagi na niewykrycie sprawców. Ponadto w latach 2004-2009 skarżący poniósł koszty przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, które wyniosły ok. 10 tys. zł.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy podnieść, że wniosek T.J. nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 3 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu sprzeciwu do postanowienia referendarza sądowego z dnia 2 lutego 2010 roku, oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W terminie otwartym do wniesienia zażalenia na to postanowienie skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Skoro orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 marca 2010 roku w przedmiocie prawa pomocy nie zostało zaskarżone, oznacza, że stało się prawomocne. Rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy.
Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy tym postanowieniem jest postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w określonym zakresie, chodzi o zmianę w postaci pogorszenia się najogólniej rozumianej sytuacji materialnej wnioskodawcy.
W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie powołał nowych okoliczności, które wpłynęłyby na odmienną ocenę jego aktualnej sytuacji materialnej. Nie zmieniła się sytuacja osobista i majątkowa skarżącego. Wysokość dochodów uzyskiwanych przez małżonków J. jest nawet o 131 zł wyższa, niż deklarowano w poprzednim wniosku i wynosi aktualnie 2.910 zł. Skarżący dysponuje takimi samymi składnikami majątkowymi (mieszkanie, nieruchomość rolna). Podnoszone argumenty o wydatkach związanych z utrzymaniem samochodu osobowego w wysokości 500 zł miesięcznie nie mogły wpłynąć na odmienną ocenę sytuacji skarżącego, gdyż wydatków tych nie można zaliczyć do koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Podobnie jak wydatków w wysokości 200 zł na papierosy dla syna. Nie są to bowiem koszty związane z priorytetowymi potrzebami rodziny. Brak także informacji, czy planowane w miesiącu maju bieżącego roku zabiegi rehabilitacyjne skarżącego wiązać się będą z obciążeniem finansowym, czy też będą wykonywane w ramach ubezpieczenia zdrowotnego.
W ocenie orzekającego przedstawione przez skarżącego dane dotyczące sytuacji majątkowej nie wpływają na odmienną ocenę możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należy bowiem zauważyć, że w orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem. Do osób takich zaliczyć można m. in. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Skarżący jako osoba dysponująca stałymi miesięcznymi dochodami, będąca właścicielem 47 metrowego mieszkania w K. oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 1,03 ha w gminie S. zdaniem orzekającego za osobę ubogą nie może być uznany.
Oceniając powyższe orzekający uznał, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, skoro przesłanką uzasadniająca uwzględnienie takiego wniosku, zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest brak jakiegokolwiek dochodu. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Wysokość uzyskiwanych przez skarżącego w miesiącu dochodów, a także posiadany majątek pozwalają na poczynienie starań w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru.
Mając na uwadze powyższe orzekający stwierdza, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, aby nastąpiła taka zmiana okoliczności odnosząca się do jego sytuacji majątkowej, która uzasadniałaby zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy w trybie art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło