II SA/Kr 183/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Jacek Bursa Krystyna Daniel / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu12 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi G. G. na postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia 28 listopada 2012 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej G. G. kwotę 100 / sto / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] sierpnia 2012 r., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie "budowy studzienek kanalizacji sanitarnej na działce nr [...] przy ul. [...] w R. ". Odwołanie od ww. decyzji wniosła G.G. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z [...] listopada 2012 r, znak:[....] , na podstawie art. 134 w związku z art. 123 k.p.a. stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 129 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu organ podał, że decyzja skierowana do G.G. została odebrana w dniu 28 sierpnia 2012 r., przez K.G. co zostało udokumentowane podpisem z adnotacją listonosza "córka". Stosownie do treści art. 39 k.p.a. i art. 43 k.p.a. decyzja została uznana za skutecznie doręczoną. G.G. złożyła odwołanie za pośrednictwem poczty w dniu 12 września 2012 r. zatem odwołanie zostało wniesione z uchybieniem 14 -dniowego terminu do jego złożenia, gdyż jego koniec nastąpił zgodnie z art. 57 kpa z upływem 11 września 2012 r. (wtorek). Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony zgodnie z art. 141 k.p.a. § 1 stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.), oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z wynikającej z art. 16 k.p.a. zasady trwałości. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła G.G. . Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 43 k.p.a. poprzez doręczenie przesyłki zawierającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. podczas nieobecności adresata osobie małoletniej tj. 14 -letniej K.G. , a w związku z powyższym brak jest podstaw by twierdzić, iż decyzja została skutecznie doręczona. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca podała, że zgodnie z dyspozycją art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności .adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi. W tym przypadku korespondencję odebrała 14-letnia córka G.G. W związku doręczenie nie zostało skutecznie dokonane, a w konsekwencji nie otwarł się termin do złożenia odwołania. Skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w których wskazano, że zastępcze doręczenie decyzji nie może być uznane za doręczenie prawidłowe, jeżeli dokonane zostało do rąk małoletniego dziecka adresata decyzji, a adresat kwestionuje prawidłowość takiego doręczenia. Takie nieprawidłowe doręczenie decyzji wywołuje skutek, że czternastodniowy termin wniesienia odwołania biegnie od daty zapoznania się z treścią decyzji przez j ej adresatów. Skarżąca podkreśliła w związku z tym, że przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została jej przekazana po kilku dniach od jej odbioru przez małoletnią córkę. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ podał, że skarżąca nie wykazała, że decyzja została odebrana przez małoletnią córkę. Również listonosz nie poczynił stosownej adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: f Stosownie do art. 1 ust 1 ustawy z 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne są powołane, do kontroli działalności administracji publicznej, w tym zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie sądowej kontroli poddane zostało postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K, z dnia [...] listopada 2012 r., którym stwierdzono niedopuszczalność odwołania G.G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] sierpnia 2012 r., umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie "budowy studzienek kanalizacji sanitarnej na dz. nr [...] przy ul. [...] w R". Zgodnie z art. 134 kpa zd. drugie postanowienie takie jest ostateczne, a zatem podlega bezpośrednio zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Kompetencja sądu administracyjnego do kontroli tego rodzaju aktów wynika z przepisu art. 3 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym m.in. kończące postępowanie. Zgodnie z przepisem art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do wyższej instancji. W przypadku pisemnej formy załatwienia sprawy, tj. sporządzenia decyzji w formie pisemnej, zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Mając na uwadze treść art. 129 § 2 k.p.a. należy zważyć, że fakt "doręczenia decyzji" ma istotne znaczenie, dla terminu do wniesienia odwołania. Warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy jest bowiem stwierdzenie, że odwołanie w sprawie jest dopuszczalne oraz, że zachowany został termin do jego wniesienia. Z tego też względu, po otrzymaniu odwołania, a przed dokonaniem merytorycznego rozpoznania sprawy, organ odwoławczy obowiązany jest zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela ustawowego temu przedstawicielowi. Doręczenie pism osobom fizycznym winno więc nastąpić w ich miejscu zamieszkania lub w miejscu pracy. Jest to tzw. doręczenie właściwe, gdyż adresat odbiera korespondencje osobiście. Ustawodawca przewidział ponadto możliwość innych form doręczeń pism, które mają charakter uzupełniający i określane są jako doręczenia zastępcze. Zgodnie z przepisem art. 43 k.p.a. zd. pierwsze w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi , sąsiadowi lub dozorcy domu, przy czym doręczenie zastępcze odnosi taki sam skutek jak doręczenie właściwe. Aby jednak dokonane w ten sposób doręczenie uznane było za skuteczne muszą zostać spełnione przesłanki z ww. art. 43 k.p.a. tj. gdy pismo odbiera domownik musi on być osobą pełnoletnią Trzeba podkreślić, że w razie wątpliwości czy doręczenie w sprawie było dokonane prawidłowo i w jakim nastąpiło terminie organ jest zobowiązany - zgodnie z treścią art. 7 k.pa. uszczegółowioną w przepisie art. 77 § 2 k.p.a. - dokładnie wyjaśnić stan faktyczny oraz załatwić sprawę mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. A zatem, w sytuacji, gdy powstają jakieś wątpliwości dotyczące prawidłowości dokonanego doręczenia organ administracji publicznej winien dokładnie zbadać sprawę przed wydaniem ostatecznego postanowienia w trybie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie to ma walor ostateczności. Odnosząc się do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż podstawą faktyczną jego wydania było stwierdzenie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona Skarżącej w trybie art. 43 k.p.a. tj. córce skarżącej – K.G. j i doręczenie to nastąpiło w dniu 28 sierpnia 2012 r. Organ odwoławczy w skazał, że powyższe zostało udokumentowane zwrotnym potwierdzeniem odbioru przedmiotowej decyzji "podpięte pod egzemplarz decyzji zalegający w aktach PINB". W ocenie organu odwoławczego, skoro G.G. nie odebrała osobiście przesyłki skierowanej do niej, natomiast przesyłka ta została odebrana przez jej córkę K.G. w dniu 28 sierpnia 2012 r. oznacza to, że doręczenie należy uznać za skuteczne. W konsekwencji oznacza to, że termin do wniesienia odwołania zaczyna bieg od dnia 28 sierpnia 2012 r. i kończy się w dniu 11 września 2012 r., a zatem odwołanie G.G. wniesione w dniu 12 sierpnia było wniesione z uchybieniem termu. Uwzględniając powyższe okoliczności faktyczne zaistniałe w niniejszej sprawie, nie sposób jednak zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym przez WINB w K. w zaskarżonym postanowieniu ponieważ organ nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy. Należy podkreślić, że w sprawie nie wyjaśniono, czy córka skarżącej, która odebrała pismo (decyzję PINB w B. z 23 sierpnia 2012 r.) była osobą dorosłą czy też - jak wskazuje skarżąca- czternastoletnim dzieckiem. Zgodnie bowiem z ustalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym zasadnie podkreśla się że pojęcie "dorosły" w rozumieniu art. 43 k.p.a. jest tożsame z pojęciem "pełnoletni" użytym w art. 10 § 1 k.c. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 grudnia 1993 r., sygn. akt SA/Po 1931/93, . ONSA 1995, Nr 2, póz. 53, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17. 05. 1999 r, sygn. akt II SA 447/1999, lex nr 46791). Oznacza to, że doręczenia pisma osobie może się podjąć wyłącznie osoba pełnoletnia, czyli taka, która nabyła pełnię praw publicznych, a tym samym ponosi całkowitą odpowiedzialność za swoje czyny. W przypadku odebrania korespondencji przez osobę niepełnoletnią strona postępowania administracyjnego może w celu obrony własnych interesów skutecznie podnieść zarzut wadliwego doręczenia korespondencji w trybie art. 43 k.p.a. i obalić domniemanie doręczenia zastępczego (wyrok WSA w Opolu z 21. 06. 2011 r. Lex nr 1096997). Jeśli zatem przedmiotowa decyzja została odebrana przez córkę skarżącej –K.G. , a na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma -przedłożonego do akt administracyjnych sprawy - zaznaczono jedynie , obok podpisu K. , że jest ona córką , bez oznaczenia , że jest ona osobą dorosłą, to zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien sprawdzić i wyjaśnić, czy odbiorca pisma tj. K.G. faktycznie nie ukończyła 18 lat - jak podnosi Skarżą - i tym samym nie była uprawniona do odbioru pisma w imieniu Skarżącej. Należy podkreślić, że dopiero w zależności od tych ustaleń będzie można stwierdzić czy doręczenie było prawidłowe czy też doszło do naruszenia przepisu art. 43 k.p.a., a w konsekwencji Skarżąca nie może ponosić negatywnych skutków wadliwego doręczenia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził uchybienie, które miało wpływ na wynik postępowania i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.