II SA/Kr 1833/11

PostanowienieWSA w Krakowie2012-01-24

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej pełnomocnik z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, ma prawo do przyznania pomocy prawnej w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi uwiarygodnić swoją trudną sytuację materialną.
Stan faktyczny
Skarżąca A.J. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na wiek, stan zdrowia i niskie dochody. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawiła informacje o swoim jednoosobowym gospodarstwie domowym, emeryturze jako jedynym dochodzie, posiadanych nieruchomościach w złym stanie technicznym i nieprzynoszących dochodu, a także braku oszczędności. Skarżąca jest osobą w podeszłym wieku (86 lat), schorowaną, wymagającą leczenia.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono A.J. od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi A.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 września 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania p o s t a n a w i a I) zwolnić A.J. od kosztów sądowych; II) ustanowić dla A.J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania, skarżąca A.J. złożyła wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie na jej rzecz pełnomocnika z urzędu z uwagi na wiek, stan zdrowia i niskie dochody wnioskodawczyni. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, dlatego, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 grudnia 2011 roku, skarżącej został przesłany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W zakreślonym terminie skarżąca uzupełniła brak przesyłając wypełniony formularz. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód wynosi [...] zł i stanowi go świadczenie emerytalne. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi dom o powierzchni zabudowy 48 m², mieszkanie o powierzchni 40 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 3 ha 16 arów. Nieruchomość zabudowana jest w bardzo złym stanie technicznym, od wielu lat nie była remontowana z powodu niskich dochodów i wieku wnioskodawczyni. Posiadane gospodarstwo rolne od dłuższego czasu nie jest uprawiane i nie przynosi żadnego dochodu, jednak jest objęte obowiązkiem podatkowym. Skarżąca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy A.J. uzasadniła swoim wiekiem (liczy ona 86 lat), minimalnymi dochodami z emerytury, faktem pozostawania w ciągłym leczeniu oraz częściowymi trudnościami w komunikowaniu się z otoczeniem, a także brakiem znajomości prawa. Po opłaceniu podatków, kosztów leczenia i utrzymania (opał, prąd, gaz i wyżywienie) skarżącej nie wystarcza środków na pokrycie kosztów sądowych i zastępstwa procesowego. Do wniosku A.J. załączyła potwierdzenie wypłaty świadczenia ZUS za lipiec 2011 roku. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca jest osobą starszą (liczy 86 lat) i schorowaną. Jedynym źródłem jej dochodu jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł. Nieruchomość rolna, której jest właścicielką, nie przynosi żadnych dochodów, gospodarstwo od dłuższego czasu nie jest uprawiane. Dom, w którym skarżąca zamieszkuje jest w bardzo złym stanie technicznym, wymaga remontu, lecz z powodu wieku i niskich dochodów właścicielki prace takie nie są przeprowadzane. Środki finansowe, którymi dysponuje skarżąca wystarczają jedynie na pokrycie jej podstawowych potrzeb życiowych, tj. utrzymania i leczenia. Skarżąca nie posiada przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości i ustanowienie na jej rzecz kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło